Manuscript 001-050    Manuscript 051 -100    Manuscript 101 - 150    Manuscript 151 - 210

 

 

 

 

MS 051 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 ASTA EN FOLK WЄI . T FOLK WAS VRDRЄV- 

02 - EN RVCH EN ʘER FOLK . FTER VS TWISK.

03 - LAND KRЄJON HJA TWISPALT . HJA SKIFTON

04 HJARA SELVA AN TWAM HAPA . EK HЄR

05 GVNG SINES WЄIGES . FON -T ЄNE DЄL NIS

06 NЄN TAL TO VS NE KЄMEN , MEN T

07 ʘRE DЄL FYL FTER TO VS SKЄNLAND -

08 SKЄNLAND WAS SUNNICH BIFOLKA

09 AND ANDA FTER-KAD T SUNNICHSTE

10 FON AL . ЄRVMBE MACHTON HJA -T

11 SVNDER STRID WRWINNA ND UT HAW

12 - EDE HJA OWERS NЄN LЄ NE DЄDON ,  NIL

13 - DON WI ЄRVR NЄN ORLOCH HA . NW

14 WI HJAM HVON KNNA LЄRED SA

15 WILLA WI OVIR HJARA SЄDA SKRIW

16 - A FTERNЄI HO -T VS MI HJAM

17 FO / R / GVNGON IS - T FOLK NAS NAVT

18 NE WILD LIK FЄLO SLACHTA FINDA-S

19 MEN ЄLIK ANDA ЄGIPTA-LANDAR .

20 HJA HVA PRESTERA LIK AM - ND

21 NW HJA KRKA HVE - AK BYLDON -

22 A PRESTERA SEND A ENGOSTA HЄRA

23 HJA HЄTON HJARA SELVA MAGJARA

24 HJARA ALLER OVIRSTE HЄT MAGY

25 HI IS HAVED-PRESTER ND KЄNING

26 MI ЄN - ALLET ʘRE FOLK IS NUL

27 IN -T SIFFER ND ЄLLIK ND AL VN -

28 DER HJARA WELD - T FOLK NE

29 NAVT ЄNIS EN NʘME . RVCH VS

30 SEND HJA FINNA HЄTEN , HWAND

31 AFSKЄN HJARA FЄRSTA ALGADUR DROV

32 ND BLODICH SEND - ACH SEND HJA

 

[BOEK VAN ADELA MSPAG. 51]

sta en folk wi . Thaet folk was vrdrven thrvch en ther folk , aefter vs twisk land krjon hja twispalt , hja skifton hjara selva an twam hpa , ek hr gvng sines wiges . Fon t ne dl nis nn tl to vs ne kmen , men thaet re dl fyl aefter to vs Sknland . Sknland was sunnich bifolkath , nd anda aefter kd thaet sunnichste fon al . Thrvmbe machton hja t svnder strid wrwinna , aend uthwede hja wers nn lth ne ddon , nildon wi thrvr nn orloch h . 6. Nw wi hjam haevon kaenna lred , s willath wi ovir hjara sda skriwa , aefterni ho t vs mith hjam forgungen is , Thaet folk was navt ne wild lik flo slachta Findas , men lik anda gipta landar , hja haevath prestera lik tham aend nw hja kaerka haeve k byldon . Tha prestera send tha engosta hra , hja hton hjara selva Mgjara , hjara aller ovirste ht Magy , hi is hvedprester aend kning mith n , allet re folk is nul in t siffer aend llik aend al vnder hjara weld . 7. Thaet folk nth navt nis en nme , thrvch vs send hja Finna hten , hwand afskn hjara frsta algadur drov aend blodich send , thach send hja

oosten een volk weg. Dat volk was verdreven door een ander volk. Achter ons Twiskland, kregen zij tweespalt, zij schiften zich in twee hoopen, en elk ging zijns weegs. Van het eene gedeelte is geen bericht tot ons gekomen, maar het ander gedeelte viel achter in ons Schoonland. Schoenland was schaars bevolkt en aan de achterkant het spaarzaamst van al. Daarom mogten zij het zonder strijd overwinnen, en uithoofde zij anders geen leed deden, wilden wij daarom geen oorlog hebben. 6. Nu wij hen hebben leeren kennen, willen wij over hunne zeden schrijven, en daarna hoe het ons met hen vergaan is. Het volk was niet woest, gelijk vele geslachten van Finda; maar het is gelijk de Egyptelanders, zij hebben priesters, even als deze, en nu zij kerken hebben, ook beelden. De priesters zijn de eenigste heeren, zij noemen zich zelf Magyaren, hun opperste heet Magy, hij is hoofdpriester en koning met een; al het andere volk is nul in 't sijfer en gelijk, en allen zijn onder hun geweld. 7. Het volk heeft niet eens een naam; door ons worden zij Finnen genoemd; want ofschoon hunne feesten allemaal treurig en bloedig zijn, zijn zij

east. That people was driven by another. Behind us, in Twiskland, they fell into disputes, divided into two parties, and each went its own way. Of the one no account has come to us, but the other came in the back of our Skenland, which was thinly inhabited, particularly the upper part. Therefore they were able to take possession of it without contest, and as they did no other harm, we would not make war about it. 6. Now that we have learned to know them, we will describe their customs, and after that how matters went between us. They were not wild people, like most of Finda's race; but, like the Egiptalandar, they have priests and also statues in their temples. The priests are the only rulers; they call themselves Magyarar, and their leader Magy. He is high priest and king in one. The rest of the people are of no account, and in subjection to them. 7. This people have not even a name; but we call them Finnar, because although all the festivals are melancholy and bloody, they are

Osten ein Volk her : das Volk war vertrieben durch ein anderes Volk. Hinter unserem Twiskland gerieten sie in Zwiespalt ; sie teilten sich in zwei Haufen, von denen ein jeder seines Weges ging. Von dem einen Teil ist keine Erzahlung auf uns gekommen, aber der andere Teil fiel hinten in unser Schonland. Schonland war sprlich bevlkert und an der Rckseite am sprlichsten. Darum vermochten sie es ohne Streit zu gewinnen, und da sie sonst nichts zuleide taten, wollten wir darob keinen Krieg haben. 6. Nun wir sie kennengelernt haben, so will ich ber ihre Sitten schreiben, nach dem, wie es uns mit ihnen ergangen ist. Das Volk war nicht so wild wie viele Geschlechter Findas, aber den Egiptalndern gleich; sie haben Priester wie diese und, nun sie Kirchen haben, auch Bilder. Die Priester sind die einzigen Herren : sie heissen sich selber Magjara. Ihrer aller Oberster heisst Magy 3 ; er ist Hauptpriester und Knig zugleich. All das andere Volk wird fr Null gehalten und ist gnzlich und gar in ihrer Gewalt. 7. Das Volk hat keinen Namen : von uns sind sie Finnen geheissen. [...]

 

MS 052 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 ЄR ALSA FIN VP T WI ЄR BI FTER STANE .

02 FOR NE SEND HJA NAVT TO BINYDANE - HWAND

03 HJA SEND SLAVONA FON A PRESTERUM ND

04 JETA FŮL RGER FON HJARA MЄNINGA . HJA

05 MЄNA T ELLA FVL KVADA GASTON IS

06 ЄR IN DA MNNISKA ND DJARA GLUPPE .

07 MEN FON WR-ALDA-S GAST NЄTON HJA

08 NAWET . HJA HVA STЄNE WЄPNE - A

09 MAGJARA KAPRA . A MAGJ / A / RA TELLA

10 T HJA A RGE GASTON [p. 74] BANNA ND

11 VRBANNA MŮGON ЄRVR IS -T FOLK

12 ʘLAN IN ANGE FRЄSE ND VPPIRA WЄSA

13 NIS NIMMER NЄN BLYDSKIP TO BISJAN -

14 A HJA GOD SЄTEN WЄRON SOCHT.

15 ON A MAGJARA ASKIP BI VS . HJA

16 BOGADON VP VSA TAL ND SЄDUM , VP

17 VS FJA ND VPPA VS[A] YSERE WЄPNE , ЄR

18 HJA GЄRN TO FORI HJARA GOLDUN ND

19 SULVERE SYRHЄDUM WANDELA WILDE .

20 ND HJARA TJO HILDON HJA IMMERE

21 BINNA A PЄLON MEN T VRSKALKT.

22 ON VSA WAKENDOM - ACHTANTICH JЄR

23 FORER - JUST WЄR -ET JOL-FЄRSTE - ЄR

24 KЄMON HJA VNWARLINGE LIK SNЄI RVCH

25 STORNE-WIND DRЄWEN OVIR VSA LANDA

26 TO RUNNANDE . ЄR NAVT FLYA MACHT.

27 - ON WRDON VRDEN FRYA WR AN.

28 HROPEN - MEN A SKЄNLANDAR HЄDON

29 HJRA RЄD WARLASED - A WRDON

30 KRFTA SAMLA - RI PЄLUN FON

31 GODAHIS BURCH WRDON HJA WIER

32 STONDEN - A ORLOCH BILЄV - KAT

 

[BOEK VAN ADELA MS PAG. 52]

thr alsa fin vp , that wi thr bi aefter stne , forth ne send hja navt to binydane , hwand hja send slvona fon tha presterum aend jeta fl aerger fon hjara mninga . 8. Hja mnath that ella fvl kvada gston is , thr inda maenniska aend djara gluppe , men fon Wraldas gst nton hja nawet . Hja haevath stne wpne , tha Magjara kpra . Tha Magjara tellath that hja tha aerge gston [74] banna aend vrbanna mgon , thr vr is t folk lan in ange frse aend vppira wsa nis nimmer nn blydskip to bisjan . 9. Th hja god sten wron , sochton tha Magjara athskip bi vs , hja bogadon vp vsa tl aend sdum , vp vs fja aend vppa vs ysere wpne , thr hja grn to fori hjara goldun aend sulvere syrhedum wandela wilde , aend hjara tjoth hildon hja immerthe binna tha plon , men thaet vrskalkton vsa wkendom . 10. Achtantich jr forther , just wr et jol frste , thr kmon hja vnwarlinge lik sni thrvch stornewind drwen ovir vsa landa to runnande . Thr navt flya machton wrdon vrdn , Frya waerth anhropen , men tha Sknlandar hdon hira rd warlsed . Th wrdon kraefta smlath , thri plun fon Godahis burch wrdon hja wither stonden , tha orloch bilv . 11. Kt

daar toch zoo fijn op, dat wij daarbij achterstaan. Voorts zijn zij niet te benijden, want zij zijn slaven van hunne priesters, maar nog veel meer van hunne meeningen. 8. Zij meenen, dat alles vol is van booze geesten, die in de menschen en dieren sluipen; maar van Wraldas geest weten zij niets. Zij hebben steenen wapenen, de Magyaren koperen. De Magyaren verhalen, dat zij de booze geesten [75] kunnen bannen en verbannen, daarover is het volk steeds in bange vrees, en op hun gelaat is nimmer vrolijkheid te zien. 9. Toen zij goed gezeten waren, zochten de Magyaren vriendschap bij ons, zij roemden onze taal en zeden, ons vee en onze ijzeren wapenen, die zij gaarne voor hunne gouden en zilveren sieraden wilden ruilen, en hun volk hielden zij altoos binnen de palen, en dat verschalkte onze waakzaamheid. 10. Tachtig jaren later, juist was het Juulfeest, kwamen zij onverwacht, gelijk sneeuw door een stormwind gedreven, over onze landen toeloopen. Die niet vlieden konden, werden gedood. Frya werd aangeroepen, maar de Schoonlanders hadden haren raad verwaarloosd. Toen werden krachten verzameld, drie palen van Godasburgt werden zij wederstaan, de oorlog bleef. 11. Kaat

so formal that we are inferior to them in that respect. But still they are not to be envied, because they are slaves to their priests, and still more to their creeds. 8. They believe that evil spirits abound everywhere, and enter into men and beasts, but of Wr-alda's spirit they know nothing. They have weapons of stone, the Magyarar of copper. The Magyarar affirm that they can exorcise and recall the evil spirits, and this frightens the people, so that you never see a cheerful face. 9. When they were well established, the Magyarar sought our friendship, they praised our language and customs, our cattle and silver weapons, which they would willingly have exchanged for their gold and silver ornaments, and they always kept their people within their own boundaries, and that outwitted our watchfulness. 10. Eighty years afterwards, just at the time of the yule-feast, they overran our country like a snowstorm driven by the wind. All who could not flee away were killed. Frya was appealed to, but the Skenlandar had neglected her advice. Then all the forces were assembled, and three hours from Godahisburch they were withstood, but war continued. 11. Kat

[...] Sonst sind sie nicht zu beneiden, denn sie sind Sklaven ihrer Priester, aber noch viel rger ihrer Meinungen. 8. Sie meinen, dass alles bler Geister voll ist, welche in Menschen und Tiere schleichen. Aber von Wraldas Geist wissen sie nichts. Sie haben Steinwaffen, die Magjaren kupferne. Die Magjaren erzhlen, dass sie bse Geister bannen und ausbannen knnen : derob ist das Volk gnzlich in banger Furcht und an ihrem Wesen ist nimmer Frohsinn zu spren. 9. Als sie sich nun richtig niedergelassen hatten, suchten die Magjaren bei uns Freundschaft : sie rhmten unsere Sprache und Sitten, unser Vieh und unsere eisernen Waffen, die sie gerne fr ihre goldenen und silbernen Zieraten eintauschen wollten, und ihr Volk hielten sie immer innerhalb der Grenzpfhle. Aber das fhrte unsere Wachsamkeit irre. 10. Achtzig Jahre spater , just war es Julfest, da kamen sie unerwartet, gleich Schnee durch Sturmwind getrieben, ber die Lande gerannt. Die nicht fliehen konnten, wurden gettet. Frya wurde angerufen, aber die Schonlnder hatten ihren Rat vernachlssigt. Da wurden Krfte gesammelt, drei Pfhle von Godaburg wurde ihnen widerstanden : der Krieg blieb da. 11. Kat         074

MS 053 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR - SKEDNESE FON WODIN

 

01 JEFTA KATER-INNE ALSA HЄTE JU FAM

02 ЄR BURCHFAM TO GODA-BURCH WAS -

03 KAT* WAS STOLTE ND HACH-FARANDE

04 ЄRVMBE NE LЄT HJU NЄN RЄD NI FOL.

05 LISTAR ANDA MODER NE FRЄJA - MEN

06 A A BURCH-HЄRA T FATA - A SVND

07 - ON HJA SELVA BODON NЄI TEXLAND NЄI

08 ЄRE MODER A - MINNA ALSA WAS

09 ЄRE MODER-IS NʘME LЄT ALA A STJUR -

10 - AR MANJA ND AL ET ʘERA JONGK-FOLK

11 FON AST-FLY-LAND ND FON A DENNE.

12 - MARKUM . UT ESSE TOCHTE IS JU

13 SKEDNESE FON WODIN BERN SA -R VPPA

14 BURGUM WRITEN IS ND HIR ESKRЄVEN .

15 ANDA ALDER-GA-MUDE ЄR RЄSTE EN

16 ALDE SЄ-KNING . STERIK WAS SIN NʘME ND

17 A HROP VR SINA DЄDA WAS GRAT . ISSE

18 ALDE ROB HЄDE RЄ NЄVA WODIN ENE

19 ALDESTE HЄMDE TO LUMKA-MAKJA BI ЄRE

20 Є-MUDE TO AST-FLY-LAND BY SIN ELDRUM

21 T -US - ЄNES WAS ER HЄRMAN WЄST - TŮNIS

22 ND INKA WЄRON SЄKMP / AR / ND JUST

23 NW BI HJARA FDERJA ANDA ALDERGA.

24 MUDE T.VS - AS A JONGA KMPAR NW BI

25 EKKORUM KЄMON KЄRON HJA WODIN TO

26 HJARA HЄR-MAN JEFTA KNING UT - ND

27 A SЄ-KMPAR KЄRON TŮNIS TO -RA

28 SЄ-KNING ND INKA TO HJARA SKELTA

29 - BI ЄR NACHT . A STJURAR GVNGON

30 A NЄI A DENNA-MARKA FARA - ЄR

31 NAMON HJA WODIN MI SIN WIGAND.

32 - LIKA LAND-WЄR IN - [p. 76] WIND WAS RUM

 

