CODEX VOYNICH: CODE OF ONBEKENDE SCHRIFTSOORT

 

 

De Codex Voynich (MS Beinecke 408) wordt algemeen beschouwd als het meest raadselachtige middeleeuwse handschrift.  Sinds het handschrift in 1912 aan het licht kwam, is men er van uit gegaan, dat het geschrift gecodeerd is. Dat is nog steeds de huidige opvatting.  Aanwijzingen daarvoor zijn er niet. Evenmin zijn de vele honderden geleerden en amateurs, die de afgelopen eeuw getracht hebben om de veronderstelde code te kraken, daarin geslaagd ondanks de meest fantastische 'oplossingen'. De Codex Voynich is een gesloten boek gebleven.

 

De belangrijkste reden voor mij om niet mee te gaan in de veronderstelling van een codeschrift is, dat de inhoud van het boek in niet-gecodeerde vorm algemeen in een bekende schriftsoort en in bekende talen beschikbaar was. Dat geldt met name voor het herbarium-gedeelte, maar ook voor bijvoorbeeld de astrologische pagina's. Van de balneologische pagina's zoals hiernaast afgebeeld ken ik geen vergelijkbare geschriften, zodat ik daarover geen uitspraak kan doen. Het schrift is identiek aan het schrift van de andere delen van het boek, zodat daarvoor het zelfde zal gelden.

 

Een andere reden is, dat het handschrift oogt als een bekend schrift. De indeling in paragrafen ziet er 'normaal' uit en dat geldt ook voor de afzonderlijke woorden, die de bekende structuur van prefixen - woordstam - affixen volgt. Desondanks is het nog niet gelukt om het schrift bijvoorbeeld op basis van letterfrequentie te identificeren. Wel is het zo, dat de distributie van de letters  op het eerste gezicht goed overeenkomt met die van het Latijn, in mindere mate Italiaans en Spaans, niet met het Duits.

 

Karakteristiek voor het Voynich schrift zijn de bijzondere tekens, die vrijwel altijd aan het begin van alinea's voorkomen, maar die we ook binnen woorden tegenkomen, waar ze doorgaans worden voorafgegaan door prefixen en worden gevolgd door affixen. Als beginteken van alinea's worden ze, zoals op de afbeelding is te zien, soms uitbundig weergegeven, zij het zonder prefixen. Overigens komen zelden meerdere bijzondere tekens in een woord voor, zoals in de bovenste regel van folio 79.

 

 

 

 

 

 

 

HERKOMST: BOLOGNA

 

In de rechter bovenhoek van folio 86v is een kasteel afgebeeld met zwaluwstaartkantelen. Dit type kantelen wijst uit, dat deze plaat afkomstig is uit Noord-ItaliŽ. De meest voor de hand liggende plaats is Bologna, waar de oudste universiteit van Europa was gevestigd. Het betreft vermoedelijk het Palazzo Re Enzo (gebouwd in 1244), waarvan na een aardbeving nog slechts de begane grond behouden gebleven is. Het betreft een stadskasteel.  Naast dit kasteel worden nog enkele andere gebouwen weergegeven, vermoedelijk ook een horologium en buiten de stadsmuren een klooster. Van andere herbaria met afbeeldingen van muren met zwaluwstaartkantelen is bevestigd, dat ze uit Noord- ItaliŽ stammen. Die andere herbaria zijn ca. een eeuw ouder. De universiteit van Bologna (gesticht in 1088) was aanvankelijk gericht op de rechtswetenschap, maar breidde in de 13de eeuw uit met botanische wetenschap en astrologie en astronomie.

 

 

F86v (detail)

F86v

 

Een mogelijke interpretatie is een schematische voorstelling van de productie van geneeskrachtige kruiden en planten ten behoeve van een apotheek met apothekerspotten (middelste sfeer) met linksboven een zaadbed, linksonder en rechtsonder planten- en kruidentuinen en rechtsboven de consumenten (stad). De tussenliggende sferen (rozetten) lijken de seizoenen weer te geven. Op de plaat komen twee zonnen voor (linksboven en rechtsonder), misschien te interpreteren als zomerzon en winterzon. Er zit ongetwijfeld een wetenschappelijke theorie achter. De rozetten komen ook afzonderlijk voor. Herbaria werden aangelegd voor de kennis van geneeskrachtige kruiden en planten. De Codex Voynich bevat ook een Apothecarium. Mogelijk betreffen de balneologische pagina's met badende vrouwen informatie over geneeskrachtige baden (door toevoeging van kruiden). De vrouwen lijken de tand des tijds te hebben doorstaan.