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 53]

jefta Kter inne , alsa hte thju fm , thr burch-fm to Goda-burch was . Kt was stolte aend hch-frande , thrvmbe ne lt hju nn rd ni follistar anda Moder ne frja . Men th tha burch--hra thaet fta , th svnd-on hja selva bodon ni Texlnd ni thre Moder th . Minna alsa was thre Moder is nme , lt la tha stjur-ar mnja aend l et othera jongk folk fon Ast flyland aend fon tha Dnne-markum . 12. Ut thesse tochte is thju skydnese fon Wodin bern , sa r vppa burgum wryten is aend hir skrven . 13. Anda Alder g-mude thr reste en alde skaening . Sterik was sin nme aend tha hrop vr sina dda was grt . Thisse alde rob hde thr nva ; Wodin thene aldeste hmde to Lumka-mkja bi thre mude to Ast flyland by sin eldrum t us . nes was er hrman wst . Tnis aend Inka wron skaempar aend just nw bi hjara faederja anda Alder-g mude t vs . 14. As tha jonga kaempar nw bi ekkrum kmon , kron hja Wodin to hjara hrman jefta kaening ut , aend tha s-kaempar kron Tnis to ra s-kaening aend Inka to hjara skelta-b-thr nacht . Tha stjurar gvngon th ni tha Dnna-marka fra , thr nmon hja Wodin mith sin wigand-lika landwr in . [76] 15. Wnd was rum

of Katerine, zoo heette de priesteres, die burgtmaagd op Godasburgt was. Kaat was trotsch en hooghartig, daarom liet zij noch raad, noch helpers aan de Moeder vragen. Maar toen de burgtheeren dat begrepen, zonden zij zelve boden naar Texland tot de Eeremoeder. Minna, zoo was de naam der Moeder, liet al de zeeliedenoproepen en al het andere jong volk van Oostflyland en van de Denemarken. 12. Uit deze tocht is de geschiedenis van Wodin ontstaan, die op de burgten gegrift is, en hier is uitgeschreven. 13. Aan de Aldergamude daar ruste een oude zeekoning, Sterik was zijn naam, en de roep zijner daden was groot. Deze oude rob had drie neven; Wodin de oudste woonde te Lumkamakia bij de Eemude in Oostflyland bij zijne ouders. Eenmaal was hij heerman geweest. Teunis en Inka waren zeestrijders, en juist nu bij hunnen oom aan de Aldergamude. 14. Toen nu de jonge krijgers bij elkander kwamen, kozen zij Wodin tot hun heerman of koning, en de zeekampers kozen Teunis tot hun zeekoning en Inka tot hun schout bij nacht. De zeelieden gingen toen naar de Dennemarken varen, daar namen zij Wodin met zijne krijgshaftige landweer [77] aan boord. 15. De wind was ruim,

or Katerinne was the name of the burgh-femme of Godahisburch. Kat was proud and haughty, and would neither seek counsel nor aid from the folk-mother; but when the burghers knew this, they themselves sent messengers to Texland to the folk-mother. Minna - this was the name of the folk-mother - summoned all the navigators and the young men from Astflyland and Denamark. 12. From this expedition the history of Wodin sprang, which is inscribed on the burghs, and is here copied: 13. At Aldergamude there lived an old sea-king whose name was Sterik, and whose deeds were famous. This old fellow had three nephews. Wodin, the eldest, lived at Lumkamakia, near the Emude, in Astflyland, with his parents. He had once commanded troops. Tunis and Inka were naval warriors, and were just then staying with their father at Aldergamude. 14. When the young warriors had assembled together, they chose Wodin to be their commander or king, and the naval force chose Tunis for their sea-king and Inka for their admiral. The navigators then sailed for Denamark, where they took on board Wodin and his valiant host. 15. The wind was fair,

oder Katerine, so hiessdie Maid, die Burgmaid auf Godaburg war : Kat war stolz und hochfhrtig : darum liess sie weder Rat noch Gefolgschaft von der Mutter erbitten. Aber als die Burgherren das erfassten, sandten sie selber Boten nach Texland, zu der Mutter dort. Minna, so war der Name der Mutter, liess alle Seeleute aufbieten und all das junge Volk von Ost-Flyland und von den Dnemarken. 12. Aus diesem Zuge ist die Geschichte von Wodin entstanden, welche an den Burgen ist geritzt und hier abgeschrieben ist. 13. An der Aldergamunde da wohnte in Ruhestand ein alter Seeknig : Sterik war sein Name und der Ruf seiner Taten war gross. Dieser alte Robbe hatte drei Neffen : Wodin, der lteste, heimatete zu Lumka-makia bei der Eemunde in Ost-Flyland, zu Haus. Ehemals war Heermann gewesen. Tnis und Inka waren Seekmpen und just nun bei ihrem Vateronkel an der Aldergamunde zu Haus. 14. Als die jungen Kmpen nun zueinander kamen, erkoren sie Wodin zu ihrem Heermann oder Knig, und die Seekmpen koren Tnis zu ihrem Seeknig und Inka zu ihrem Schult-bei-Nacht. Die Seeleute fuhren dann nach den Dnemarken : dort nahmen sie Wodin mit seiner, streitbaren Landwehr an Bord. 15. Der Wind war rumig,               076

MS 054 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 ND ALSA WЄRON HJA AN EN AMERING TO SKЄN-02 - LAND - A A NORESKA BROAR RA SELVA

03 BY -M FOGA HЄDE - DЄLDE WODIN SIN WEL-

04 DICH HЄR AN RI WIGA - FRYA WAS HJARA

05 WЄPEN HROP ND SA HI BKWARD SLOCH - A

06 FINNA ND MAGJARA AS OF ET BRN WЄRON -

07 A ENE MAGY FORNʘM HO SIN LJVD AL OM-

08 BROCHT WRDON - A SAND HI BODON MI STF

09 ND KRONE - HJA SЄIDON TO WODIN - O - V ALRA

10 GRATES[T]E ЄRA KNINGAR WI SEND SKELDICH

11 ACH AL HWAT WI DЄN HVE - IS UT NЄD DЄN -

12 JE MЄNE T WI JVW BROAR WILLENKLIK

13 ANFAT HVE - MEN WI SEND RVCH VSA

14 FYANDA FOR-FЄTERE ND I ALLE SEND VS

15 JETA VPPA HAKKA - WI HVA OFTEN HELPE

16 AN INRE BURCH-FAM FRЄJA - MEN HJA NE*

17 VS NAVT NE MELD - ENE MAGY SЄI SA

18 HWERSA WI EKKʘRUM TO A HLTE VRDVA

19 SA SKILUN A WILDA SKET-HRDAR KЄMON

20 ND VS ALGADUR VRDVA - ENE MAGY HE

21 FŮL RIKDOM - MEN HI HE SJAN T FRYA

22 WELDIGER IS AS AL VSA GASTON ET SEMINE -

23 HI WIL SIN HAVED IN HIRA* SKAT DEL LEDSA -

24 V BIST ENE WIGANDLIKSTE KNING IRAS

25 IN FOLK IS FON YSER - WAR VSA KNING

26 ND WI ALLA WILLA IN SLAVONA WЄSA -

27 HWAT SKOLDE T ЄR-RIK FAR -I WЄSA ASTE

28 A WILDA WIER TO BK DRIWA KOSTE

29 VSA SEFYRA SKOLDE T ROND-BLЄSA ND

30 VSA MARA SKOLDON JV VRAL FARUT

31 GA - WODIN WAS STERIK WOST ND

32 WIGANDLIK MEN HI NAS* NAVT KLAR

 

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 54]

aend alsa wron hja an en merng to Sknland . Th tha northeska brothar ra selva by m fogath hde , dlde Wodn sin weldich hr an thri wiga . Frya was hjara wpenhrop aend s hi baekward sloch tha Finnen aend Mgjara as of et baern wron . 16. Th thene Mgy fornm ho sin ljvd al ombrocht wrdon , th sand hi bodon mith staef aend krone . Hja sidon to Wodin , 17. O thv alra grteste thra kaeningar , wi send skeldich , thach al hwat wi dn haeve is ut nd dn . Je mne that wi jvw brothar willengklik anfat haeve , men wi send thrvch vsa fyanda forth ftereth aend thi alle send vs jeta vppa hakka . Wi haevath often helpe an thinre burchfm frjath , men hja neth vs navt ne meld . 18. Thene Mgy sith , s hwersa wi ekkrum to tha haelte vrdva , s skilun tha wilda skephaerdar kmon aend vs algdur vrdva . Thene Mgy heth fl rikdom , men hi heth sjan that Frya weldiger is as al vsa gston et smine . Hi wil sin hved in hira skt del ledsa . 19. Thv bist thene wigandlikste kaening irthas , thin folk is fon yser . Warth vsa kaening aend wi alle willath thin slvona wsa . Hwat skolde that r rik fr i wsa , aste tha wilda wither to laek driwa koste , vsa sfyra skolde t rondblsa aend vsa mra skoldon jv vral frut g . 20. Wodin was sterik , wost aend wigandlk , men hi nas navt klr

en zoo waren zij in een ommezien in Schoonland. Toen de noordsche broeders zich bij hem gevoegd hadden, deelde Wodin zijn geweldig leger in drie benden (wiggen). Frya was hun wapenroep, en zoo sloeg hij de Finnen en Magiaren terug alsof het kinderen waren. 16. Toen de Magy vernam, hoe zijne manschappen overal omgebragt werden, zond hij boden met staf en kroon. Zij zeiden tot Wodin: 17. O gij allergrootste der koningen, wij zijn schuldig, doch al wat wij gedaan hebben, is uit nood gedaan. Gij meent dat wij uwe broeders met moedwil aangetast hebben, maar wij zijn door onze vijanden voortgedreven, en die alle zijn ons nog op de hielen. Wij hebben dikwijls aan uwe burgtmaagd hulp gevraagd, maar zij heeft zich om ons niet bekommerd. 18. De Magy zegt: bijaldien wij elkander voor de helft vermoorden, dan zullen de wilde schaapherders komen en ons allen vermoorden. De Magy heeft vele rijkdommen, maar hij heeft gezien, dat Frya veel machtiger is als alle onze geesten te zamen. Hij wil zijn hoofd in haren schoot neerleggen. 19. Gij zijt de krijgshaftigste koning der aarde, uw volk is van ijzer. Word onze koning, en wij allen willen uwe slaven wezen. Wat zoude dat eervol voor u wezen, als gij de wilden weder terug kondt drijven, onze basuinen zouden het rondblazen, en onze berichten zouden u overal vooruit gaan. 20. Wodin was sterk, woest en krijgshaftig, maar hij was niet helder

so they arrived immediately in Skenland. When the northern brothers met together, Wodin divided his powerful army into three bodies. "Frya" was their war-cry, and they drove back the Finnar and Magyarar like children. 16. When the Magy heard how his forces had been utterly defeated, he sent messengers with truncheon and crown, who said to Wodin: 17. "O almighty king, we are guilty, but all that we have done was done from necessity. You think that we attacked your brothers out of illwill, but we were driven out by our enemies, who are still at our heels. We have often asked your burgh-femme for help, but she took no notice of us. 18. "The Magy says that if we kill half our numbers in fighting with each other, then the wild shepherds will come and kill all the rest. The Magy possesses great riches, but he has seen that Frya is much more powerful than all our spirits together. He will lay down his head in her lap. 19. "You are the most warlike king on Irtha, and your people are of silver. Become our king, and we will all be your slaves. What glory it would be for you if you could drive back the savages! Our trumpets would resound with your praises, and the fame of your deeds would precede you everywhere." 20. Wodin was strong, fierce, and warlike, but he was not clear-sighted,

und so waren sie im Handumdrehen in Schonland. Als die nordischen Brder sich mit ihm vereinigt hatten, teilte Wodin sein gewaltiges Heer in drei Keile. Frya war ihr Waffenruf, und so schlug er die Finnen und Magjaren zurck, als ob es Kinder wren. 16. Als der Magy erfuhr, wie seine Leute alle umgebracht wurden, da sandte er Boten mit Stab und Krone. Sie sagten zu Wodin: 17. O du allergrsster der Knige, wir sind schuldig. Doch alles, was wir getan haben, ist aus Not geschehen. Ihr meint, dass wir eure Brder mutwillig angegrifFen haben. Aber wir sind von unseren Feinden fortgetrieben, und sie alle hngen uns noch an den Fersen. Wir haben des steren Hilfe von Eurer Burgmaid gebeten, aber sie hat unser nicht geachtet. 18. Der Magy sagt : 'So wenn wir einander zur Hlfte tten, so werden die wilden Schafhirten kommen und uns allesamt tten.' Der Magy hat viele Reichtmer, aber er hat gesehen, dass Frya gewaltiger ist als alle unsere Geister zusammen. Er will sein Haupt in ihren Schoss legen. 19. Du bist der reckenhafteste Knig der Erde, dein Volk ist von Eisen. Werde unser Knig, und wir alle werden deine Sklaven sein. Was wre das ehrenreich fr dich, wenn du die Wilden wieder zurcktreiben knntest. Unsere Hrner wrden es herumblasen und unsere Mren wrden berall vor dir hergehen. 20. Wodin war stark, wst und reckenhaft, aber er war nicht klarsehend.

MS 055 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 SJANDE - ЄRRVCH WR I IN HJARA MЄRA FVNGEN

02 ND RVCH ENE MAGY KRONE - RJU FЄLO STJUR.

03 - AR ND LAND WЄRAR AM ISSE KЄR NAVT

04 NE SINDE - BRŮDON STOLKES HINNE KAT MI

05 NЄMANDE - MEN KAT ЄR NAVT TO FARA ЄRE

06 MODE / R / NER TO FARA ЄRE MЄNA ACHT FOR.

07 SKINE NILDE* JOMPADE WR BORD - A KЄM

08 STORNE-WIND ND FETERE A SKЄPA VPPA

09 SKORRA FONNA DENNEMAR KUM DEL SVNDER

10 ENKEL MAN TO MISTANE - AFTERNЄI HVON HJA

11 A STRЄT KAT-S-GAT HЄTEN - A WODIN KRON.

12 - ED WAS GVNG - ER [p. 78] VPPA WILDA LʘS - I WЄRON

13 AL RUTAR-LIK EN HEJEL-BUJE KЄMON HJA

14 AJN WODIN-IS HЄR - MEN LIK EN TWYRNE .

15 WIND WENDON HJA OMME ND / NE / VRADON

16 N-A WIER FORSKINA - AS WODIN NW

17 TO BK KЄM JAV ENE MAGY HIM SIN

18 TOGHATER TO -N WIF - AFTERNЄI WR -I MI

19 KRŮDON BIREKAD - MEN ЄR WЄRON TA.

20 WER-KRŮDON MONG - HWAND WODIN WAR

21 BI GRADUM ALSA SЄR VRMЄTEN T -I

22 FRYA ND WR-ALDAS GAST MIS-KNA AND

23 SPOTA VRADE AWYLA* HI SIN FRYA HALS

24 BOG TO FARA FALSKA DROCHTEN-LIKANDE

25 BYLDUM - SIN RIK HILDE SJVGUN JЄR - A

26 VRDWIND -ER - ENE MAGY SЄIDE T -ER

27 EMONG HJARA GODON VPNIME WЄRE

28 ND T HI FON ЄR OVER HJAM WELDA .

29 MEN VS FOLK LAKTON VMBE SIN TAL -

30 A WODIN EN STUT WЄI WЄST HЄDE KЄM

31 ЄR TWISPALT - WI WILDON EN ʘRA

32 KNING KJASA - MEN T NILDE* ENE MAGY

 

[BOEK VAN ADELA MS PAG. 55]

sjande , thrthrvch waerth i in hjar mra fvngen aend thrvch thene Mgy kroneth . Rju flo stjurar aend land wrar , tham thisse kr navt ne sinde , brdon stolkes hinne , Kt mith nmande , men Kt thr navt to fra thre Moder ner to fra thre mna acht forskine nilde , jompade wr bord . Th km stornewind aend ftere tha skpa vppa skorra fonna Dennemar kum del svnder enkel man to mistane . Afterni haevon hja tha strt Ktsgat hten . 22. Th Wodin kroned was , gvng er [78] vppa wilda ls ; thi wron al rutar , lik een hjel buje kmon hja ajn Wodin is hr , men lik en twyrne wind wendon hja omme aend ne thvradon n wither forskina . 23. As Wodin nw tobaek km , jav thene Mgy him sin toghater to n wf . Afternei waerth i mith krdon birkad , men thr wron tawerkrdon mong , hwand Wodin warth bi grdum alsa sr vrmten , that i Frya aend Wraldas gst miskaena nd spota thvrade , thawyla hi sin frya hals bog to fra falska drochten likande byldum Sin rik hilde sjvgun jr , th vrdwind ir , Thene Mgy side that er mong hjara godon vpnimeth wre , aend that hi fon thr over hjam welda , men vs folk lakton vmbe tin tl . 24. Th Wodin en stt wi wst hde , km thr twispalt , wi wildon en ra kaening kjasa , men thaet nilde thene Mgy

ziende, daardoor werd hij in hunne strikken gevangen en door den Magy gekroond. Zeer velen van de zeelieden en de landweer, dien deze keuze niet naar den zin was, vertrokken in stilte, Kaat medenemende. Maar Kaat die niet voor de Moeder, noch voor de algemeene vergadering wilde verschijnen, sprong over boord. Toen kwam de stormwind en dreef de schepen op de schorren van de Dennemarken, zonder een enkel man te missen. Naderhand hebben zij die straat het Kattegat geheeten. 22. Toen Wodin gekroond was, ging hij op [79] de wilden los; zij waren allen ruiters; gelijk een hagelbui, vielen zij op Wodins heer aan, maar als een dwarrelwind wenden zij om, en durfden niet weder verschijnen. 23. Toen Wodin nu terug kwam, gaf de Magy hem zijne dochter tot vrouw. Daarop werd hij met kruiden berookt, doch er waren tooverkruiden onder; want Wodin werd trapsgewijze zoo zeer vermetel, dat hy Frya en Wraldas geest durfde miskennen en bespotten, terwijl hij zijn vrije hals boog voor de valsche gedrochtelijke beelden. Zijn rijk duurde zeven jaren, toen verdween hij. De Magy zeide dat hij onder hunne goden was opgenomen, en dat hij van daar over hen heerschte, maar ons volk lachte om zijne taal. 24. Toen Wodin eene poos weg geweest was, kwam er tweespalt; wij wilden een anderen koning kiezen., maar dat wilde de Magy

therefore he was taken in their toils, and crowned by the Magy. 21. Very many of the navigators and soldiers to whom this proceeding was displeasing went away secretly, taking Kat with them. But Kat, who did not wish to appear before either the folk-mother or the general assembly, jumped overboard. Then a storm arose and drove the ships upon the banks of Denamark, with the total destruction of their crews. This strait was afterwards called the Katsgat. 22. When Wodin was crowned, he attacked the savages, who were all horsemen, and fell upon Wodin's troops like a hailstorm; but like a whirlwind they were turned back, and did not dare to appear again. 23. When Wodin returned, Magy gave him his daughter to wife. Whereupon he was incensed with herbs; but they were magic herbs, and by degrees he became so audacious that he dared to disavow and ridicule the spirits of Frya and Wr-alda, while he bent his free head before the false and deceitful images. His reign lasted seven years, and then he disappeared. The Magy said that he was taken up by their gods and still reigned over us, but our people laughed at what they said. 24. When Wodin had disappeared some time, disputes arose. We wished to choose another king, but the Magy