  

DATERING

 

De Codex Voynich  zoals wij die kennen lijkt een verzamelband te zijn, waarin resterende en deels onvolledige geschriften (libellae) in dezelfde schriftsoort zijn samengevoegd om verder verlies tegen te gaan. Die samenvoeging heeft ca. 1550 plaatsgevonden. Dat kan afgeleid worden uit de folio-nummers, die in het ons bekende Arabische nummerschrift en niet in het Latijnse nummerschrift zijn vermeld. Ik vermoed dat de samensteller van de Codex Voynich het schrift zelf niet (meer) heeft kunnen lezen. Hij heeft althans geen pogingen ondernomen om losse bladen in een bepaalde volgorde te brengen, met als gevolg, dat de herbarium pagina's over het gehele volume verspreid zijn. Het lijkt er op, dat behoud van de teksten over verschillende onderwerpen in een zelfde schriftsoort het enige doel van de samenvoeging is geweest, niet bijvoorbeeld het toegankelijk maken van de teksten voor onderzoek of onderwijs. Uit koolstofonderzoek van de bladen is gebleken, dat de bladen 1404-1438 dateren. Of dit voor alle samengevoegde geschriften het geval is, is onduidelijk. Uit de katernaanduidingen op de herbarium bladen lijkt namelijk, dat dit gedeelte, waarvan minder dan de helft over is, een kopie voor publicatie is geweest. De gebruikte katernaanduidingen in een verouderd Arabisch schrift wijzen op het begin van de 15de eeuw.  De nogal primitieve afbeeldingen wijzen op een eerder ontstaan ca. 1250-1350. Dat geldt niet alleen voor afbeeldingen van de planten, maar ook van mensen en dieren, de manier waarop teksten tussen de bladeren van de planten doorlopen, de marges die gevuld zijn met afbeeldingen van badende vrouwen, de aanduiding van sterren voor de paragrafen. Ook de mode van de afgebeelde personen en hun wapentuig wijst op deze periode. Het gebruik van katernaanduidingen op de herbarium bladen doet denken dat men getracht heeft om het herbarium afzonderlijk te vermenigvuldigen. Katernaanduidingen zijn immers bedoeld voor het op de juiste wijze snijden, vergaren en binden van de bladen. Omdat daarbij toch wel fouten gemaakt zijn, is men er later toe overgegaan om de volgorde van de afzonderlijke bladen aan te geven, bijvoorbeeld door vermelding onderaan de pagina van het eerste woord van het volgende blad of een andere code, waaruit de volgorde moest blijken. In de Codex Voynich wordt nog gebruik gemaakt van numerieke katernaanduidingen.

F16recto

F16verso met katernaanduiding. De katernaanduiding staat altijd op de verso zijde van het laatste blad van een katern en verwijst naar het daarop volgende katern.

 

STRUCTUUR

 

In de 16de eeuw is een aantal geschriften (libellae) over uiteenlopende onderwerpen, maar wel in dezelfde schriftsoort samengebonden en van een nieuwe paginering van de bladen voorzien. Naar ik veronderstel is dit het werk van de arts - wiskundige Gerolamo Cardano (1501-1576) geweest, die hoogleraar was aan de universiteiten van Pavia (1544-1559) en Bologna (1560-1570). Mogelijk heeft het occulte karakter van het handschrift bijgedragen tot zijn arrestatie in 1570 door de jezuÔeten van de Italiaanse inquisitie. Zie biografie. Uit een koolstof-analyse blijkt, dat het handschrift 1408-1436 moet worden gedateerd. Mogelijk is er sprake van een afschrift van oudere bladen, die ik op grond van een aantal kenmerken ca. 1250-1350 dateer. De verschillende geschriften zijn weinig systematisch tot een geheel samengevoegd, mogelijk omdat het schrift toen al niet meer bekend was. Met name het tweede deel is een ratjetoe. Van de geschriften is het herbariumgedeelte het omvangrijkst, maar afgaande op de katernindeling ontbreken daaraan meer dan honderd bladen. Het zal de andere geschriften niet anders vergaan zijn. Tussen de geschriften komen losse tekstpagina's voor, maar het is niet duidelijk in hoeverre zij bij de ene of andere categorie behoren. Om die reden zijn die tekstpagina's hieronder bijeen geplaatst. Ook voor het register aan het einde van het boek geldt, dat niet bekend is op welk gedeelte dat register betrekking heeft. Volgens sommige onderzoekers is het een register op het farmaceutische deel, maar kan evengoed een register zijn op het herbarium of op het astrolabium. De opgave van de afzonderlijke delen van het handschrift is ontleend aan de Voynich Information Browser (VIB), waar men afbeeldingen van de bladen (in zwart-wit) en de transcriptie van de teksten kan raadplegen. Daarin wordt gebruik gemaakt van de EVA transcriptie en worden de transcripties van verschillende onderzoekers weergegeven. In de EVA transcriptie wordt geen onderscheid gemaakt tussen gewone letters en speciale tekens. Evenmin kunnen daarin ligaturen van gewone letters en speciale tekens worden onderscheiden. Helaas bestaat er nog geen digitale tekst van het origineel.