Da durch ward er in ihren Schlingen gefangen und von dem Magy gekrnt. 21. Sehr viele Seefahrer und Landwehrer, denen diese Kr nicht zusagte, zogen still von hinnen, indem sie Kat mitnahmen. Aber Kat, die weder vor der Mutter noch vor der gemeinen Acht erscheinen wollte, sprang ber Bord. Da kam der Sturmwind und trieb die Schiffe auf die Schren der Dnenmarken, ohne dass man einen Mann vermisste. Nachdem haben sie diese Strasse Katsgat geheissen. 22. Als Wodin gekront war, ging er auf die Wilden los. Sie waren alle Reiter : gleich einem Hagelschauer fielen sie auf Wodins Heer, aber gleich einem Wir belwind wendeten sie um und wagten nicht wieder zu erscheinen. 23. Als Wodin nun zurckkam, gab ihm der Magy seine Tochter zum Weibe. Nachdem wurde er mit Krutern beruchert : aber es waren Zauberkruter darunter, denn Wodin wurde stufenweise so vermessen, dass er Fryas und Wraldas Geist miftzuerkennen und zu verspotten wagte, whrend er seinen freien Hals vor den falschen gtzengleichen Bildwerken beugte. Sein Reich hielt sich sieben Jahre : da verschwand er. Der Magy sagte, dass er unter ihre Gtter aufgenommen wre, und dass er von dort ber sie waltete. Aber unser Volk verlachte seine Worte. 24. Als Wodin nun eine Weile verschwunden war, kam da Zwiespalt. Wir wollten einen anderen Knig kiesen, aber das wollte der Magy,     078

MS 056 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR - SKEDNiSSE FON

NЄF TŮNIS ND NЄF INKA

 

01 NAVT ME HENGJA - HI WЄRDE T ET EN RJUCHT

02 WЄRE - HIM RVCH SINA DROCHTNE JЄVEN -

03 BUTA ND BIHALVA ISSA TWIST - SA WAS

04 ЄR JET -ЄN EMONG SIN MAGJARA ND

05 FINNA - ЄR FRYA NER WODIN ЄRA NAVT

06 NILDE* - MEN I MAGY DЄDE AS -T IM SINDE

07 HWAND SIN TOGHATER HЄDE EN SVN BI

08 WODIN WVNEN - AND NW WILDE ENE

09 MAGY T ISSE FON EN HAGE KOM-OF

10 WЄSA SKOLDE - AWYLA ALLE SAN [?]ADE

11 ND TWISTA - KRʘNADE HI ENE KNAP

12 TO KNING ND STLADE HIN SELS AS

13 FOGED ND FOR A-MOND* JEFTA RЄD-JЄVAR

14 AN - ЄRA ЄR MAR HILDON FON HJARA

15 BALG AS FON T RJUCHT - AM LЄTON

16 HINI - BIDOBBA - MEN A GODA BRŮDON

17 WЄI - FЄLO MAGJARA FLODON MI

18 HJARA LJVDA BKWARD - ND A STJURAR

19 GVNGON TO SKIP ND EN HЄR FON DRISTA

20 FINNA GVNGON AS ROJAR MIA -

21 NW KVMA A SKEDNESS [?]* FON NЄF

22 TŮNIS ND SIN NЄF INKA ЄROST

23 RJUCHT VPPET PAT -

24 IT ELLA STЄT NAVT ALLENA VPPER

25 WARA-BURCH MEN OK TO ЄRE BURCH

26 STAVIA ЄR IS LIDSEN AFTERE HAVA

27 FON STAVRE - A TŮNIS MI

28 SINUM SKЄPUM TO HONK KЄRA

29 WILDE GVNG-I ET FORMA VPPA

30 DENNE-MARKA OF - MEN HI NE

31 MACHT ЄR NAVT [p. 80] NE LANDA - T

32 HЄDE JU MODER BISJOWA* .

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 56]

navt me hengja . Hi wrde that et en rjucht wre , him thrvch sina drochtne jven . Buta aend bihalva thissa twist , sa was thr jet n emong sin Mgjara aend Finna , thr Frya ner Wodin ra navt nilde , men thi Mgy dde as t im sinde , hwand sin toghater hde en svn bi Wodin wvnen , nd nw wilde thene Mgy that thisse fon en hge kom of wsa skolde . 25. Thawyla alle sanade aend twista , krnade hi thene knp to kaening aend staelade hin sels as foged aend foramond jefta rdjvar an . Thra thr mr hildon fon hjara balg as fon thaet rjucht , tham lton him bidobba , men tha goda brdon wi . Flo Mgjara flodon mith hjara ljvda baek ward , aend tha stjurar gvngon to skip aend en hr fon drista Finna gvngen as rojar mitha . 26. Nw kvmath tha skdnese fon nf Tnis aend sin nf Inka rost rjucht vppet pat . Caput XXIV. Thit ella stet navt allna vpper Waraburch men ok to thre burch Stavia , thr is lidsen aftere have fon Stavre . 1. Tha Tnis mith sinum skpum to honk kra wilde , gvng i thet forma vppa Dnnemarka of , men hi ne macht thr navt [80] ne landa , thaet hde thju Moder bisjowath .

niet gedoogen. Hij beweerde dat het een recht was, hem door zijne afgoden gegeven. Maar buiten en behalve deze twist, was nog eene tusschen de Magiaren en Finnen, die Frya noch Wodin wilden eeren, doch de Magy deed zooals hem goed dacht, want zijne dochter had bij Wodin een zoon gewonnen, en nu wilde de Magy dat deze zoon van hooge afkomst wezen zoude. 25. Terwijl allen keven en twisten, kroonde hij den knaap tot koning en stelde zich zelven tot voogd of raadgever aan. Zij die meer hielden van hun lijf, dan van het recht, lieten hem tobben, maar de goeden trokken weg. Vele Magiaren vloden met hunne manschappen terug, en de zeelieden gingen scheep en een heer van stoutmoedige Finnen gingen als roeijers met hun. 26. Nu komen de geschiedenissen van neef Teunis en zijn neef Inka eerst recht op het pad. Hoofdstuk XXIV. Dit alles staat niet alleen op de Waraburgt, maar ook op de burgt Stavia, die gelegen is achter de haven van Stavre. 1. Toen Teunis met zijne schepen naar huis wilde keeren, ging hij het eerst op de Dennemarken af, maar hij mocht daar [81] niet landen, dat had de Moeder besteld.

would not permit it. He asserted that it was his right given him by his idols. But besides this dispute there was one between the Magyarar and Finnar, who would honour neither Frya nor Wodin; but the Magy did just as he pleased, because his daughter had a son by Wodin, and he would have it that this son was of high descent. 25. While all were disputing and quarrelling, he crowned the boy as king, and set up himself as guardian and counsellor. Those who cared more for themselves than for justice let him work his own way, but the good men took their departure. Many Magyarar fled back with their troops, and the sea-people took ship, accompanied by a body of stalwart Finnar as rowers. 26. Next comes upon the stage the history of Nef Tunis and Nef Inka. Chapter XXIV: All this is inscribed not only on the Waraburch, but also on the burgh Stavia, which lies behind the port of Staveren - 1. When Tunis wished to return home, he went first towards Denamark; but he might not land there, for so the folk-mother had ordered,

nicht gestatten. Er behauptete, dass es ein Recht wre, ihm von seinen Gttern gegeben. Ausser diesem Zwist gab es noch einen zwischen den Magjaren und den Finnen, die weder Frya noch Wodin ehren wollten. Aber der Magy tat, wie ihm gut deuchte : denn seine Tochter hatte bei Wodin einen Sohn gewonnen, und nun wollte der Magy, dass dieser von Hher Herkunft sein sollte. 25. Wahrend alle zankten und sich stritten, krnte er den Knaben zum Knig und stellte sich selber als Vogt und Vormund oder Ratgeber an. Die da mehr von ihrem Balg als von ihrem Recht hielten, liessen ihn gewhren; aber die Guten zogen fort. Viele Magjaren flohen mit ihren Leuten zurck, und die Seeleute schifften sich ein, und ein Heer dreister Finnen ging als Ruderer mit ihnen. 26. Nun kommen die Geschichten von Neffe Tnis und seinem Neffen Inka erst recht in Fluss. Kapitel. XXIV. Dies alles steht nicht allein an der Waraburg, sondern auch an der Burg Stavia, die gelegen ist hinter dem Hafen von Stavre. 1. Als Tnis mit seinen Schiffen nach Hause wiederkehren wollte, steuerte er erst auf die Dnemarken los. Aber er durfte dort nicht landen : das hatte die Mutter bestellt.         080

MS 057 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 AK ET FLY-LAND NE MACHT -ER NAVT NE LANDA

02 ND FOR NRNE - HI SKOLD ALSA MI SINUM

03 LJVDUM FON LEK ND BREK OMKOM HVE

04 ЄRVMBE GVNGON HJA ES NACHTIS A LAND

05 - A BIRAWA ND FARA BI DЄI - ALSA ALINGA

06 ЄRE KAD FOR-FARANDE KЄMON HJA TO ЄRE

07 FOLK-PLANTING KADIK ALUS HЄTEN VMBE

08 T HJA / RA / HAVE RVCH ЄNE STЄNENE KADIK

09 FORMA WAS - HIR SELLADON HJA ALLERHAN

109 NE LIF-TOCHTA MEN TUTJA JU BURCH-FAM

11 NILDE* NAVT DAJA T HJA RA SELVA NIER

12 SETTA - A HJA RЄD WЄRON KRЄJON HJA

13 TWIST - TŮNIS WILDE RVCH JU ST / R / ETE FON

14 A MIDDEL-SЄ* VMBE TO FARANE FAR A RIK

15 - A KNING FON ЄGIPTALANDUM - LIK HI WEL-

16 ЄR DЄN HЄDE - MEN INKA SЄIDE T -I SIN

17 NOCHT HЄDE FON AL ET FINDA-S FOLK - INKA

18 MЄNDE AT-ER BY-SKIN WEL EN HACH DЄL

19 FON AT-LAND BY WYSA FON ЄLAND VRBILЄW

20 - EN SKOLDE WЄSA ЄR HI MI A LJVDUM FRЄ.

21 - OCH LЄVA MACHTE - AS A BЄDA NЄVA T -ALUS

22 NAVT ЄNES WRDE KOSTEGVNG TŮNIS TO ND

23 STEK EN RADE FʘNE IN -T STRAND ND INKA

24 ENE BLAWE - ЄRFTER MACHT JAHWЄDER

25 KJASA HWAM EK FOLGJA WILDE - ND WOND-

26 ER BY INKAЄR EN GRYNS HЄDE VMBE A

27 KNINGAR FON FINDAS FOLK TO JANJA HLIPON

28 A MASTA FINNA ND MAGJARA OVIR - AS

29 HJA NW T FOLK TELLA ND A SKЄPA

30 ЄR NЄI DЄLA HЄDE - A SKЄDON A FLATA

31 FON EKKORUM - FON NЄF TŮNIS IS FTERNЄI

32 TAL KЄMON* FON NЄF-INKA NINMER* -

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 57]

Ak et Flyland ne macht er navt ne landa aend forth naerne . Hi skold alsa mith sinum ljvdum fon lek aend brek omkomth haeve , thr vmbe gvngon hja thes nachtis tha landa birwa aend fra bi di . Alsa alinga thre kd forth farande kmon hja to thre folkplanting Kdik, althus hten vmbe that hjara have thrvch ne stnene kdik formath was . 2. Hir selladon hja allerhanne liftochta , men Tutja thju burchfm nilde navt dja that hja ra selva nither setta . Th hja rd wron krjon hja twist . Tnis wilde thrvch thju strte fon tha middels vmbe to frane fr tha rika kaening fon Egiptalandum , lik hi wel r dn hde , men Inka side , that i sin nocht hde fon al et Findas folk . Inka mnde that er byskin wel en hach dl fon Atland by wysa fon land vrbilwen skolde wsa , thr hi mith tha ljvdum frthoch lva machte . 3. As tha bda nva t althus navt nes wrde koste , gvng Tnis to aend stek en rde fne in t strnd , aend Inka ne blwe . Thr aefter macht jahwder kjasa , hwam ek folgja wilde , aend wonder , by Inka thr en gryns hde vmbe tha kaeningar fon Findas folk to thjanja , hlipon tha msta Finna aend Mgjara ovir . As hja nw thaet folk tellath aend tha skpa thr ni dlath hde , tha skdon tha flta fon ekkorum ; fon nf Tnis is aefterni tl kmen , fon nf Inka ninmer .

Ook te Flyland mocht hij niet landen en voorts nergens. Hij zoude alzoo met zijne manschappen van komme en gebrek omgekomen zijn; daarom gingen zij des nachts aan land om te rooven, en voeren bij dag verder. Aldus langs de kust voort varende kwamen zij tot de volkplanting Kadik, zoo geheeten omdat zij door een steenen kadijk gevormd was. 2. Hier kochten zij allerhande leeftocht, maar Tuntia de burgtmaagd wilde niet gedoogen, dat zij zich daar nederzetteden. Toen zij gereed waren kregen zij twist. Teunis wilde door de straat van de Middellandsche zee, om te varen voor den rijken koning van Egyptenland, gelijk hij wel eer gedaan had. Maar Inka zeide dat hij zijn bekomst had van al dat Findas volk. Inka meende dat er misschien wel een hooggelegen deel van Atland, bij wijze van eiland, zoude overgebleven wezen, waar hij met zijne manschappen vredig leven mocht. 3. Als de beide neven het aldus niet eens konden worden, ging Teunis heen en stak een roode banier in het strand, en Inka eene blaauwe. Daarna mocht ieder kiezen, wien hij volgen wilde, en o wonder, tot Inka, die er een afkeer van had, om de koningen van Findas volk te dienen, liepen de meeste Finnen en Magyaren over. Toen zij nu het volk geteld en de schepen daarnaar verdeeld hadden, scheidden de vloten van elkander; van neef Teunis is naderhand bericht gekomen, van neef Inka nimmer.

nor was he to land at Flyland nor anywhere about there. In this way he would have lost all his people by want and hardship, so he landed at night to steal and sailed by day. Thus coasting along, he at length arrived at the colony of Kadik, so called because it was built with a stone quay. 2. Here they bought all kinds of stores, but Tutia the burgh-femme would not allow them to settle there. When they were ready they began to disagree. Tunis wished to sail through the straits to the Middel Sea, and enter the service of the rich king of Egiptaland, as he had done before, but Inka said he had had enough of all those Finda's people. Inka thought that perchance some high-lying part of Atland might remain as an island, where he and his people might live in peace. 3. As the two brothers could not agree, Tunis planted a red flag on the shore, and Inka a blue flag. Every man could choose which he pleased, and to their astonishment the greater part of the Finnar and Magyarar followed Inka, who had objected to serve the kings of Finda's people. When they had counted the people and divided the ships accordingly, the fleet separated. We shall here of Tunis afterwards, but nothing more of Inka.