 

Hand

 

Er wordt aangegeven, dat twee verschillende handen aan de Codex Voynich hebben gewerkt, genoemd hand A (herbarium en farmaceutische pagina's) en hand B (balneologische pagina's en register). De hand voor de kosmologische, astronomische en astrologische pagina's is niet geÔdentificeerd. De onderstaande tabel is ontleend aan de Voynich Information Browser (VIB). Het register lijkt om die reden geen betrekking te hebben op de herbarium- en farmaceutische pagina's c.q. geen receptuur zou zijn, maar een zelfstandige tekst over een tot dusver onbekend onderwerp. In dit geval ontbreken afbeeldingen. Of het register betrekking zou hebben op de kosmologische pagina's moet ook worden betwijfeld, omdat de hand van de kosmologische pagina's niet vastgesteld kon worden en wellicht aangeduid zou moeten worden als derde hand (hand C).

 

Nomenclatura

 

Onderwerpen als herbarium, apothecarium, astronomium, astrologium en balneum doen vermoeden, dat de Codex Voynich een compilatie is van wetenschappelijke teksten (libellae) over verschillende onderwerpen.  Overeenkomstig de middeleeuwse praktijk in bijvoorbeeld Spanje en ItaliŽ werd gebruik gemaakt van systematisch opgezette nomenclaturen van de verschillende wetenschappen. Nomenclaturen zijn systematisch geordende naamlijsten, bijvoorbeeld voor planten, chemische stoffen of benamingen van hemellichamen en vormen daarmee een belangrijke schakel in de wetenschappelijke uitwisseling van informatie.  Eenmaal gedefinieerd wisten wetenschappers, welke planten, dieren, stoffen, sterren exact werden bedoeld. Dergelijke nomenclaturen gaan terug op Etymologiae van bisschop Isidor van Sevilla (c. 560-636), een systematische beschrijving van de aarde en zijn verschijnselen. Bisschop Isidor van Sevilla baseerde zich op zijn beurt op De natura rerum van de Romeinse schrijver Plinius de Oudere, maar plaatste zijn beschrijving in de Joods-Christelijke traditie. De invloed van Isidor van Sevilla is tot op dag van vandaag herkenbaar, bijvoorbeeld in de hogere rangorde van de godgeleerdheid dan de menswetenschappen en die weer hoger dan de materiewetenschappen. Er is dus geen sprake van een codering wegens geheimhouding, maar juist een codering om de wetenschappelijke uitwisseling van informatie te vergemakkelijken.

 

In de Codex Voynich beginnen vrijwel alle alinea' s met een speciaal teken, getranscribeerd als K, T, P en F. In de tekst vindt me naast deze K, T, P en F ook de daarmee gevormde ligaturen cKh, cTh, cPh, en cFh, veelal voorafgegaan door o- of 4o-. Mogelijk verwijzen die speciale tekens naar categorieŽn in een nomenclatuur. Die nomenclatuur zelfs is ons niet overgeleverd, maar kan misschien gereconstrueerd worden aan de hand van afbeeldingen uit het herbarium, apothecarium of astrologium. Het zal echter moeilijk zijn om de volgorde binnen een categorie vast te stellen.

 

Wanneer de woorden met een speciaal teken als begrippen uit een nomenclatuur worden beschouwd, zouden woorden zonder deze speciale tekens tot de normale tekst moeten worden gerekend.

 

 

SCHRIFT: HUMANISTISCH

 

De tekst van de Voynich MS bevat dezelfde tekens als die welke ook als katern-nummers worden gebruikt. De ontwikkeling van de schrijfwijze van getallen kan vrij nauwkeurig worden aangegeven. Zie de kolom hiernaast. Er mag vanuit gegaan worden, dat de tekst en de katern-nummers in dezelfde tijd geschreven zijn, d.w.z. de 15de eeuw. Die datering komt overeen met de carbon-datering (begin 15 de eeuw).

 

 

GETALLEN

 

De invloed van het Arabische schrift op de ontwikkeling van de rotunda zien we in de Arabische cijfers, die zelf ook weer een ontwikkeling laten zien, bijvoorbeeld het kantelen van de cijfers of vervanging door andere cijfersymbolen (zie afb.). De cijfers die we in de Codex Voynich als katernaanduidingen tegenkomen, kunnen in de 15de eeuw gedateerd worden.  

 

 

 

 

ONDERZOEK

 

Voor onderzoek van de Codex Voynich lenen zich de astrologische bladen misschien nog het beste, omdat we daarmee op bekend terrein zijn, de omvang beperkt is en er over veel vergelijkingsmateriaal kan worden beschikt.  De betekenis van de meeste centrale figuren is herkenbaar. De volgorde van de tekens van de dierenriem ligt vast. De astrologie van de Codex Voynich wijkt slechts beperkt af van de ons nog steeds bekende astrologie. De verschillen zullen nog wel moeten opgehelderd.

 

Isidor van Sevilla

 

De astrologie van de Codex Voynich gaat ongetwijfeld terug op die van de Spaanse bisschop Isidor van Sevilla in diens Etymologiae. Isidor van Sevilla (c.560-636) maakt in zijn tijd al een haarscherp onderscheid tussen de astronomie en de astrologie*, die hij als bijgeloof beschouwt. Desondanks geeft hij in zijn Etymologiae (Liber III, XXIV De Astronomiae nomine, LXXI De nominibus stellarum) een overzicht van de ons bekende sterrenbeelden, waaraan hij er nog enkele toevoegt:

 

[22] Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, [ut] Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes.

[23] Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt.

[24] Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit.

[25] Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt.

[26] Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior.

[27] Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit.

[28] Virginis etiam signum idcirco intra astra conlocaverunt, propter quod isdem diebus, in quibus per eum sol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum.

[29] Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal. Octobres sol per illud signum currens aequinoctium facit. Vnde et Lucanus (4,58): Ad iustae pondera librae.

[30] Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Vnde et sagittarius est vocatus.

[31] Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capr[e]am Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere.

[32] Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum transtulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabulas inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt.

 

*Wikipedia wil ons doen geloven, dat het onderscheid tussen astronomie en astrologie eerst na de middeleeuwen is gemaakt. Uit de Etymologiae van Isidor van Seville blijkt, dat dat onderscheid al in de 7de eeuw werd gemaakt en dat de astrologie werd beschouwd als bijgeloof (superstitio).

 

Zie: Etymologiae.

 

 

Voynich Calendarium ?

 

Het Voynich MS (Reinecke MS 408) bevat een aantal bladen, die gemakkelijk geÔdentificeerd kunnen worden als astrologische bladen. Rond de naam van het sterrenbeeld zijn concentrische cirkels getekend, waartussen zich voor het merendeel ontklede dames van middelbare leeftijd manifesteren, soms staande in een (bad)kuip, soms liggend, soms staand. Rond de concentrische cirkels zijn teksten weergegeven, ook tussen de afgebeelde personen. Hiernaast is het sterrenbeeld Weegschaal (Libra) afgebeeld. Het sterrenbeeld heeft betrekking op de periode 21 september - 23 oktober. Daar kan geen misverstand over bestaan, ook al omdat onder de afbeelding het woord octebra - october met een andere hand is geschreven.* Vooralsnog zijn we niet in staat om de teksten te lezen, omdat de schriftsoort ons niet bekend is. Met de tekeningen is het al precies eender. Er is ofwel sprake van een relatie met de astronomie ofwel met de astrologie. De binnenste ring toont tien tekeningen van staande ontklede vrouwen (nimfen genoemd) , de buitenste ring toont twintig eveneens staande ontklede vrouwen. Alle vrouwen hebben een sterretje aan de linker hand. Het aantal van dertig vrouwen doet denken aan een calendarium.  De leesrichting is hier met een dwarsstreepje in de tweede omgang weergegeven. Op bijgaande afbeelding zijn de vrouwen in volgorde vanaf het dwarsstreepje genummerd.

 

De opmerkelijke verschijning is in de buitenste richting nr. B7, dat is een vrouw met een kroon. Ik heb er een vierkantje om geplaatst.  Stel, dat B7 betrekking heeft op 7 oktober, dan valt misschien na te gaan welke vorstelijke persoon daarmee bedoeld wordt. Vervolgens is nagegaan wiens naamdag op 7 oktober wordt gevierd. Dat blijkt de martelares H. Justina van Padua te zijn. De kroon heeft in dan geval niets te maken met een wereldlijke vorst, maar met een martelaarskroon, in het WNT (Woordenboek der Nederlandse Taal) omschreven als 'Eene benaming voor het hemelsche loon van den martelaar: lat. corona fidei, fr. couronne du martyre. Dikwijls in figuurlijk verband.'   Zie hier de biografie van de H. Justina van Padua.

 

Als deze veronderstelling juist is, dan betekent dat, dat de vrouwen (nimfen) met sterretjes gezien moeten worden als engelen of zielen en dat daarmee naamdagen worden aangegeven. Dat kunnen dan ook heilige mannen zijn. Hierin zou ook een verklaring gevonden kunnen worden, dat niet alle astrologische bladen op een aantal van dertig uitkomen. Niet alle dagen waren voorzien van naamdagen van heiligen, o.m. de officiŽle kerkelijke feestdagen zoals de Maria-vieringen werden daarbij overgeslagen.  Geen enkele keer worden meer dan 30 figuren weergegeven.  De huidige Gregoriaanse kalender, waartoe  bij het Concilie van Trente (1545-1563) werd besloten, werd in 1582 door Paus Gregorius XIII ingevoerd.  Het Voynich calendarium reflecteert nog de Juliaanse kalender, die door Julius Caesar was ingevoerd.  In de praktijk werd daarvoor 12x 30 dagen gehanteerd en werden de dagen tussen Kerstmis en Nieuwjaar buiten beschouwing gelaten.