Auch zu Flyland durfte er nicht landen und frder nirgends. Er wrde also mit seinen Leuten vor Gebrechen und Mangel umgekommen sein : darum gingen sie des Nachts an Land rauben und fuhren am Tage weiter. Also die KstenstraBe entlang fahrend, kamen sie an die Volkspflanzung Kadik . 2. Hier kauften sie allerhand Notdurft aber Tu(n)tja, die Burgmaid, wollte nicht zulassen, dass sie sich da niedersetzten. Als sie nun fertig waren, bekamen sie Zwist. Tnis wollte durch die Straste der Mittelsee hindurch, um fr den reichen Knig der Egiptalande zu fahren, wie er das wohl ehedem getan htte. Aber Inka sagte, dass er von all dem Finda-Volk genug hatte. Inka meinte, dass vielleicht noch wohl ein hochgelegener Teil Atlands, in der Weise einer Insel, briggeblieben sein konnte, wo er mit seinen Leuten friedsam leben mchte. 3. Da die beiden Neffen sich nicht einigen konnten, ging Tnis hin und steckte eine rote Fahne in den Strand und Inka eine blaue. Danach durste ein jeder kiesen, wem er folgen wollte. Und Wunder - zu Inka, den es anwiderte, den Knigen des Finda-Volkes zu dienen, liefen die meisten Finnen und Magjaren ber. Als sie nun das Volk gezhlt und die Schiffe darauf geteilt hatten, schieden die Flotten voneinander. Von Neffe Tunis ist nachdem Kunde gekommen, von Neffe Inka nimmer.      

MS 058 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 NЄF-TŮNIS FOR ALLINGGEN ЄR* KAD AL RVCH JU

02 PORTE ЄRE MIDDEL-SЄ - A ATLAND SVNKEN

03 IS - WAS T -INNA MIDDEL-SЄ RA OWERA AK

04 RG TO GVNGEN - ЄRRVCH WЄRON ЄR FЄLO

05 MNNISKA FON -T FINDA-S LAND NЄI VSA

06 HЄINDE ND FЄRE KRЄKALANDA KVMEN .

07 ND AK FЄLO FON LYDA HIS LAND - ЄR JN

08 WЄRON AK FЄLO FON VS FOLK NЄI LYDAS

09 LAND GVNGON - T ELLA HЄDE WROCHT T

10 A HJANDE* ND FЄRE KRЄKALANDA FAR

11 T WELD ЄRE MODER VRLЄREN WAS -

12 ЄR HЄDE TŮNIS VP RЄKNED - ЄRVMBE

13 WILDE HI ЄR EN GODE HAVE KJASA ND

14 FON ЄR UT - FARA [p. 82] RIKKA FORSTA FARA

15 MEN RVCHDAM SINE FLATE ND SIN

16 FOLK SA WANHAVEN UTSAGON - MЄNDON

17 A KAD-HЄMAR* T HJA RAWERA WЄRON

18 ND ЄRVMBE WRDON HJA VRAL WЄRA -

19 A TO A LESTA KЄMON HJA AN TO PHON.

20 - SIVS KAD - T WЄRE 100 ND 93 JЄR* NЄI

21 ATLAND SVNKEN IS - NЄI BI ЄRE KAD FVND

22 - ON HJA EN ЄLAND MI TWAM DIAPA SLINKA

23 ALSA -T AS RJU ЄLANDA UTSACH - VPPET MID-

24 - LOSTE ЄRA STALDON HJA HJARA SKULA VP

25 FTERNЄI BVWADON HJA ЄR EN BURCHWAL

26 OM TO - AS HJA ЄR AN NW EN NʘME JЄVA

27 WILDE - WRDON HJA VNЄNES . SVME WILD ET

28 FRYA-S-BURCH HЄTA ʘRA NЄF TŮNIA - MEN

29 A MAGJARA ND A FINNA BADON T

30 SKOLDE YR-HIS-BURCH HЄTE - YR ALSA

31 HЄTON HJA ЄN HJARAR DROCHTENA ND

32 VPPE AM-IS JЄRDEI* WЄRON HJA ЄR

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 58]

4. Nf Tnis for allinggen thre kd al thrvch thju porte thre middels . Tha Atland svnken is , was t inna middels ra owera k aerg to gvngen . Thrthrvch wron thr flo maenniska fon t Findas land ni vsa hinde aend fre Krkalanda kvmen aend k flo fon Lyda his land . Thr aejn wron k flo fon vs folk ni Lydas land gvngon . Thaet ella hde wrocht , that tha hinde aend fre Krkalanda far thaet weld hre Moder vrlren was . 5. Thr hde Tnis vp rkned . Thrvmbe wilde hi thr en gode hve kjasa aend fon thr ut fara [82] rikka forsta fra , men thrvchdam sine flte aend sin folk sa wanhven utsagon , mndon tha Kdhmer that hja rwera wron , aend thrvmbe wrdon hja vral wrath . 6. Tha to tha lesta kmon hja an to Phonisivs kd , that wre 100 aend 93 jr ni tland svnken is .7. Ni bi thre kd fvndon hja en land mith twam diapa slinka , alsa t as thrju landa utsach . Vppet midloste thra staldon hja hjara skula vp , aefterni bvwadon hja thr en burchwal om to . As hja thran nw en nme jva wilde , wrdon hja vnnes , svme wild et Fryasburch hta , ra Nf tnia , men tha Mgjara aend tha Finna bdon thaet skolde Thyrhisburch hte . 8. Thyr alsa hton hja n hjarar drochtena aend vppe tham is jrdi wron hja thr

4. Neef Teunis voer langs de kust door de straat der Middellandsche zee. Toen het Atland verzonken is, was het aan de oevers der Middellandsche zee ook erg toegegaan. Daardoor waren vele menschen van het Findas volk naar onze heinde en verre Krekalanden gekomen en ook velen van Lydasland. Daarentegen waren ook velen van ons volk naar Lydas land gegaan. Dat alles had uitgewerkt, dat de heinde en verre Krekalanden voor het oppergezag der Moeder verloren waren. 5. Daar had Teunis op gerekend, daarom wilde hij daar een goede [83] haven kiezen en vandaar uit voor de rijke vorsten varen, doch omdat zijne vloot en zijn volk er zoo haveloos uitzagen, meenden de Kadhemers (kustbewoners), dat zij roovers waren en daarom werden zij overal geweerd. 6. Doch ten laatste kwamen zij aan Phoenisius kust, dat was 193 jaren nadat Atland gezonken is. 7. Nabij de kust vonden zij een eiland met twee diepe inhammen, zoodat het als drie eilanden uitzag. Op het middelste daarvan stelden zij hunne schuilplaats op, naderhand bouwden zij daar eenen burgtwal om toe. Toen zij nu daaraan een naam wilden geven, werden zij oneens, sommigen wilden het Fryasburgt heeten, andere Neeftunia, maar de Magyaren en Finnen verzochten, dat het Thyrhisburgt zoude heeten. 8. Thyr noemden zij een hunner afgoden, en op diens verjaardag waren zij daar

4. Nef Tunis coasted through the straits to the Middel Sea. When Atland was submerged there was much suffering also on the shores of the Middel Sea, on which account many of Finda's people, Heinde and Fere Krekalandar, and people from Lyda's land, came to us. On the other hand, many of our people went to Lyda's land. The result of all this was that the Heinde and Fere Krekalandar were lost to the superintendence of the folk-mother. 5. Tunis had reckoned on this, and had therefore wished to find there a good haven from which he might go and serve under the rich princes; but as his fleet and his people had such a shattered appearance, the inhabitants on the coasts thought that they were pirates, and drove them away. 6. At last they arrived at the Phonisiar coast, in the year 193 after Atland was submerged. 7. Near the coast they found an island with two deep bays, so that there appeared to be three islands. In the middle one they established themselves, and afterwards built a burgh wall round the place. Then they wanted to give it a name, but disagreed about it. Some wanted to call it Fryasburch, others Neftunia; but the Magyarar and Finnar begged that it might be called Thyrhisburch. 8. Thyr was the name of one of their idols, and it was upon his feast-day that they had

4. Neffe Tunis fuhr allein die Kste entlang durch die Pforte der Mittelsee. Als Atland versank, war es in der Mittelsee auch berall arg zugegangen. Dadurch waren viele Menschen von dem Findas-Land nach unseren nahen und fernen Krekalanden gekommen und auch viel von unserem Volke nach Lydas Land gegangen. Das alles hat bewirkt, dass die nahen und fernen Krekalande der Gewalt der Mutter verloren gingen. 5. Damit hatte Tnis gerechnet. Darum wollte er dort einen guten Hafen kiesen und von da aus fr die reichen Frsten fahren. Aber weil seine Flotte und sein Volk so verkommen aussah, meinten die Kadheimer, dass sie Ruber waren, und darum wurden sie berall abgewehrt. Doch zuletzt kamen sie an Phoenisius Kste, das waren hundertunddreiundneunzig Jahre nachdem Atland versunken ist . 7. Nahe bei der Kuste fanden sie ein Eiland (Insel) mit zwei tiefen Schlenken, also dass es wie drei Inseln aussah. Auf der mittelsten schlugen sie ihre Unterkunft auf, nachdem bauten sie einen Burgwall herum. Als sie dem nun einen Namen geben woll ten, wurden sie uneinig : welche wollten sie Fryasburg heissen oder Neftnia. Aber die Magjaren und die Finnen baten, dass sie Thyrhisburg heissen wrde. 8. Thyr, so heissen sie einen ihrer Gtter, und auf dessen Jahrtag waren sie da    082

MS 059 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 LAND - TO WIER-JELD WILDON HJA TŮNIS

02 ЄVG AS HJARA KNING BIKNNE - TŮNIS LЄT

03 IM BILЄSA ND A ʘRA NILDON* ЄRVR NЄN

04 ORLOCH NE HA - A HJA NW GOD SATON

05 A SANDON HJA SVME ALDE STJVRAR ND

06 MAGJARA ANA WAL ND FOR NЄI ЄRE

07 BURCH SYDON - MEN T FORMA NILDON*

08 A KADHEMAR* NAWET FON -RA NЄTA* - V

09 BIST FЄRHЄMANDA SWRVAR SЄIDON HJA

10 ЄR WI NAVT HACHTA NE MŮGE - A A*

11 WI HJAM FON VSA YSERA WЄPNE VRSEL.

12 - LA WILDE GVNG TO LERSTA ELLA GOD -

13 AK WЄRON HJA SЄR NY* NЄI VSA BRN.

14 STЄNUM ND T FRЄJA ЄR NЄI NAM

15 NЄN ENDE - MEN TŮNIS ЄR FRSJANDE

16 WЄRE BRDE T ER NЄN YSERE WЄPNE

17 NER BRN-STЄNE MAR HЄDE - A KЄMON

18 A KAP-LJVD ND BADON HI SKOLDE

19 TWINTICH SKЄPA JЄVA - ЄR HJA ALLE MIВ

20 A FINNESTE WЄRUM TO HRЄDA WILDE - ND

21 HJA WILDON HIM ALSA FЄLO LJVDA TO

22 ROJAR JЄVE* AS -ER JЄRDE - TWЄLIF SKЄPA

23 LET I TO HRЄDA MI WIN HVNING ND

24 TOMAKAD LЄER - ЄR BI WЄRON TMAR

25 ND SITLUN MI GOLD WRTЄIN SA MN

26 HJA NINMER* NЄDE* SJAN - MI AL I

27 SKT FYL TŮNIS T FLY-MAR BINNA -

28 I GRЄVA-MAN FON WEST-FLY-LAND

29 WR RVCH AL ISSA INGA BIGASTER-

30 ET* HI [p. 84] WROCHTE* T TŮNIS BI ЄRE

31 MVDE FON -T FLY-MAR EN LODS BVWA

32 MACHTE - FTERNЄI IS JU STЄD ALMNV*

 

 [BOEK VAN ADELA MS PAG. 59]

land , to wither jeld wildon hja Tnis vg as hjara kaening bikaenne . Tnis lt im bilsa aend tha ra nildon thrvr nn rloch ne h . 9. Th hja nw god ston , th sandon hja svme alde stjvrar aend mgjara ana wl aend forthni thre burch Sydon , mn that forma nildon tha Kdhmar nawet fon ra nta . 10. Thv bist frhmanda swaervar sidon hja , thr wi navt hachta ne mge . 11. Tha th wi hjam fon vsa ysera wpne vrsella wilde , gvng to lersta ella god . k wron hja sr ny ni vsa baernstnum aend thaet frja thr ni nam nn ende . Men Tnis thr faersjande wre , baerde that er nn ysere wpne ner baernstne mr hde . 12. Th kmon tha kpljvd aend bdon hi skolde twintich skpa jva , thr hja alle mith a finneste wrum tho hrda wilde , aend hja wildon him alsa flo ljvda to rojar jva as er jrde . Tw lif skpa lt i to hrda mith win hvning aend tomkad lther , thr bi wron taemar aend sitlun mith gold wrtin sa maen hja ninmer nde sjan . 13. Mith al thi skaet fyl Tnis thaet Flymar binna . Thi grvaman fon Westflyland waerth thrvch al thessa thinga bigstered , hi [84] wrochte that Tnis bi thre mvde fon t Flymar en loge bvwa mchte , aefterni is thju std Almana-

geland; tot eene vergelding wilden zij Teunis eeuwig als hun koning erkennen. Teunis liet hem belezen, en de anderen wilden daarover geen oorlog hebben. 9. Toen zij nu goed zaten zonden zij sommige oude zeelieden en Magyaren aan den wal en verder naar de burgt Sydon, maar in het eerst wilden de Kadhemers niets van hen weten. 10. Gij zijt veraf wonende zwervers, zeiden zij, die wij niet achten kunnen. 11. Doch toen wij hun van onze ijzeren wapenen wilden verkoopen, ging ten laatsten alles goed. Ook waren zij zeer begeerig naar onze barnsteenen, en het vragen daarnaar nam geen einde. Maar Teunis, die verziende was, deed alsof hij geen ijzeren wapenen noch barnsteenen meer had. 12. Toen kwamen de kooplieden en baden hem, hij zoude twintig schepen geven die zij alle met de fijnste waren wilden bevrachten, en zij wilden hem zoovele lieden tot roeijers geven als hij begeerde. Twaalf schepen liet hij bevrachten met wijn, honig, toebereid leder, daarbij kwamen toornen en zadels met goud overtrokken, gelijk men ze nimmer gezien had. 13. Met al dien schat viel Teunis het Fymeer binnen. De grevetman van Westflyland werd door al deze dingen verrukt, hij bewerkte [85] dat Teunis bij den mond van het Flymeer een pakhuis bouwen mocht. Naderhand is die plaats Almana-

landed there; and in return they offered to recognise Tunis as their perpetual king. Tunis let himself be persuaded, and the others would not make any quarrel about it. 9. When they were well established, they sent some senior navigators and Magyarar on an expedition as far as the burgh of Sydon; but at first the inhabitants of the coast would have nothing to do with them, saying: 10. "You are only foreign adventurers whom we do not respect." 11. But when we sold them some of our silver weapons, everything went well. They also wished to buy our amber, and their inquiries about it were incessant. But Tunis, who was far-seeing, pretended that he had no more weapons or amber. 12. Then merchants came and begged him to let them have twenty vessels, which they would freight with the finest goods, and they would provide as many people to row as he would require. Twelve ships were laden with wine, honey, tanned leather, and saddles and bridles mounted in gold, such as had never been seen before. 13. Tunis sailed to the Flymar with all this treasure, which so enchanted the reeve of Westflyland that he induced Tunis to build a warehouse at the mouth of the Flymar. Afterwards this place was called Almana-

gelandet. Zum Entgelt wollten sie Tnis ewig als ihren Knig bekennen, Tnis liess sich belesen, und die anderen wollten darum keinen Krieg haben. 9. sie sich nun richtig niedergelassen hatten, da sandten sie einige alte Seefahrer und Magjaren an den 'Wall und weiter nach der Burg Sydon. Aber zunchst wollten die Kadheimer nichts von ihnen wissen, 10. seid fernbeheimatete Herumstreicher, sagten sie, die wir nicht haben wollen. 11. da wir ihnen von unseren eisernen Waffen verkaufen wollten, ging zuletzt alles gut. Auch waren sie sehr neugierig nach, unserem Barnstein, und das Fragen danach nahm kein Ende. Aber Tnis, der weitblickend war, gebarte sich, als ob er keine eisernen Waffen noch Barnstein mehr htte. 12. amen die Kaufleute und baten ihn, er solle ihnen zwanzig Schiffe geben, die sie alle mit den feinsten Waren herrichten wollten; berdies wollten sie ihm so viele Leute als Ruderer geben, als er begehrte. Zwlf Schiffe liess er herrichten mit Wein, Honig, zubereitetem Leder : dabei waren Sume und Sattel mit Gold berzogen, wie man sie noch nimmer gesehen hatte. 13. allen diesen Schtzen lief Tnis in das Flymeer ein. Der Grevetmann von West-Flyland wurde von all diesen Dingen begeistert : er erwirkte, dass Tnis bei dem Munde des Flymeeres einen Warenspeicher bauen durste. Nachdem ist die Sttte Almana-              084

MS 060 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 ALMANA-LAND HЄTEN ND A MARK ЄR HJA

02 / F / TERNЄI TO WYRING-GA VP* WANDELJA MACHT

03 - ON TOLЄT-MARK - JU MODER RЄDE T

04 WI RA ELLA VRKAPJA SKOLDE - BUTA YSERE

05 WЄPNE - MEN MN NE MELDE HJA NAVT -

06 * A TYRJAR US FRY SPEL HЄDON - KЄM.

07 ON HJA ALAN WIER TO FARAND* VSA WЄRON*

08 SAHEINDE AS FERE* VSA AJN SЄKMPAR

09 TO SKADNE - ЄRFTER IS BISLOTEN VPPER

10 MЄNA ACHT* JЄRLIKES SJVGUN YRJAR

11 SKЄPA TO TO LЄTANE ND NAVT MAR -

12 HWAT ЄR OF WRDEN IS -

13 INNER NORLIKSTE HERNE FON A MIDDEL.

14 - SE - ЄR LЄID EN Є-LAND BY ЄRE KAD -

15 NW KЄMON HJA T A KAP TO FRЄJANDE -

16 ЄRVR WR ENE MЄNA ACHT BILЄID *-

17 MODER -IS RЄD WR WNNEN - MEN

18 MODER SACH RA LYAST* FЄR OF - ЄRVMBE

19 MЄNDE HJU T ER NЄN KWA AN STEK

20 ACH AS WI FTERNЄI SAGON HO WI

21 MISDЄN HЄDE HVON WI T ЄLAND*

22 MIS-SELLJA* / HETEN / - HIR FTER SKIL BLIKA HO WI

23 ЄR TO RЄDE HЄDE* - A GOLA ALSA

24 HЄTON A SNDALINGA PRESTERA SYDON-IS -

25 A GOLA HЄDON WEL SJAN ET* ET LAND

26 ЄR SKARES BIFO / L / KAD WAS ND FЄR FON

27 ЄR MODER WЄRE - VMB IRA SЄLVA NW

28 EN GODE SKIN TO JЄVANE - LЄTON HJA

29 RA SELVA IN VSA TAL ANA TROW

30 E - WYDENA* HЄTA - MEN T WЄRE BЄTRE

31 WЄST *AS HJA RA SЄLVA FON ЄRE

32 TROW E-WNDENA* NʘMA HЄDE - JEFTA

 [BOEK VAN ADELA PAG. 60]

Almanaland heten aend tha mark thr hja aefternei to Wyringg vp wandelja machton toltmark . 14. Thju Moder rde that wi ra ella vrkpja skolde buta ysere wpne , men maen ne melde hja navt . Th tha Tyrjar thus fry spel hdon , kmon hja lan wither to farand vsa wron s hinde as fre vsa ajn skaempar to skdne . Thraefter is bisloten vpper mna acht , jrlikes sjvgun Thyrjar skpa to to ltane aend navt mar . Caput XXV. Hwat thr of wrden is . 1. Inner northlikste herne fon tha Middels , thr lid en land by thre kd . Nw kmon hja thaet a kp to frjande . Thrvr waerth ene mna acht bilid . 2. Moder is rd waerth wnnen , men Moder sach ra lyast fr of . Thrvmbe mnde hju that er nn kw an stek , thach as wi aefterni sgon ho wi misdn hde haevon wi thaet land Missellja hten . Hiraefter skil blika ho wi thr to rde hde . 3. Tha Gola , alsa heton tha saendalinga prestera Sydon is . Tha Gola hdon wel sjan thet et land thr skares bifolkad was aend fr fon thre Moder wre . Vmb ira selva nw en gode skin to jvane , lton hja ra selva in vsa tl ana trowe wydena hta , men that wre btre wst , as hja ra selva fon thre trowe wendena nmath hde , jefta

Almanaland genoemd en de markt, waarop zij naderhand te Wyringen ruilhandel mochten drijven, Toelaatmarkt. 14. De Moeder raadde dat wij hun alles zouden verkoopen behalve ijzeren wapenen, maar men sloeg geen acht op haar. Daar de Thyriers dus vrij spel hadden, kwamen zij steeds weder om onze waren heinde en ver te vervoeren, tot schade van onze eigene zeelieden. Daarna is besloten op eene algemeene vergadering, jaarlijks zeven Tyrische schepen toe te laten en niet meer. Hoofdstuk XXV. Wat daarvan geworden is. 1. In de noordelijkste hoek van de Middellandsche zee ligt een eiland bij de kust. Nu kwamen zij dat te koop vragen. Daarover werd eene algemeene vergadering belegd. 2. Moeders raad werd ingewonnen, maar Moeder zag hen liefst ver af. Daarom meende zij dat er geen kwaad in stak, doch als wij achterna zagen, hoe wij verkeerd gedaan hadden, noemden wij dat eiland Mis.sellia. Hierachter zal blijken, hoe wij hiertoe reden hadden. 3. De Golen, zoo heetten de zendelingpriesters van Sydon, hadden wel gezien dat het land daar schaars bevolkt was en ver van de Moeder was. Om nu zich zelven een goeden schijn te geven, lieten zij zich zelve in onze taal aan de trouw gewijden heeten, maar dat was beter geweest, als zij zich zelve van de trouw gewenden genoemd hadden of

Almanaland, and the market where they traded at Wyringga was called Toletmark. 14. The folk-mother advised that they should sell everything except silver weapons, but no attention was paid to what she said. As the Thyriar had thus free play, they came from far and near to take away our goods, to the loss of our seafaring people. Therefore it was resolved in a general assembly to allow only seven Thyrier ships and no more in a year. Chapter XXV: What the consequence of this was - 1. In the northernmost part of the Middel Sea there lies an island close to the coast. They now came and asked to buy that, on which a general assembly was held. 2. The folk-mother's advice was asked, and she wished to see them at some distance, so she saw no harm in it; but as we afterwards saw what a mistake we had made, we called the island Missellia. Hereafter will be seen what reason we had. 3. The Golar, as the missionary priests of Sydon were called, had observed that the land there was thinly peopled, and was far from the folk-mother. In order to make a favourable impression, they had themselves called in our language "Truth Followers"; but they had better have been called "Truth Shunners", or,

Almanaland geheissen, und der Markt, auf dem sie spter zu Wyringen Tauschhandel treiben durften, Zulassmarkt 14. Die Mutter riet, dass wir ihnen alles verkaufen sollten ausser eisernen Waffen : aber man achtete dessen nicht. Da die Thyrier also freies Spiel hatten, kamen sie immer wieder, um unsere Waren weit und breit zu fahren, unseren eigenen Seekmpen zum Schaden. Darnach ist auf einer gemeinen Acht beschlossen worden, jhrlich sieben Thyrier zuzulassen und nicht mehr. Kapitel XXV. 'Was davon geworden ist. 1. In der nrdlichen Ecke der Mittelsee liegt eine Insel an der Kste. Nun kamen sie, diese zum Kaufe erbitten. Darob ward eine allgemeine Acht belegt. 2. Mutters Rat wurde eingeholt, aber Mutter sah sie lieber weit weg : darum meinte sie, dass dem nicht von bel wre. Doch als wir nachher sahen, wie wir missgetan, haben wir die Insel Misselia geheissen. Hiernach wird sich ergeben, welchen Grund wir dazu hatten. 3. Die Golen, also heissen die Sendlingen-Priester von Sydon, die Golen hatten wohl gesehen, dass das Land sprlich bevlkert und fern von der Mutter war. Um sich selbst einen guten Schein zu geben, liessen sie sich in unserer Sprache an treue Geweihte (ana trowe wydana) heissen; aber es wre besser gewesen, wenn sie sich selber von der Treue Gewandte genannt htten oder    

MS 061 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR - ORLOCH ЄRA

BURCHFAMNA KALTAAND MIN-ERVA

 

01 KIRT WЄI* TRJUWENDNE* LIK VSA STJURAR LЄTER

02 DЄN HVE - A HJA WEL SЄTON WЄRON A WAN-

03 DELDON HJARA KAP-LJUDA SKЄNE KAPRE WЄPNE

04 ND ALLERLЄJA SYRHЄDON* TO FARA VSA YSERE

05 WЄPNE ND WILDE DJARA HUDA - WЄRFON IN [p. 86]

06 VSA SŮDER-LANDA FЄLO TO BIKVMA WЄRON -

07 MEN A GOLA FYRADON ALLERHANA WLA

08 DROCHTENLIKA FЄRSTA AND TO TYANDE A

09 KADHЄMAR ЄRA RVCH TODVAN HJARAR

10 HORIGA MANGHЄRTNE* ND A SWET-HЄD FON

11 HJARA FININNIGE WIN - WAS ЄR HWA FON

12 VS FOLK ЄR -ET ALSA RG VRBRUD HЄDE T

13 SIN LIF IN FRESE KЄM AN LЄNADON A

14 GOLA HIM HUL ND SKUL ND FORADON

15 HIM NЄI PHONISIA - T IS PALM-LAND - WAS

16 HI ЄR SЄTEN N MOST I AN SINA SIBBA

17 ND FRYNA* ND AA SKRIWA T -ET LAND

18 SA GOD WЄRE AND A MNNISKA SA LUK-

19 - LIK AS NINMN* HIN* SELVA MOCHT FOR-BYLDE -

20 A BRITTANNJA WЄRON RJU FЄLO MANNA A

21 LI WIVA A A GOLA T WISTON - LЄTON

22 HJA ALWЄIS MANGHЄRTNE* SKAKA ND

23 ESSA* JAVON HJA A BRITNE VMB NAWET -

24 ACH AL ISSA MANGHЄRTNE* WЄRON

25 HJARA JANSTERUM* ЄR A BERN FON

26 WR-ALDA STOLON VMB AR AN HJARA

27 FALSKE DROCHTNE TO JЄVANE -

28 NW WILLA WI SKRIWA VR

29 A ORLOCH ЄRA BURCHFAMNA

30 KALTA AND MIN-ERVA AND HO WI

31 ЄRRVCH AL VSA SŮDER-LANDA ND

32 BRITTANJA AN DA GOLA VRLЄREN HVE

[BOEK VAN ADELA PAG. 61]

kirt wei trjuwendne lik vsa stjurar lter dn haeve . Th hja wel ston wron , tha wandeldon hjara kpljuda skne kpre wpne aend allerlja syrhdon to fara vsa ysere wpne aend wilde djara huda , wrfon in [86] vsa suder landa flo to bikvma wron . Men tha Gola fyradon allerhna wla drochtenlika frsta nd to tyadon tha kadhmar thra thrvch todvan hjarar horiga manghrtne aend tha swt hd fon hjara fininnige win . Was thr hwa fon vs folk thret alsa aerg vrbrud hde , that sin lif in frse km , than lnadon tha gola him hul aend foradon him ni Phonisia , that is palmland . Was hi thr sten , thaen most i an sina sibba aend aetha skriwa , that et land s god wre nd tha maenniska s luklik , as ninmaen hin selva mocht forbylde . A Brittannja wron rju flo manna , tha lith wiva , th tha Gola that wiston , lton hja alwis manghrtne skka aend thessa javon hja tha Britne vmb nawet . Thach al thissa manghrtne weron hjara thjansterum , thr tha bern fon Wrlda stolon vmb ar an hjara falske drochtne to jvane . Nw willath wi skriwa vr tha orloch thra burchfamna Kalta and Min erva And ho wi thr thrvch al vsa sderlanda aend Brittanja anda Gola vrlren haeve .

kort weg Triuwenden, gelijk onze zeelieden later gedaan hebben. Toen zij wel gezeten waren, ruilden hunne kooplieden schoone koperen wapenen en allerlei sieraden tegen onze ijzeren wapenen en huiden van wilde dieren, die in onze [87] zuidelijke landen in menigte te bekomen waren. Maar de Golen vierden allerhande vuile gedrochtelijke feesten, en lokten de Kadhemers door toedoen van hunne wulpsche meisjes en de zoetheid van hunne vergiftige wijn. Was er iemand van ons volk die het zoo erg verbruid had, dat zijn leven in gevaar kwam, dan verleenden de Golen hem heul en schuilplaats, en voerden hem naar Fhonisia, dat is Palmland. Was hij daar gezeten, dan moest hij aan zijne bloedverwanten, vrienden en aanverwanten schrijven, dat het land zoo goed was en de menschen zoo gelukkig, als niemand zich konde verbeelden. In Brittania waren zeer vele mannen, doch weinig vrouwen, toen de Golen dat wisten, lieten zij allerwege meisjes schaken, en deze gaven zij aan de Britten om niet. Doch al deze meisjes waren hunne dienaressen, die kinderen van Wralda stalen om ze aan hunne valsche afgoden te geven. Nu willen wij schrijven over den oorlog der burgtmaagden Klta en Min-erva. En hoe wij daardoor alle onze zuidelijke landen en Brittannei aan de Golen verloren hebben.

in short, Trowydar, as our navigators afterwards called them. 4. When they were well established, their merchants exchanged their beautiful copper weapons and all sorts of jewels for our silver weapons and hides of wild beasts, which were abundant in our southern countries; but the Golar celebrated all sorts of vile and monstrous festivals, which the inhabitants of the coast promoted with their wanton women and sweet poisonous wine. 5. If any of our people had so conducted himself that his life was in danger, the Golar afforded him a refuge, and sent him to Phonisia, that is, Palmland. When he was settled there, they made him write to his family, friends, and connections that the country was so good and the people so happy that no one could form any idea of it. 6. In Brittania there were plenty of men, but few women. When the Golar knew this, they carried off girls everywhere and gave them to the Britne for nothing. So all these girls served their purpose to steal children from Wr-alda in order to give them to false gods. Chapter XXVI: Now we will write about the war between the burgh-femmes Kalta and Minerva - 1. And how we thereby lost all our southern lands and Brittania to the Golar.

kurzweg Treuwenden , wie unsere Seeleute spter getan haben . 4. Als sie sich nun richtig niedergelassen hatten, da tauschten ihre Kaufleute schne kupferne Waffen und allerhand Zieraten gegen unsere eisernen Waffen und Hute wilder Tiere, von denen in unseren sdlichen Landen viel erhltlich war. Aber die Golen feierten allerhand schmutzige Gtzenfeste und zogen die Kstenheimer vermittels ihrer unzchtigen Mdchen und der Sussheit ihres giftigen Weines heran. 5. War da irgendeiner von unserem Volke, der es also arg getrieben hatte, dass sein Leib in Gefahr kam, so verliehen die Golen ihm Hlle und Unterschlupf und fhrten ihn nach Phonisia. War er hier ansssig, dann musste er seinen Sippen, Freunden und Schwgern schreiben, dass das Land so gut wre und die Menschen so glcklich, wie niemand sich einbilden knne. 6. In Britannien waren sehr viele Mnner, doch ltzel (wenig) Weiber. Als die Golen das erfuhren, liessen sie alleweg Mdchen entfhren, und diese gaben sie den Briten um nichts hin. Doch alle diese Mdchen waren ihre Dienerinnen, die die Kinder Wraldas stahlen, um sie ihren falschen Gttern zu geben. Kapitel XXVI. Nun wollen wir schreiben tiber den 'Krieg der 'Burgmaide Kelta und Minerva und 1. wie wir dadurch alle unsere Sdlande und Britannien an die Golen verloren haben.             086

MS 062 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 BI ЄRE SŮDER-RЄN-MVDA ND ЄRE SKELDA -

02 ЄR SEND SJUGUN -LANDA* -NʘMA NЄI

03 FRYA-S SJVGUM WAK-FAMKES ЄRE WЄK -

04 MIDDEL VPPET ЄNE -LAND IS JU BURCH-

05 - WALHALLAGARA - INUT A WAGRUM ЄRA

06 IS JU FOLGJANDE SKЄDNESSE WRITEN - ЄR

07 BVPPA STЄT LES - LER ND WAK -

08 563 JЄR* NЄI ALD-LAND SVNKEN IS - SAT

09 HIR EN WITE* BURCH-FAM - MIN-ERVA

10 WAS HJRA NʘMA - RVCH A STJŮRAR

11 NY-HEL-LЄNJA TONʘMA - IS TONʘMA

12 WAS GOD KЄREN - HWAND A RЄD ЄR HJU

13 LЄNADE WAS NY ND HEL BVPPA ALLE

14 ʘERUM - OVERA SKELDA ET ЄRE FLY-BURCH

15 SAT SYRHЄD - JUS FAM WAS FVL RENKA

16 SKЄN WAS R ANHLI ND KWIK WAS [p. 88] HJRA

17 TVNGE MEN I RЄD ЄR HJU JEF WAS IMMER

18 IN JŮSTERE WORDE* - ЄRVMBE WAR HJU

19 RVCH A STJŮRAR KLTA* HЄTEN - A

20 LAND-SATA MЄNADON T ET EN ЄR* -

21 NʘMA WЄRE - INNA ŮTROSTE WILLE

22 ЄRE VRSTURVENE MODER - STAND RʘSA-

23 - MVDA ET FORMA MIN-ERVA ET TWЄDE

24 ND SYRHЄD ET REDDE AS FOLGSTERE

25 BISKRЄVEN MIN-ERVANЄDE* ЄR NЄN

26 WIT FON - MEN SYRHED WAS ER RVCH

27 KNAKED - LIK EN WRLANDESKE FORSTINE

28 WILDE HJU ЄRA FRESA ND BEDEN WЄSA

29 MEN MIN-ERVA WILDE ENKEL MINT* WЄSA -

30 TO A LESTA KЄMON ALLE STJURAR HJRI HJARA

31 HELAD BJADA SELVA FON A DENA-MARKA*

32 ND FON -T FLYMAR - T VVNDE SYRHЄD

 

 [BOEK VAN ADELA PAG. 62]