 

Ik zie in de combinatie van astrologie met een heiligenkalender een poging van de kerk om in wezen heidense tradities te vervangen door kerkelijke tradities, zoals beeldjes van de H. Maagd Maria op eiken werden geplaatst, waarna de verering van de eiken overging op het Maria-beeldje, of de geboorte van Christus werd verbonden aan het heidense midwinterfeest. Later werden zulke heidense zaken volledig afgezworen. In 1670 werd bijvoorbeeld prof. med. Gerolimo Cardano beschuldigd van ketterij, omdat hij een horoscoop van Jezus Christus had getrokken. Hij verloor daarmee ook zijn positie aan de Universiteit van Bologna en kreeg een publiceerverbod opgelegd. Gerolimo Cardano beschouw ik als degene, die het Voynich MS van de teloorgang heeft gered door resterende geschriften in een onbekend schrift te binden. Zie over Cardano hier.

 

*Het katern nummer (rechts onder) is met dezelfde hand geschreven.

 

Summary

 

Voynich MS (Reinecke MS 408) f72v1 shows the astrological balance (libra) sign (October). in the middle of concentric circles with unknown texts and female figures, whose function is equally unknown. In the second circle a | shows the direction for reading. I have numbered the female figures A1-10 in the inner circle and B1-20 in the outer circle,  The total of 30 made me think, that this might be a calendarium. Following the given order, I found at B7 a coronated nymph. I interpreted the date as October, 7th (from outer circle to inner circle).  October 7th is the name day of St. Justina of Padua, martyr (ca. 304). This would explain the crowned head, as in Christian belief the martyrs earn a martyr's crown (corona fidei).  If this interpretation is right, the nymphs should be interpreted as angels or souls in heaven (left hand holding a star with a string). Angels can be both male or female. Most astrological pages contain 29-30 figures. One should keep in mind, that some days were 'empty' (mainly January and February) or intended for other celebrations, e.g. Maria. I think the combination of astrology and the christian calendar has been an attempt to replace heathen practice by church rules as has been done in many other occasions as well. Later astrology has been abandoned completely as is shown in the case of Gerolimo Cardano (1501-1576), who has been accused of heresy, because he made a horoscope of Jezus Christ, based on the 25th of December.

 

2014, September 7th.

 

     

Voynich MS f72v1

 

Voynich MS f72v1 (detail).  Zie voor een mogelijke identificatie met H. Justina van Padua hier.

 

MAAND

 

JANUARI

FEBRUARI

MAART

 

APRIL

MEI

JUNI

 

JULI

AUGUSTUS

SEPTEMBER

 

OKTOBER

NOVEMBER

DECEMBER

STERRENBEELD

 

CAPRICORN - STEENBOK

AQUARIUS - WATERMAN

PISCES - VISSEN

 

ARIES - RAM

TAURUS - STIER

GEMINI - TWEELING

 

CANCER - KREEFT

LEO - LEEUW

VIRGO - MAAGD

 

LIBRA - WEEGSCHAAL

SCORPIO - SCHORPIOEN

SAGITTARIUS - BOOGSCHUTTER

VOYNICH MS**

 

f71r   GEIT (ARIES LIGHT?)

f71v   OS (TAURUS LIGHT?)

f70v2 VISSEN

 

f70v1 RAM (ARIES DARK)

f72r1 STIER

f72r2 TWEELING

 

f72r3  KREEFTEN (TWEE)

f72v3  LEEUW

f72v2  MAAGD

 

f72v1  WEEGSCHAAL (Katern)

f73r     SCHORPIOEN

f73v      BOOGSCHUTTER

PEILDATUM

 

21/1

17/2

13/3

 

19/4

14/5

21/6

 

21/7

11/8

17/9

 

31/10

21/11

18/12

AANTAL DAGEN / FIGUREN

 

20*

15*

29

 

30

16*

29

 

30

30

30

 

30

30

30

 

* De  meeste sterrenbeelden geven 29-30 figuren weer, geen enkele meer dan 30. Bij drie maanden is een afwijkend laag aantal figuren weergegeven.  Daar kunnen verschillende redenen voor zijn: a. in die maanden ontbreken vermeldingen, b. er werden andere kerkelijke feest- en gedenkdagen gevierd zoals in de  Paastijd (Palmpasen, Witte Donderdag, Goede Vrijdag, Paasdagen).

** Blad 71v1/2 lijkt te zijn verwisseld met het ontbrekende blad 74r/v. Het ontbreken van het sterrenbeeld Aquarius (Waterman)  en wel de dubbele weergave van het sterrenbeeld Taurus (Stier) in licht en donkert doet vermoeden, dat ons sterrenbeeld Aquarius (Waterman) in het Voynich MS wordt weergegeven met de afbeelding van een os. De os is in de astrologie niet onbekend. We moeten er van uitgaan, dat de maker van de astrologie in het Voynich MS - beter dan wij - op de hoogte was van de astrologische tekens, die in zijn tijd werden gebruikt, en dat hij daarin geen fout of vergissing zal hebben gemaakt. Hetzelfde geldt voor de afbeeldingen van de  Aries (licht en donker)  en de weergave van twee kreeften, die juist zoals de twee vissen met een lijntje verbonden zijn, waar het ons bekende sterrenbeeld slechts een kreeft weergeeft.