2. Bi thre Sder Rn mvda aend thre Skelda , thr send sjvgun aelanda , nmath ni Fryas sjvgum wkfmkes there wk . Middel vppet ne aeland is thju burch Walhallagra , inut tha wgrum thra is thju folgjande skdnesse wrten . 3. Thr bvppa stt : ls , lr aend wk . 563 jr ni ldland svnken is , sat hir en wise burch fm , Min erva was hira nma . Thrvch tha stjurar Nyhellnja tonmath . This tonma was god kren , hwand tha rd , thr hju lnade , was ny aend hel bvppa alle therum . Overa Skelda et thre Flyburch sat Syrhd . Thjus fm was fvl renka , skn was r anhlith aend kwik was [88] hira tvnge , men thi rd thr hju jef , was immer in thjustere worde . Thr vmbe warth hju thrvch tha stjurar Kaelta hten , tha landsta mnadon that et en rnma wra . Inna troste wille thre vrsturvene Moder stand Rsa mvda thef forma , Min erva thet twde aend Syrhd thet thredde as folgstere biskreven . Minerva nde thr nn wit fon , men Syrhd was er thrvch knaked . Lik en wrlandeske forstinne wilde hju rath frsath aend bden wsa , men Min erva wilde enkel minth wsa . To tha lesta kmon alle stjurar hiri hjara held bjada , selva fon tha Dena marka aend fon t Flymar . That vvnde Syrhd ,

2. Bij de Zuider-Rijnmond en de Schelde daar zijn zeven eilanden, genoemd naar Fryas zeven waakmeisjes der week. Midden op het eene eiland is de burgt Walhallagara, en van de wanden dier burgt is de volgende geschiedenis afgeschreven. 3. Daarboven staat: lees, leer en waak. 563 jaar nadat Atiand verzonken is, zat hier eene wijze burgtmaagd, Min-erva was haar naam, door de zeelieden bijgenaamd Nyhellenia. Deze bijnaam was goed gekozen, want de raad, die zij verleende was nieuw en helder boven alle andere. Over de Schelde op de Flyburgt, zat Syrheed; deze burgtmaagd was vol ranken, schoon was haar gelaat, en rap hare [89] tong; maar de raad die zij gaf, was altijd in duistere woorden. Daarom werd zij door de zeelieden Klta genoemd. De landsaten meenden dat het een eernaam was. In de uiterste wil der verstorvene Moeder stond Kosamunde het eerst, Minerva het tweede en Syrheed het derde als opvolgster beschreven. Minerva had daar geen weet van, maar Syrheed was er door geknakt. Even als eene buitenlandsche vorstin wilde zij geerd, gevreesd en gebeden wezen; maar Minerva wilde alleen bemind wezen. Ten laatste kwamen alle zeelieden aan haar hunne hulde bieden, zelfs van de Dennemarken en van het Flymeer. Dat kwetste Syrheed,

2. Near the mouth of the Suder Hrenum and the Skelda there are the Siugon Elanda, named after Frya's seven watch-femmes of the week. In the middle of one island is the burgh of Walhallagara, and on the walls of this burgh the following history is inscribed. 3. Above it are the words, "Read, Learn, and Watch!" 4. In the year 563 after the submersion of Aldland a wise burgh-femme presided here, whose name was Minerva - called by the navigators Nyhellenia. This name was well chosen, for her counsels were new and clear above all others. 5. On the other side of the Skelda, at Flyburch, Syrhed presided. This femme was full of tricks. Her face was beautiful, and her tongue was nimble; but the advice that she gave was always conveyed in mysterious terms. Therefore the navigators called her Kalta, and the land-dwellers thought it was a title. 6. In the last will of the dead folk-mother, Rosamond was named first, Minerva second, and Syrhed third in succession. Minerva did not mind that, but Syrhed was very much offended. Like a foreign princess, she wished to be honoured, feared, and worshipped; but Minerva only desired to be loved. At last all the navigators, even from Denamark and Flymar, did homage to her. This hurt Syrhed,

2. Bei dem Suderrheinmund und der Schelde, da sind sieben Inseln genannt nach Fryas sieben Wachemaiden der Woche. Mitten auf einer Insel ist die Burg Walhallagara . Auf den Wnden ist die und folgende Geschichte geschrieben. 3. Darber steht : Lese, lerne wache. 4. Fnfhundertdreiundsechzig Jahre nachdem Atland versunken ist , sass hier eine weise Burgmaid : Min-erva war ihr Name, von den Seeleuten wurde sie Nyhellenia zugenannt. Dieser Zuname war gut gekoren, denn der Rat, den sie verlieh, war neu und heil ber allen anderen . 5. Jenseits der Schelde auf der Flyburg sass Syrhed. Diese Maid war voller Rnke : schn war ihr Antlitz und flink ihre Zunge. Aber der Rat, den sie gab, war immer in dunklen Worten. Darum wurde sie von den Seeleuten Klta geheissen. Die Landsassen meinten, dass es ein Ehrenname sei. 6. In der letztwilligen Verfgung der Mutter stand Rosamunde als erste, Minerva als zweite und Syrhed als dritte Nachfolgerin beschrieben. Minerva war dessen unkundig, aber Syrhed war dadurch geknickt. Gleich einer fremden Frstin wollte sie geehrt, gefrchtet und angebetet sein; aber Minerva wollte allein geliebt sein. Zuletzt kamen alle Seeleute, ihr ihre Huld bieten, selbst von den Dnemarken und von der Flysee. Das verletzte Syrhed,

4. Cinquecentosessantatre anni dopo la sommersione di Atland - cio 1 .600 anni prima di Cristo - una saggia sacerdotessa di citt ha presieduto qui , di nome Minerva - chiamata dai marinai Nyhellenia . Questo nome era ben scelto , soprattutto per i suoi consigli che erano giusti e chiari pi di tutti gli altri . 5. Sull'altro lato dello Scheldt , a Flyburgt , presiedeva Sijred . Questa ancella era piena di trucchi . La sua faccia era bella , e la sua lingua agile ; ma il consiglio che dava era sempre esposto in termini misteriosi . Quindi i marinai la chiamarono Kalta , ed i gli abitanti pensarono che fosse un titolo . Nell'ultima volont della Madre morta , Rosamond era stata nominata per prima , seconda Minerva , ed al terzo posto nella successione Sijred . Minerva non ci bad molto , ma Sijred si era molto offesa . Come una principessa straniera , desiderava essere onorata , temuta , ed adorata ; ma Minerva desiderava soltanto essere amata . Alla fine tutti i marinai , anche dalla Danimarca e dal Flymeer , la omaggiarono .Questo dispiacqu a Sijred ,                088

MS 063 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 HWAND HJU WILDE BVPPA MIN-ERVA ŮTMINJA -

02 TIL JU MN EN GROTE NK OVIR HIRA

03 WAKENDUM HVA SKOLDE - MYK* HJU EN.

04 - NЄN HʘNA VPPER FANE - A GVNG MIN

05 - ERVA TO ND MYK* EN HRDER-HVND* ND

06 EN NACHT-UL IN VPPIRA FANE - ENE HVND

07 SЄIDE HJU WAKT OVIR SIN HЄR ND OVIRA

08 KIDDA ND ENE NACHT-UL WAKT OVIRA

09 FJELDA TIL JU HJA RVCH A MUSA NAVT

10 VRDЄN NE WRDE - MEN ENE HʘNA NE

11 FAN* NIMMAN FRJUNDSKIP - ND RVCH SIN

12 VNTOCHT ND HACH-FARENHЄD IS ER VAKEN

13 ENE BANA SINRA NЄISTA SIBBA WRDEN .

14 AS KALTA SACH T ER WRK FALIKANT

15 UT KЄM - TO GVNG HJU FON KWAD TO

16 RGER* - STOLKES LЄT HJU MAGJARA TO

17 HJRI KVMA VMBE TAWERY TO LЄRANE -

18 AS HJU ЄR HJRA NOCHT FON HЄDE * WERP-

19 TE* HJU HJRA SELVA ANDA RMA ЄRA

20 GOLUM - ACH FON AL I MISDEDON*

21 NE MACHT HJU NAVT BЄTRE NE WRDE -

22 AS HJU SACH T A STJURAR MAR

23 ND MAR FON IRI WЄKE A WILDE

24 HJU RA RVCH FRЄSE WINNA - WAS

25 A MʘNE FVL ND ENE SЄ VNSTUMICH

26 AN HLIP HJU OVER ET WILDE HEF - A

27 STJURAR TO HROPANDE T HJA ALLE

28 SKOLDE VRGAN SAHWERSA HJA HLRI

29 NAVT ANBIDDA NILDE - FOR VRBLINDE

30 HJU HJRA AGUN* HWЄRRVCH HJA

31 WЄTER FORI LAND ND LAND FORI

32 WЄTER HILDON ЄRRVCH IS MANI*

/ SKIP VRGVNGEN /

 [BOEK VAN ADELA PAG. 63]

hwand hju wilde bvppa Min erva utminthja . 7. Til thju maen en grte thaenk ovir hira wkendum haeva skolde , myk hju ennen hna vpper fne . Th gvng Min erva to aend myk en haerder hvnd aend en nachtul in vppira fne . Thene hvnd side hju wkt ovir sin hr aend ovira kidda aend thene nachtul wkt ovira fjelda til thju hja thrvch tha musa navt vrdn ne wrde . Men thene hna neth far nimman frjundskip , aend thrvch sin vntocht aend hchfrenhd is er vaken thene bna sinra nista sibba wrden . As Kalta sach that er waerk falikant ut km , to gvng hju fon kwad to aerger . Stolkes lt hju Mgjara to hiri kvma vmbe twery to lrane . 8. As hju thr hira nocht fon hde , werpte hju hira selva anda aerma thra Golum , thach fon al thi misddon ne macht hju navt btre ne wrde . As hju sach that tha stjurar mr aend mr fon iri wke , tha wilde bju ra thrvch frse winna . Was tha mne fvl aend thene s vnsturnich , than hlip hju over et wilde hef , tha stjurar to hropande that hja alle skolde vrgn , sahwersa hja hiri navt anbidda nilde . Forth vrblinde hju hira gun hwr thrvch hja wter fori land aend land fori wter hildon , thrthrvch is mni skip vrgvngen

want zij wilde boven Minerva uitmunten. 7. Opdat men een grooten dunk van hare waakzaamheid zoude hebben, maakte zij een haan op hare banier. Toen ging Minerva heen en maakte een herdershond en een nachtuil op hare banier. De hond, zeide zij, waakt voor zijn heer en over de kudde, en de nachtuil waakt over de velden, opdat zij door de muizen niet verwoest worden; maar de haan heeft voor niemand vriendschap, en door zijn ontucht en zijne hoogvaardigheid is hij vaak de moordenaar zijner naaste bloedverwanten geworden. Als Klta zag dat haar werk verkeerd uitkwam, ging zij van kwaad tot erger; in stilte liet zij Magyaren bij zich komen om tooverij te leeren. 8. Als zij daar haar bekomst van had, wierp zij zich in de armen der Golen, doch van al die misdaden kon zij zich niet beteren. Toen zij zag, dat de zeelieden meer en meer van haar weken, wilde zij hen door vrees winnen. Was de maan vol en de zee onstuimig, dan liep zij over de wilde vloed, de zeelieden toeroepende, dat zij alle zouden vergaan, indien zij haar niet wilden aanbidden. Voorts verblinde zij hunne oogen, waardoor zij water voor land en land voor water hielden, daardoor is menig schip vergaan

because she wanted to excel Minerva. 7. In order to give an impression of her great watchfulness, she had a cock put on her banner. So then Minerva went and put a sheep-dog and an owl on her banner. The dog, she said, guards his master and his flock, and the owl watches that the mice shall not devastate the fields; but the cock in his lewdness and his pride is only fit to murder his nearest relations. When Kalta found that her scheme had failed she was still more vexed, so she secretly sent for the Magyarar to teach her sorcery. 8. When she had had enough of this she threw herself into the hands of the Golar; but all her malpractices did not improve her position. When she saw that the navigators kept more and more aloof from her, she tried to win them back by fear. At the full moon, when the sea was stormy, she ran over the wild waves, calling to the navigators that they would all be lost if they did not worship her. Then she blinded their eyes, so that they mistook land for water and water for land, and in this way many a good ship was totally lost.

denn sie wollte Minerva berragen. 7. Auf dass man ein grsseres Dnken von ihrer Wachsamkeit haben sollte, machte sie einen Hahn auf ihre Fahne. Da ging Minerva hin und machte einen Hirtenhund und eine Nachteule auf ihre Fahne. Der Hund, sagte sie, wacht ber seinen Herrn und ber die Herde, und die Nachteule wacht ber das Feld, damit es nicht von den Musen zerstrt wird. Aber der Hahn hat fr niemanden Freundschaft, und durch seine Unzucht und Hochfahrenheit ist er oft der Morder seiner nchsten Sippen geworden. Als Kelta sah, dass ihr Werk verkehrt ausging, da kam sie vom bel zum rgeren. Im Stillen liess sie die Magjaren zu sich kommen, um Zauberei zu lernen. 8. Als sie dem Genge getan, warf sie sich selber in die Arme der Golen. Doch von allen diesen Missetaten konnte sie nicht besser werden. Als sie sah, dass die Seeleute mehr und mehr von ihr wichen, da wollte sie sie durch Frcht gewinnen. War der Mond voll und die See ungestm, dann lief sie ber das wilde Meer, den Seefahrern zurufend, dass sie alle vergehen wrden, so wenn sie sie nicht anbeten wollten. Frder blendete sie ihnen die Augen, wodurch sie Wasser fr Land und Land fr Wasser hielten : dadurch ist manches Schiff untergegangen

perch voleva prevalere su Minerva . 7. Per dare un'impressione della sua grande attenzione , aveva posto un gallo sul suo stendardo . Cos Minerva pose un cane pastore ed un gufo sul suo . "Il cane ," disse , "custodisce il suo padrone ed il suo gregge , ed il gufo guarda che i topi non devastino i campi ; ma il gallo nella sua oscenit e nel suo orgoglio ha soltanto la gelosia di uccidere le sue relazioni pi vicine ." Quando Kalta vide che il suo progetto era fallito divenne ancora pi preoccupata , cos segretamente mand a chiamare i Magiari per spiegargli il suo piano . 8. Quando ne ebbe abbastanza di questi si mise nelle mani dei Galli ; ma tutte le cattive pratiche non migliorarono la sua posizione . Quando vide che i marinai si tenevano sempre pi in disparte da lei , tent di riconquistarli con la paura . Nel tempo della luna piena , quando il mare era tempestoso , corse sopra le onde selvagge , dicendo ai marinai che avrebbero perso tutto se non lavessero adorata . Poi accec i loro occhi , in modo che sbagliarono la terra per l'acqua e l'acqua per la terra , ed in questa maniera molte buone navi furono totalmente perse .