 

 

f68v1 preview f69r preview f69v preview f70r1 preview f70r2 preview
f68v1 Rosette f69r Rosette f69v Rosette f70r1 Rosette f70r2 Rosette

f71r preview f71v preview
f70v1 Capricorn f70v2 Pisces 71r Goat (light)verwisseld met 74r f71v Ox (light)verwisseld met 74v f72r1 Taurus
f72r2 Gemini f72r3 Cancer f72v3 Leo 72v2 Virgin 72v1 Libra Quire
f73r preview f73v preview f75r preview
73r 73v missing 74r missing 74v 75r Balneum

 

Uitgaande van het katernteken op f72v1 (Libra) en de normale volgorde van de sterrentekens moet 71r/v verwisseld zijn met de ontbrekende 74r/v. Een katern bevat 8 pagina's en geen 10.

 

 

    

VIB - Voynich Information Browser

 

f72v1

 

Description

[To be checked and completed]

 

Six faint, mostly concentric, mechanically drawn circles delimit three rings of text. The outer ring runs right up to the binding gutter on the right. There may be a wider word gap at 09:00 (but the image is very poor there). A radial stroke cuts across the middle ring at 08:30 (may be a modern scribble).

The two circles that delimit the inner ring of text are quite irregular.

Inside the inner ring there is a two-plate balance scale, slightly offset to the right. The beam is a narrow rectangular ruler, with a darker stripe running down its middle. The pivot is not visible, but seems to be fixed at the bottom of an upright rectangular frame, with a handle or ring on top (partly hidden under the innermost text ring). A narrow triangular pointer rises from the beam's midpoint up to the top of the supporting frame. An object resembling a sliding counterweight seems to be resting over the beam, a little to the left of the pivot. Each end of the beam has a thin horizontal extension, from whose tip there hangs a hemispherical cup with thick walls, supported by three or four straight threads or wires.

Below the scale there is a single word in non-Voynich script, apparently "oct~ebre" in lowercase Latin cursive (with a tilde or macron over the "te").

Between the bands of text, there are two bands of naked figures ("nymphs"), 10 in the inner one, 20 in the outer one. Most of them are clearly female (visible breasts, long hair). All nymphs are naked, mostly in 3/4 view (between frontal and facing clockwise).

A hole in the vellum, less than 5mm across, covers a small segment of the middle ring. at 03:00. The preceding word runs up to the hole, but is apparently whole. A nymph in the inner band, at 03:15, also has the hair squeezed against the hole.

The outer nymph at 12:15 wears a crown, consisting of a ring of flaring triangular points, each with a dot; and a dome with double outline, topped by a spike or cross (too small to tell).

Each nymph is holding or pointing to a star.

There is a Voynichese label just clockwise of each nymph.

 

Comments

 

The scale is the standard symbol for the sign of Libra. Libra is from ??? to ???.

The stroke at 08:30, if original, suggests that the text should be read starting from there.

The way f72v3 overlaps f72v2 indicates that they were drawn in that order.

The drawing of the balance is very accurate in all details, in spite of the relatively crude perspective and technique. It looks as if the author was very familiar with the instrument. I suspect that the model may be more appropriate for a druggist than for a grocer.

The details of the drawings around the hole suggest that the hole was already there when the drawing was made.

 

 

INHOUD (VIB)

 

1. Tekstpagina

 

f1r A A Text A 1 no no no yes

f58r H C Text A ? no no no yes
f58v H D Text A ? no no no yes

f66r H G Text B ? no no no yes

f85r1 N A Text B 3 no no no yes

 

Van de tekstpagina's is niet  op voorhand vast te stellen tot welk 'hoofdstuk' ze behoren. Ze kunnen zowel op het voorgaande als op het volgende 'hoofdstuk' betrekking hebben.

2. Herbarium

 

f1v A B Herbal A 1 no no no yes
f2r A C Herbal A 1 no no no yes
f2v A D Herbal A 1 no no no yes
f3r A E Herbal A 1 no no no yes
f3v A F Herbal A 1 no no no yes
f4r A G Herbal A 1 no no no yes
f4v A H Herbal A 1 no no no no
f5r A I Herbal A 1 no no no yes
f5v A J Herbal A 1 no no no yes
f6r A K Herbal A 1 no no no yes
f6v A L Herbal A 1 no no no yes
f7r A M Herbal A 1 no no no yes
f7v A N Herbal A 1 no no no no
f8r A O Herbal A 1 no no no yes
f8v A P Herbal A 1 no no no yes
f9r B A Herbal A 1 no no no yes
f9v B B Herbal A 1 no no no yes
f10r B C Herbal A 1 no no no yes
f10v B D Herbal A 1 no no no yes
f11r B E Herbal A 1 no no no no
f11v B F Herbal A 1 no no no yes