MS 064 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 MI MN ND MŮS *- VPPET FORMA WЄR-

02 FЄSTE* - A AL HIRA LANDSATA WЄPNED WЄRON

03 LЄT HJU BRGA BJAR SKNKA - IN T BJAR

04 HЄDE HJU TAWER-DRANK DЄN - AS ET FOLK

05 NV ALGADUR [p. 90] DRŮNKEN WЄRE GVNG HJU

06 BVPPEN VP HJRA STRID- / H / ROS STANDA* - TO LЄN-

07 ANDE MI HIRA HOLE TOJENST HIRA SPЄRI*

08 MʘRNE-RAD NE KV NAVT SKЄNER - A HJA

09 SACH T ALLE ʘGON* VPPER FSTIGA

10 WЄRON - ЄPENDE HJU HJRA WЄRA ND KЄ

11 SVNUM* ND OGATRUM* FRYA-S I WЄT

12 WEL T WI INNA LERSTE TYD FŮL LEK

13 ND BREK * LЄDEN HVE - RVCHDAM A STJUR.

14 - AR NAVT LʘNGER KVME VMB -VS SKRIF-FILT

15 TO VRSELLA - MEN I NЄTE NAVT HWЄR-RVCH

16 ET KVMEN IS - LʘNG HV IK MY ЄR VR IN -

17 HALDEN ACH NV KN K ET NAVT LʘNGER

18 ʘN HARK* EN FRJUNDA TIL JU I WЄTA

19 MŮGE HWЄRNЄI I BITA MЄI - ANDA

20 ʘRA SYDE ЄRE SKELDA HWЄR HJA TOMET

21 A FЄRT FON ALLE SЄA HVE ЄR MAKA

22 HJA HJVD DЄGON SKRIF-FILT FON

23 POMPA-BLЄDAR ЄRMI SPARA HJA

24 LINNENT UT ND KNA HJA VS WEL

25 MISTE - NЄIDAM T SKRIF-FILT

26 MAKJA - NV ALTI* VS GRATESTE BYDRIV

27 WEST-IS - SA HE JU MODER WILT

28 T MN ET VS LЄRA SKOLDE - MEN

29 MIN-ERVA HЄ AL ET FOLK BIHEXNA

30 JES* BIHEXNA FRJUNDA - IVIN AS AL

31 VS FJA T LSTEN STURVEN IS ER UT

32 MOT -ET - IK WIL I TELLA NAS* -K - NЄN

 [BOEK VAN ADELA PAG. 64]

mith maen aend mus . 9. Vppet forma wrfrste tha al hira landsta wpned wron , lt hju baerga bjar skaenka , in thaet bjar hde hju tverdrank dn . As et folk nv algdur [90] drunken wre , gvng hju bvppen vp hira stridhros standa , to lnande mith hira hole tojenst hira spri , mrnerd ne kv navt skner . Tha hja sach that alle gon vpper faestigath wron pende hju hira wra aend kth , 11. svnum aend thogatrum Fryas , i wt wel that wi inna lerste tyd fl lek aend brek lden haeve , thrvchdam tha stjurar navt lnger kvme vmb vs skriffilt to vrsella , men i nte navt hwrthrvch et kvmen is . Lng haev ik my thr vr inhalden , thach nv kaen k e tnavt lnger n . Hark then frjunda til thju i wta mge hwrni i bita mi . Anda ra syde thre Skelda hwr hja tomet tha frt fon alle sa haeve , thr mkath hja hjvd dgon skriffilt fon pompa bldar , thr mith sparath hja linnent ut aend 'kaennath hja vs wel miste . 12. Nidam thaet skriffilt mkja nv alti vs grteste bydriv wst is , s heth thju Moder wilt that maen et vs lra skolde . Men Minerva heth al et folk bihexnath , jes bihexnath frjunda , ivin as al vs fja thaet laesten sturven is . Er ut mot et , ik wil thi tella , nas k nn

met man en muis. 9. Op het eerste krijgsfeest, toen alle hare landgenooten gewapend waren, liet zij hun tonnen bier schenken. In dat bier had zij een tooverdrank gedaan. Toen het volk nu allen te zamen dron- [91] ken waren, ging zij boven op haar strijdros staan met het hoofd tegen hare speer geleund. Het morgenrood kon niet schooner wezen. Toen zij zag, dat aller oogen op haar gevestigd waren, opende zij hare lippen en sprak: 10. Zoonen en dochteren van Frya, gij weet wel, dat wij in den laatsten tijd veel schade en gebrek geleden hebben, doordien de zeelieden niet langer komen om ons schrijfvilt te verkoopen, maar gij weet niet, waardoor dat gekomen is. Lang heb ik mij daarover ingehouden (gezwegen), doch nu kan ik het niet langer. 11. Hoort dan vrienden, opdat gij weten moogt, waarnaar gij bijten moet. Aan de overzijde der Schelde, waar zij bijna de vaart van alle zeen hebben, daar maken zij heden ten dage schrijfvilt van pompebladen, daarmede sparen zij vlas uit, en kunnen zij ons ontbeeren. Nadien het maken van schrijfvilt altijd ons voornaamste bedrijf geweest is, zoo heeft de Moeder gewild, dat men het ons zoude laten. Maar Minerva heeft al het volk behekst, ja behekst, vrienden, even als al ons vee, dat laatst gestorven is. Er uit moet het, ik wil het u vertellen, was ik niet

9. At the first war-feast, when all her countrymen were armed, she brought casks of beer, which she had drugged. When they were all drunk she mounted her war-horse, leaning her head upon her spear. Sunrise could not be more beautiful. When she saw that the eyes of all were fixed upon her, she opened her lips and said: 10. "Sons and daughters of Frya, you know that in these last times we have suffered much loss and misery because the navigators no longer come to buy our paper, but you do not know what the reason of it is. I have kept silence about it, but can do so no longer. 11. "Listen, then, my friends, that you may know on which side to show your teeth. On the other side of the Skelda, where from time to time there come ships from all parts, they make now paper from pumpkin leaves, by which they save flax and outdo us. 12. "Now, as the making of paper was always our principal industry, the folk-mother willed that people should learn it from us; but Minerva has bewitched all the people - yes, bewitched, my friends - as well as all our cattle that died lately. I must come out with it. If I were not

mit Mann und Maus. 9. Auf dem ersten Wehrfest, als alle ihre Landsassen gewappnet waren, liess sie Tonnen Bier ausschenken. In das Bier hatte sie Zaubertrank getan. Als nun das Volk allesamt betrunken war, stellte sie sich oben auf ihr Kampfross, mit ihrem Haupte gegen ihren Speer gelehnt. Das Morgenrot konnte nicht schner sein. Da sie sah, dass alle Augen auf sie gerichtet waren, ffnete sie ihre Lippen und kndete : 10. Shne und Tchter Fryas! Ihr wisst wohl, dass wir in der letzten Zeit viel Gebrechen und Mangel gelitten haben dadurch, dass die Seeleute nicht lnger kommen, um unseren Schreibfilz zu verkaufen. Aber ihr wisst nicht, wodurch es so gekommen ist. Lange habe ich mich darob zurckgehalten, doch nun kann ich es nicht lnger. 11. Hort denn, Freunde, auf dass ihr wissen mget, wonach ihr beissen sollt. An der anderen Seite der Schelde, wo man zumal die Fahrt von allen Seen hat, da macht man heutigentages Schreibfilz von Plumpenblttern. Damit ersparen sie Leinen und knnen uns entbehren. 12. Nachdem nun das Machen von Schreibfilz allezeit unser grosster Betrieb gewesen ist, so hat die Mutter gewollt, dass man es uns lassen solle. Aber Minerva hat all das Volk verhext, ja verhext, Freunde, gleich all unserem Vieh, das letzthin gestorben ist. Heraus muss es, ich will es euch erzhlen. Wre ich nicht

9. Al primo banchetto di guerra , quando tutti i suoi compatrioti furono armati , port delle botti di birra , che aveva drogato . Quando furono tutti ubriachi , sal sul suo cavallo da battaglia , appoggiando la testa al suo giavellotto . Il sorgere del sole non poteva essere pi bello .Quando vide che gli occhi di tutti erano fissi su di lei , apr le sue labbra e disse : 10. "Figli e figlie di Frya , voi sapete che in quest ultimo periodo abbiamo sofferto molte perdite e molta miseria perch i marinai per molto tempo non sono pi venuti a comprare la nostra carta , ma voi non sapete le ragioni di questo . Ho tenuto a lungo il silenzio sul fatto , ma non posso mantenerlo pi a lungo . 11. Ascoltate , amici miei , affinch possiate capire su quale parte mostrare i vostri denti . Sull'altro lato dello Scheldt , l dove ogni tanto venivano navi da tutte le parti , fanno adesso la carta con gli scarti di zucca , per cui risparmiano il lino e ci superano . 12. Ora , siccome la fabbricazione della carta stata da sempre la nostra attivit principale , la Madre ha voluto che la gente la dovesse imparare da noi ; ma Minerva ha incantato tutte le persone - s , incantato , i miei amici - come pure tutto ilnostro bestiame che ultimamente morto . Devo iniziare con questo .      090

MS 065 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 BURCH-FAM - IK SKOLD -ET WEL WЄTA - IK SKOLD

02 - E JU HEX IN HJARA NEST VRBARNE* -

03 A HJU I LERSTE WORD / A / UT HЄDE SPODE

04 HJU HJRA SELVA NЄI HJRA BURCH A -

05 MEN T VRDRVNKEN FOLK WAS ALUS

06 DЄNERA BIGASTERED* T -ET VR SIN RЄDE

07 NAVT MOCHT TO WAKANE - IN DVL-DRYSTE

08 IVER GVNGON HJA OVERA SAND FAL ND

09 NЄIDAM NACHT MIDLERWIL DEL STRЄK

10 GVNGON HJA EVIN DRIST VPPER BURCH LAS

11 ACH KLTA MISTE AL HWIER HJRA DOL -

12 HWAND MINERVA ND HJRA FAMNA ND

13 A FODDIK WRDON ALLE RVCH A RP-

14 PA STJURAR HRE -

15 HIR-BY KVM A SKЄDNESSE FON JON .

16 JON - JʘN JHON ND JAN IS AL ЄN MI

17 JЄVEN - ACH ET* LЄID ANDA ŮTSPRЄK

18 ЄRA STJŮRAR ЄR RVCH WENHЄD

19 ELLAS BIKIRTA VMBE -T FARA RЄD ND

20 HARD HROPA TO MVGANE - JON

21 T IS JЄVA - WAS SЄKNING - BERN

22 TO - T -ALDER-GA TO T FLY-MAR UT [p. 92] FAREN

23 MI 100 ND 27 SKЄPUM TOHRЄ FAR EN

24 GRATE BUTA RЄIS - RIK TO LЄDEN MI BRN

25 - STЄN - TIN - KAPER - YSER - LЄKEN - LINNENT -

26 FILT FAMNA-FILT - FON OTTER - BЄVER ND

27 KANINA-HЄR - NW SKOLD ER FON HJR

28 JETA SKRIF-FILT MI NIMMA - A TO JON

29 HJR KЄM ND SACH HO KLTA VSA ROM

30 - RIKA BURCH VRDЄN HЄDE - A WR ER

31 SA ŮT ER -MЄTE HEFTICH T -ER MI AL

32 SINUM LJUDUM VPPER FLY-BURCH OF

 [BOEK VAN ADELA PAG. 65]

burchfm ik skold et wel wta , ik skolde thju hex in hjara nest vrbarne . 13. Th hju thi lerste worda ut hde , spode hju hira selva ni hira burch tha , men thaet vrdrvnken folk was althus dnera bigstered , that et vr sin rde navt mocht to wkane . In dvl dryste iver gvngon hja overa Sand fal aend nidam nacht midlerwil del strk gvngon hja evin drist vpper burch ls , Thach Kaelta miste al hwither hira dol , hwand Minerva aend hira fmna aend tha foddik wrdon alle thrvch tha raeppa stjurar hreth . Caput XXVII. Hirby kvmth tha skdnesse fon Jon . Jon , Jn , Jhon aend Jn is al n mith jven* , thach thet lit anda utsprk thra stjurar , thr thrvch wenhd ellas bikirta vmbit fra aend hard hropa to mvgane . Jon thaet is jva was skning , bern to t Alderg , to t Flymar ut [92] fren mith 100 aend 27 skpum , tohrth fr en grte butaris , rik to lden mith baernstn , tin , kper , yser , lken , linnent , filt , fmna filt fon otter , bver aend kanina hr . Nw skold er fon hir jeta skriffilt mith nimma ; tha to Jon hir km aend sach ho Kaelta vsa rom rika burch vrdn hde , th waerther s uter mte heftich , that er mith al sinum ljudum vpper Flyburch of

burgtmaagd, ik zoude het wel weten. Ik zou die heks in haar nest verbranden. 13. Toen zij het laatste woord geuit had, spoedde zij zich naar hare burgt; maar het beschonken volk was zoo opgewonden, dat het over zijne rede niet vermocht te waken. In doldriesten ijver gingen zij over de Sandfal, en nadien de nacht middelerwijl neder streek, gingen zij even kloek op de burcht los. Doch Klta miste al weder haar doel, want Minerva en hare maagden en de lamp werden alle door de rappe zeelieden gered. Hoofdstuk XXVII. Hierbij komt de geschiedenis van Jon. Jon, Jon, Jhon en Jan is gelijk met gegeven, doch dat ligt aan de uitspraak der zeelieden, die uit gewoonte alles bekorten, om het verre te mogen spreken en luide te roepen. Jon, dat is gegeven, was zeekoning, geboren te Alderga, het Fly- [93] meer uitgevaren niet 127 schepen, uitgerust voor eene groote reis en rijk geladen met barnsteen, tin, koper, ijzer, laken, linnen, vilt, vrouwenvilt van otters, bevers en konijnenhaar. Nu zoude hij van hier nog schrijfvilt medenemen; doch toen Jon hier kwam en zag, hoe Klta onze roemrijke burgt verwoest had, toen werd hij zoo uitermate boos, dat hij met alle zijne manschappen op Flyburch los

burgh-femme, I should know what to do. I should burn the witch in her nest. 13. As soon as she had uttered these words she sped away to her burgh; but the drunken people were so excited that they did not stop to weigh what they had heard. In mad haste they hurried over the Sandfal, and as night came on they burst into the burgh. However, Kalta again missed her aim; for Minerva, her femmes, and her lamp were all saved by the alertness of the navigators. Chapter XXVII: We now come to the history of Jon - 1. Jon, Jhon, Jan, are all the same name, though the pronunciation varies, as the navigators like to shorten everything to be able to make it easier to call. Jon - that is, "Given" - was a sea-king, born at Alderga, who sailed from the Flymar with a fleet of one hundred and twenty-seven ships fitted out for a long voyage, and laden with amber, tin, copper, cloth, linen, felt, otter-skins, beaver and rabbit skins. 2. He would also have taken paper from here, but when he saw how Kalta had destroyed the burgh he became so angry that he went off with all his people to Flyburch,

Burgmaid, ich wrde es schon wissen : ich wrde die Hexe in ihrem Neste verbrennen. 13. Da sie die letzten Worte gesprochen hatte, sputete sie sich zu ihrer Burg hin. Aber das betrunkene Volk war dermassen erregt, dass es ber seine Sinne nicht mehr zu wachen vermochte. In tollmtigem Eifer gingen sie ber den Sandfall, und nachdem die Nacht mittlerweil sich niedergesenkt hatte, zogen sie eben dreist auf die Burg los. Doch Kelta verfehlte schon wieder ihr Ziel, denn Minerva, ihre Maiden und die Lampe wurden alle von den flinken Seeleuten gerettet. Kapitel XXVII. Hierzu kommt die Geschichte von Jon. 1. Jon, Jn, Jhon und Jan ist alles eins mit geben, doch das liegt an der Aussprache der Seeleute, die durch Gewohnheit alles abkrzen, um es fern und laut rufen zu knnen. Jon, das ist gegeben, war Seeknig, geboren zu Alderga, von der Flysee ausgefahren mit hundertundsiebenundzwanzig Schiffen, zugerstet fr eine grosse Aussenfahrt, reich geladen mit Barnstein, Zinn, Kupfer, Eisen, Laken, Leinen, Filz, Frauenfilz von Ottern, Biber- und Kaninchenhaar. Nun sollte er von, hier noch Schreibfilz mitnehmen. Doch als Jon hier kam und sah, wie Kelta unsere ruhmreiche Burg zerstrt hatte, da ward er so austermasten zornig, dass er mit all seinen Leuten auf die Flyburg los-

Se non fossi una Madre del borgo , saprei che cosa fare . 13. Dovrei bruciare la strega nel suo nido ."Non appena ebbe pronunciato queste parole and via velocemente dalla sua cittadella ; ma le persone ubriache erano cos eccitate che non si fermarono a soppesare quello che avevano sentito . Nella fretta matta corsero sopra il Sandval , e come venne la notte rientrarono nella cittadella . Comunque , Kalta aveva mancato ancora il suo scopo ; Minerva , le sue ancelle , e la sua lampada furono tutti salvati grazie alla sorveglianza dei marinai . Capitolo 5 LE ORIGINI DELLA IONIA. Capitolo XXVII. Veniamo adesso alla storia di Jon : 1. Jon , John , Jhon , Jan , sono tutti lo stesso nome , nonostante le varie pronunce , perch ai marinai piace accorciare tutto per chiamare pi facilmente . Il Jon - cio "Dato" - era un re del mare , nato a Alberga , che navig dal Flymeer con una flotta di 127 navi allestite per un lungo viaggio , e caricate con l'ambra , lo stagno , il rame , il panno , il lino , feltro , le pelli di lontra , le pelli di castoro e coniglio . 2. Avrebbe portato anche la carta da qu , ma quando vide come Kalta aveva distrutto la cittadella si arrabbi cos tanto che and via con la sua gente da Flyburgt ,

 

MS 066 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 GVNG - ND ЄR TO WITTERJELD ENE RADA HʘNE

02 AN STEK - MEN RVCH SIN SKELTA-BI-NACHT*

03 ND SVME SINRA LJUDUM - WR JU FODDIK

04 ND A FMNA HRET - ACH SYRHED JEFTA

05 KLTA NE MOCHTON HJA NAVT TO FATANE

06 HJU KLYWDE VPPA UTROSTE TINNE* - JAHWEDER

07 TOCHTE T HJU INNA LOGHA OMKVMA

08 MOSTE - A HWAT BЄRDE - DAHWILE AL HJRA

09 LJUDA STK ND STIF FON SKRIK STANDON *

10 KЄM HJU SKЄNER AS A TO FORA VP HJRA KLEP.

11 PAR TO HROPANDE NЄI KLTA MIN-HIS - A

12 STRAMADA T ORA SKELDA FOLK TO HAPA -

13 AS A STJURA* T SAGON HRIPON HJA FAR

14 MIN-ERVA WY - EN ORLOCH IS ЄRUT KVMEN

15 HWЄRRVCH VSANDE FALLEN SEND - UNDER

16 ESSE TIDON WAS RʘSA-MOND T IS RʘSA-

17 - MVDA - MODER - HJU HЄDE FŮL IN ЄRE MINNE*

18 DЄN VMBE FREO TO WARJA*ACH NW -T

19 ALSA RG KEM MYK HJU KIRTE METE -

20 BISTONDA SAND HJU BODUN* RVCH A

21 LAND-PALA ND LЄT EN MЄNA NЄD-BAN*

22 UTKЄA - A KЄMON A LAND-WЄRAR UT

23 ALLE WRDA WЄI - T STRYDANDE LAND-

24 FOLK WR AL FAT MEN JON BURCH HIN

25 SELVA MI SIN LJUD VPPA SINA FLATE

26 MI NЄMAND BЄDA A FODDIKA - BIJONKA

27 MIN-ERVA ND A FAMNA FON BЄDAR BURG .

28 -UM - HELPRIK ENE HЄR-MAN LЄT -IM IN-

29 BANNA - MEN AHWILA ALLE WЄRAR JETA

30 O-RA SKELDA WЄRON - FOR JON TOBEK - NЄI

31 - T FLY-MAR ND FOR WITTER NЄI VSA .