f13r B G Herbal A 1 no no no yes
f13v B H Herbal A 1 no no no yes
f14r B I Herbal A 1 no no no yes
f14v B J Herbal A 1 no no no yes
f15r B K Herbal A 1 no no no yes
f15v B L Herbal A 1 no no no yes
f16r B M Herbal A 1 no no no yes
f16v B N Herbal A 1 no no no yes
f17r C A Herbal A 1 no no yes yes
f17v C B Herbal A 1 no no no yes
f18r C C Herbal A 1 no no no yes
f18v C D Herbal A 1 no no no yes
f19r C E Herbal A 1 no no no yes
f19v C F Herbal A 1 no no no yes
f20r C G Herbal A 1 no no no yes
f20v C H Herbal A 1 no no no yes
f21r C I Herbal A 1 no no no yes
f21v C J Herbal A 1 no no no yes
f22r C K Herbal A 1 no no no yes
f22v C L Herbal A 1 no no no yes
f23r C M Herbal A 1 no no no yes
f23v C N Herbal A 1 no no no yes
f24r C O Herbal A 1 no no no yes
f24v C P Herbal A 1 no no no yes
f25r D A Herbal A 1 no no no yes
f25v D B Herbal A 1 no no no yes
f26r D C Herbal B 2 no no no yes
f26v D D Herbal B 2 no no no yes
f27r D E Herbal A 1 no no no yes
f27v D F Herbal A 1 no no no yes
f28r D G Herbal A 1 no no no yes
f28v D H Herbal A 1 no no no yes
f29r D I Herbal A 1 no no no yes
f29v D J Herbal A 1 no no no yes
f30r D K Herbal A 1 no no no yes
f30v D L Herbal A 1 no no no yes
f31r D M Herbal B 2 no no no yes
f31v D N Herbal B 2 no no no yes
f32r D O Herbal A 1 no no no yes
f32v D P Herbal A 1 no no no yes
f33r E A Herbal B 2 no no no yes
f33v E B Herbal B 2 no no no yes
f34r E C Herbal B 2 no no no yes
f34v E D Herbal B 2 no no no yes
f35r E E Herbal A 1 no no no yes
f35v E F Herbal A 1 no no no yes
f36r E G Herbal A 1 no no no yes
f36v E H Herbal A 1 no no no yes
f37r E I Herbal A 1 no no no yes
f37v E J Herbal A 1 no no no yes
f38r E K Herbal A 1 no no no yes
f38v E L Herbal A 1 no no no yes
f39r E M Herbal B 2 no no no yes
f39v E N Herbal B 2 no no no yes
f40r E O Herbal B 2 no no no yes
f40v E P Herbal B 2 no no no yes
f41r F A Herbal B 2 no no no yes
f41v F B Herbal B 2 no no no yes
f42r F C Herbal A 1 no no no yes
f42v F D Herbal A 1 no no no yes
f43r F E Herbal B 2 no no no yes
f43v F F Herbal B 2 no no no yes
f44r F G Herbal A 1 no no no yes
f44v F H Herbal A 1 no no no yes
f45r F I Herbal A 1 no no no yes
f45v F J Herbal A 1 no no no yes
f46r F K Herbal B 2 no no no yes
f46v F L Herbal B 2 no no no yes
f47r F M Herbal A 1 no no no yes
f47v F N Herbal A 1 no no no yes
f48r F O Herbal B 2 no no no yes
f48v F P Herbal B 2 no no no yes
f49r G A Herbal A 1 no no no yes
f49v G B Herbal A 1 no no no yes
f50r G C Herbal B 2 no no no yes
f50v G D Herbal B 2 no no no yes
f51r G E Herbal A 1 no no no yes
f51v G F Herbal A 1 no no no yes
f52r G G Herbal A 1 no no no yes
f52v G H Herbal A 1 no no no yes
f53r G I Herbal A 1 no no no yes
f53v G J Herbal A 1 no no no yes
f54r G K Herbal A 1 no no no yes
f54v G L Herbal A 1 no no no yes
f55r G M Herbal B 2 no no no yes
f55v G N Herbal B 2 no no no yes
f56r G O Herbal A 1 no no no yes
f56v G P Herbal A 1 no no no yes
f57r H A Herbal B 2 no no no yes

f65r H E Herbal ? ? no no no yes
f65v H F Herbal ? ? no no no yes

f66v H H Herbal B ? no no no yes

f87r O A Herbal A 4 no no no yes
f87v O B Herbal A 4 no no no yes

f90r1 O I Herbal A ? no no no yes
f90r2 O J Herbal A ? no no no yes
f90v2 O K Herbal A ? no no no yes
f90v1 O L Herbal A ? no no no yes

f93r Q A Herbal A 4 no no no yes
f93v Q B Herbal A 4 no no no yes
f94r Q C Herbal B 5 no no no yes
f94v Q D Herbal B 5 no no no yes
f95r1 Q E Herbal B 5 no no no yes
f95r2 Q F Herbal B 5 no no no yes
f95v2 Q G Herbal B 5 no no no yes
f95v1 Q H Herbal B 5 no no no yes
f96r Q I Herbal A 4 no no no yes
f96v Q J Herbal A 4 no no no yes

3. Astronomie, astrologie,

kosmologie

 

f67r1 I A Astronomical ? ? no no no yes
f67r2 I B Astronomical ? ? no no no yes
f67v2 I C Cosmological ? ? no no no yes
f67v1 I D Astronomical ? ? no no no yes
f68r1 I E Astronomical ? ? no no no yes
f68r2 I F Astronomical ? ? no no no yes
f68r3 I G Astronomical ? ? no no no yes
f68v3 I H Cosmological ? ? no no no yes
f68v2 I I Astronomical ? ? no no no yes
f68v1 I J Astronomical ? ? no no no yes
f69r J A Cosmological ? ? no no no yes
f69v J B Cosmological ? ? no no no yes
f70r1 J C Cosmological ? ? no no no yes
f70r2 J D Cosmological ? ? no no no yes

f70v2

J E Zodiac ? ? no no no yes
f70v1 J F Zodiac ? ? no no no yes
f71r K A Zodiac ? ? no no no yes
f71v K B Zodiac ? ? no no no yes
f72r1 K C Zodiac ? ? no no no yes
f72r2 K D Zodiac ? ? no no no yes
f72r3 K E Zodiac ? ? no no no yes
f72v3 K F Zodiac ? ? no no no yes
f72v2 K G Zodiac ? ? no no no yes
f72v1 K H Zodiac ? ? no no no yes
f73r L A Zodiac ? ? no no no yes
f73v L B Zodiac ? ? no no no yes

4. Farmaceutisch

 

f88r O C Pharmaceutical A 4 no no no yes
f88v O D Pharmaceutical A 4 no no no yes
f89r1 O E Pharmaceutical A ? no no no yes
f89r2 O F Pharmaceutical A ? no no no yes
f89v2 O G Pharmaceutical A ? no no no yes
f89v1 O H Pharmaceutical A ? no no no yes

f99r S A Pharmaceutical A ? no no no yes
f99v S B Pharmaceutical A ? no no no yes
f100r S C Pharmaceutical A ? no no no yes
f100v S D Pharmaceutical A ? no no no yes
f101r1 S E Pharmaceutical A ? no no no yes
f101r2 S F Pharmaceutical ? ? no no no no
f101v2 S G Pharmaceutical A ? no no no yes
f101v1 S H Pharmaceutical A ? no no no yes
f102r1 S I Pharmaceutical A ? no no no yes
f102r2 S J Pharmaceutical A ? no no no yes
f102v2 S K Pharmaceutical A ? no no no yes
f102v1 S L Pharmaceutical A ? no no no yes

5. Balneologisch

 

f75r M A Biological B 2 no no no yes
f75v M B Biological B 2 no no no yes
f76r M C Biological B 2 no no no yes
f76v M D Biological B 2 no no no yes
f77r M E Biological B 2 no no no yes
f77v M F Biological B 2 no no no yes
f78r M G Biological B 2 no no no yes
f78v M H Biological B 2 no no no yes
f79r M I Biological B 2 no no no yes
f79v M J Biological B 2 no no no yes
f80r M K Biological B 2 no no no yes
f80v M L Biological B 2 no no no yes
f81r M M Biological B 2 no no no yes
f81v M N Biological B 2 no no no yes
f82r M O Biological B 2 no no no yes
f82v M P Biological B 2 no no no yes
f83r M Q Biological B 2 no no no yes
f83v M R Biological B 2 no no no yes
f84r M S Biological B 2 no no no yes
f84v M T Biological B 2 no no no yes

6. Register

 

f103r T A Stars B X no no no yes
f103v T B Stars B X no no no yes
f104r T C Stars B X no no no yes
f104v T D Stars B X no no no yes
f105r T E Stars B Y no no no yes
f105v T F Stars B Y no no no yes
f106r T G Stars B X no no no yes
f106v T H Stars B X no no no yes
f107r T I Stars B ? no no no yes
f107v T J Stars B ? no no no yes
f108r T K Stars B ? no no no yes
f108v T L Stars B ? no no no yes

f111r T M Stars B ? no no no yes
f111v T N Stars B ? no no no yes
f112r T O Stars B ? no no no yes
f112v T P Stars B ? no no no yes
f113r T Q Stars B ? no no no yes
f113v T R Stars B ? no no no yes
f114r T S Stars B ? no no no yes
f114v T T Stars B ? no no no yes
f115r T U Stars B ? no no no yes
f115v T V Stars B ? no no no yes
f116r T W Stars B ? no no no yes
f116v T X Stars ? ? no no no

yes

 

 

 

BEINECKE MS 408  -  SCHRIFT  -  TEKST -  WOORDENLIJST  -  CARDANO - ASTROLOGIE

 

 

Rodinbook