32 LANDUM - SIN LJUD ND FЄLO FON VS FOLK

[BOEK VAN ADELA PAG. 66]

gvng aend thr to witterjeld thene rda hne an stek* . Men thrvch sin skelta bi nacht aend svme sinra ljudum waerth thju foddik aend tha faemna hret . Tach Syrhd jefta Kaelta ne mochton hja navt to ftane , hju klywde vppa utroste tinne , jahweder tochte that hju inna logha omkvma moste , th hwat brde ? 3. Dahwile al hira ljuda staek aend stif fon skrik standon , km hju skner as to fora vp hira klppar to hropande ni Kaelta min is. 4. Th strmada thaet ora Skelde folk to hpa . As tha stjurar that sgon hripon hja fr Minerva wy . 5. En orloch is thrut kvmen , hwrthrvch thvsande fallen send . 6. Under thesse tidon was Rsamond thaet is Rsa mvda Moder , hju hde fl in thre minne dn vmbe frtho to wrja , tach nw t alsa aerg km , myk hju kirte mte . Bistonda sand hju bodun thrvch tha land pla aend lt en mna ndban utktha , th kmon th landwrar ut alle wrda wi . Thaet strydande land folk waerth al fat , men Jon burch hin selva mith sin ljud vppa sina flte , mith nimand bda tha foddika , byonka Minerva aend tha fmna fon bdar burchum . 7. Helprik thene hrman lt im in banna , men tha hwila alle wrar jeta o ra Skelda wron for Jon to bek ni t Flymar aend forth wither ni vsa aelandum . Sin ljud aend flo fon vs folk

ging en daar tot vergelding den rooden haan instak. Maar door zijn schout bij nacht en sommige zijner manschappen werden de lamp en de maagden gered; doch Syrheed of Klta mochten zij niet vatten. Zij klom op de uiterste tinne; iedereen meende dat zij in de vlammen moest omkomen; doch wat gebeurde? 3. Terwijl al hare lieden stokstijf van schrik stonden, kwam zij schooner als te voren op haren klepper, hun toeroepende: naar Klta Minhis. 4. Toen stroomde het andere Schelda volk te hoop. Als de zeelieden dat zagen, riepen zij: wij voor Minerva. 5. Daaruit is een oorlog ontstaan, waardoor duizende gesneuveld zijn. 6. Te dier tijde was Rosamund, dat is Rosamuda, Moeder; zij had veel in der minne gedaan om vrede te bewaren, doch nu het zoo erg kwam, maakte zij korte maat. Terstond zoad zij boden door de landpalen en liet een algemeene noodban uitroepen; toen kwamen de landverdedigers uit alle oorden weg. Het strijdende landvolk werd al gevat; maar Jon bergde zich met zijne manschappen op zijne vloot, medenemende de beide lampen, benevens Minerva en de maagden van de beide burgten. 7. Helprijk, de heerman, liet hem indagen, maar terwijl alle soldaten nog aan de overzijde van de Schelde waren, voer Jon terug naar het Flymeer en terstond weder naar onze eilanden. Zijne krijgslieden en vele van ons volk

and out of revenge set fire to it. His admiral and some of his people saved the lamp and the femmes, but they could not catch Syrhed, or Kalta. She climbed up on the furthest battlement, and they thought she must be killed in the flames; but what happened? 3. While all her people stood transfixed with horror, she appeared upon her steed more beautiful than ever, calling to them, "To Kalta!" 4. Then the other Skelda people poured out towards her. When the navigators saw that, they shouted, "We are for Minerva!" 5. From this arose a war in which thousands were killed. 6. At this time Rosamond, that is Rosamuda, the folk-mother, who had done all in her power by gentle means to preserve peace, when she saw how bad it was, made short work of it. Immediately she sent messengers throughout all the districts to call a general levy, which brought together all the warriors of the country. The landsmen who were fighting were all caught, but Jon with his navigators took refuge on board his fleet, taking with him the two lamps, as well as Minerva and the femmes of both the burghs. 7. Helprik, the commander, summoned him to appear; but while all the soldiers were on the other side of the Skelda, Jon sailed back to the Flymar, and then straight to our islands. His fighting men and many of our people

ging und darauf zum Widergelt den roten Hahn setzte. Aber durch seinen Schult-bei-Nacht und manche seiner Leute wurden die Lampe und die Maiden gerettet. Doch Syrhed ober Kelta vermochten sie nicht zu fassen. Sie kletterte auf die usterste Zinne; jedweder glaubte, dass sie in der Lohe umkommen musste. Doch was geschah? 3. Derweil all ihre Leute starr und steif vor Schrecken standen, kam sie schner als je zuvor auf ihrem Rosse zutage, rufend : Zu Kelta Minhis . 4. Da strmte das andere Schelde-Volk zuhauf. Als die Seeleute das sahen, riefen sie : Fr Minerva wir! Ein Krieg ist daraus entstanden, wodurch Tausendende gefallen sind. 6. In dieser Zeit war Rosamund, das ist Rosa-munde, Mutter. Sie hatte viel in Minne erstrebt, um den Frieden zu wahren. Aber da es also arg kam, da machte sie es kurz. Zur Stund sandte sie Boten durch die Landpfhle und liess einen gemeinen Notbann knden. Da kamen die Landwehrer aus allen Orten heran. Das kmpfende Landvolk wurde gefasst aber Jon barg sich mit seinen Leuten auf seiner Flotte und nahm die beiden Lampen nebst Minerva und die Maiden von den beiden Burgen mit. 7. Helprik, der Heermann, liess ihn einbannen ; aber derweilen alle Wehrer noch jenseits der Schelde waren, fuhr Jon zurck nach der Flysee und frder weiter nach unseren Inseln. Seine Leute und viele unseres Volkes

e per vendetta la mise a fuoco . Il suo ammiraglio ed alcuni della sua gente salvarono la lampada e le ancelle , ma non poterono prendere Sijred (o Kalta) . Si era arrampicata sul parapetto pi lontano , e pensarono che fosse rimasta uccisa nelle fiamme ; ma che successe ? 3. Mentre tutta la sua gente stava in piedi immobilizzata dall'orrore , ella apparve sul suo destriero pi bello che mai , dicendo loro , "A Kalta !" 4. Poi le altre persone di Schelda si gettarono verso di lei . Quando i marinai videro ci , gridarono , "Siamo per Minerva !" 5. e da qu scatur una guerra nella quale migliaia di persone furono uccise . 6. A quel tempo Rosamond la Madre , che aveva fatto tutto ci che era in suo potere con mezzi gentili per conservare la pace , quando vide che era inutile , non perse pi tempo . Invi immediatamente dei messaggeri in ogni parte di tutti i distretti per chiamare alla leva generale , che riun insieme tutti i difensori del paese . Gli uomini di terra che combattevano furono tutti presi , ma Jon con i suoi marinai trov rifugio a bordo della sua flotta , portando con se le due lampade , come pure Minerva e le ancelle di entrambe le cittadelle . 7. Helprik , il capo lo convoc a comparire ; ma mentre tutti i soldati erano sull'altro lato dello Scheldt , Jon navig indietro al Flymeer , e poi diritto alle nostre isole . I suoi guerrieri e molti della nostra gente

MS 067 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 NAMON WIF ND BERN SKЄP ND AS JON NW

02 SACH T MN HIN ND SIN* LJUD LIK MIS

03 -DЄDAR STRAFJA WILDE BRUDON* HI STOLKES

04 HINNE - HI DЄDE RJUCHT - HWAND AL VSA LANDAR

05 ND ALLET O-RA SKELDA FOLK ЄR FJUCH / T / EN

06 HЄDON [p. 94] WRDON NЄI BRITTANJA BROCHT -

07 JUS STAP WAS MIS DЄN - HWAND NV KЄM

08 -T - ANFANG FON T ENDE .*

09 KLTA ЄR NЄI -T SEGSE ЄVEN BLYD VPPET WЄTER AS

10 VPPET LAND HLAPA MACHTE - GVNG NЄI A

11 FSTA WAL* - ND FOR VPPA MIS-SELLJA OF -

12 A KЄMON A GOLA MI HJARA SKЄPUM

13 UT -A MIDDEL-SЄ KADIK BIFARA ND ЄL VS

14 UTER-LAND - FOR FYLON HJA VP ND O-VER

15 BRITTANJA ACH HJA NE MACHTON ЄR NЄN

16 FSTA FOT NE KRЄJA* - VMBE T A SJVRDA

17 WELDICH ND A BANNALINGA JETA FRYA-S

18 WЄRON - MEN NV KЄM KLTA NDE KЄ - V

19 BIST FRY-BERN ND VMBE LIA* LЄKA HE MN

20 I TO VRWURPENE* MAKAD - NAVT VMBE I

21 TO BЄTERJA - MEN VMBE TIN TO WINNANDE

22 RVCH INA HANDA - WILST WЄR FRY WЄSA

23 ND VNDER MINA RЄD ND HODA LЄVA - TJN

24 UT EN - WЄPNE SKILUN I WRDA - ND IK

25 SKIL WAKA O-ER I - LIK BLIXEN-FJUR GVNG

26 - ET O-ERA LANDA - ND ЄR ES KRODERS

27 JOL ЄNIS OMHLAPEN HЄDE* - WAS HJU

28 MASTERINE* OVER ALGADUR ND A

29 YRJAR FON AL VSA SUDER STATA TIL

30 ЄRE SEJENE - VMBE T KLTA HJRA

31 SELVA NAVT TO FŮL BITROWADA - LЄT HJU

32 IN ET NORLIKA BERCH-LAND* ЄNE BURCH

 [BOEK VAN ADELA PAG. 67]

namon wif aend bern skp , aend as Jon nw sach that maen hin aend sin ljud lik misddar strafja wilde , brudon hi stolkes hinne . 8. Hi dde rjucht , hwand al vsa landar aend allet ora Skelda folk thr fjuchten hdon [94] wrdon ni Brittanja brocht . Thius stap was mis dn , hwand nv km t anfang fon thaet ende : 9. Kaelta thr ni t segse ven blyd vppet wter as vppet land hlpa machte , gvng ni tha faesta wal , aend forth vppa Missellja of . Th kmon tha Gola mith hjara skepum ut a Middels Kdik bifra aend l vs uter land , forth fylon hja vp aend over Brittannja thach hja ne mochton thr nn faesta fot ne krja , vmbe thaet tha sjvrda weldich aend tha bannalinga jeta fryas wron . 10. Men nw km Kaelta aend kth , thv bist fry bern aend vmbe litha lka heth maen thi to vrwurpene mkad , navt vmbe thi to bterja , men vmbe tin to winnande thrvch thina handa . Wilst wr fry wsa aend vnder mina rd aend hoda lva , tjaen ut then , wpne skilun thi wrda , aend ik skil wka o er thi . 11. Lik blixen fjur gvng et o era aelanda , aend r thes Kroders jol nis omhlpen hde , was hju msterinne over al gadur aend tha Thyrjar fon al vsa suder stta til thre Sjene . Vmbe that Kaelta hira selva navt to fl bitrowada , lt hju in et northlika berchland ne burch

namen vrouw en kinderen aan boord, en als Jon nu zag, dat men hem en zijne lieden als misdadigers wilde straffen, vertrok hij heimelijk. 8. Hij deed terecht, want al onze eilanders en het andere Schelde volk, die gevochten had- [95] den, werden naar Brittanje gebracht. Deze stap was verkeerd, want nu kwam het begin van het einde. 9. Klta, die, als men zegt, even gemakkelijk op het water als op het land kon loopen, ging naar de vaste wal en voorts op Missellia af. Toen kwamen de Golen met hunne schepen uit de Middellandsche zee naar Kadix varen en geheel ons Zuiderland langs, en vielen op en over Brittannia, doch daar konden zij geen vasten voet krijgen, omdat de bestuurders machtig en de bannelingen nog Friesch waren. 10. Maar nu kwam Klta en sprak: gij zijt vrij geboren, en om kleine gebreken heeft men u tot verworpenen gemaakt, niet om u te verbeteren, maar om tin te winnen door uwe handen. Wilt gij weer vrij wezen en onder mijn raad en hoede leven, trekt dan uit, wapenen zullen u gegeven worden en ik zal over u waken. 11. Als bliksemvuur ging het over de eilanden, en eer des Kroders juul eens omgeloopen was, was zij meesteres over allen te zamen en de Thyriers van al onze zuiderstaten tot de Seine. Om dat Klta haar zelve niet betrouwde, liet zij in het noordelijke bergland een burgt

took women and children on board, and when Jon saw that he and his people would be punished for their misdeeds, he secretly took his departure. 8. He did well, for all our islanders, and the other Skelda people who had been fighting were transported to Brittania. This step was a mistake, for now came the beginning of the end. 9. Kalta, who, people said, could go as easily on the water as on the land, went to the mainland and on to Missellia. Then came the Golar out of the Middel Sea with their ships to Kadik, and along all our coasts, and fell upon Brittania; but they could not make any good footing there, because the government was powerful and the exiles were still Children of Frya. 10. But now came Kalta and said, "You were born free, and for small offences have been sent away, not for your own improvement, but to get tin by your labour. If you wish to be free again, and take my advice, and live under my care, come away. I will provide you with arms, and will watch over you." 11. The news flew through the land like lightning, and before the carrier had made one revolution of the yule she was mistress of all the Thyriar in all our southern states as far as the Seiene. She built herself a burgh in Berchland to the north,

schifften Weib und Kinder ein, und als Jon nun sah, dass man ihn und seine Leute als Missetter strafen wollte, machten sie sich im stillen auf und davon. 8. Er tat recht, denn all unsere Inselleute und alles andere Scheldevolk, die gefochten hatten, wurden nach Britannien gebracht. Dieser Schritt war fehlgetan, denn nun kam der Anfang vom Ende. 9. Kelta, die wie man sagt, ebenso leicht auf dem Wasser wie auf dem Land zu laufen vermochte, ging nach dem fest en Wall und frder nach Missellja hin. Da kamen die Golen mit ihren Schiffen aus der Mittelsee und befuhren Kadik und unsere Aussenland : frder fielen sie ber Britannien her. Doch da konnten sie keinen festen Fuss fassen, weil die Huptlinge mchtig und die Bannlinge noch Fryas waren. 10. Aber nun kam Kelta und sprach : Du bist frei geboren und um ltzel Vergehen hat man dich zum Ausgeworfenen gemacht, nicht um dich zu bessern, sondern um Zinn zu gewinnen durch deine Hnde. Willst du wieder frei sein und unter meinem Rat und meiner Hut leben, zieh dann aus, Waffen werden dir gegeben werden und ich werde ber dich wachen. 11. Gleich Blitzfeuer ging es ber die Insel, und ehe des Kroders Jul einmal umgelaufen war, war sie Herrin ber allesamt und die Thyrier von allen unseren Sdstaaten bis zur Sejene . Weil Kelta sich selber nicht zu sehr traute, liefi sie in dem nrdlichen Bergland eine Burg

portarono donne e bambini a bordo , e quando Jon cap che lui e la sua gente sarebbero stati puniti per i loro misfatti , appront segretamente la sua partenza . 8. Fece bene , tutti gli isolani e le genti di Scheldt che avevano combattuto furono trasportate in Gran Bretagna . Questo passo fu un errore , perch dette inizio alla fine . 9. Kalta , disse alla gente , che poteva andare facilmente sull'acqua come sulla terra , di raggiungere il continente e Missellia . Vennero poi i Galli dal Mare Mediterraneo con le loro navi a Cadice , e lungo tutte le coste , e calarono sulla Gran Bretagna ; ma l non poterono avere rapporti amichevoli , perch il governo era potente e gli esiliati erano tuttavia dei Frisoni . 10. Allora intervenne Kalta che disse : "Voi siete nati liberi , e per piccole offese siete stati inviati lontano , non per un vostro miglioramento personale , ma usati come manodopera per estrarre lo stagno . Se desiderate essere nuovamente liberi , accettare il mio consiglio , e vivere sotto la mia assistenza , venite via . Vi fornir di armi , e veglier su di voi ." 11. Le notizie volarono attraverso la terra come il fulmine , e prima che il trasporto su ruota avesse fatto la suarivoluzione lei era la padrona di tutti i Thyriesi , e di tutti gli altri stati meridionali fino a Seine . Si costru la cittadella sugli altopiani del nord ,        094

MS 068 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 BVWA KLTAS BURCH WR HJU HЄTEN - HJU

02 IS JET ANWESA* - MEN NV HЄT HJU KЄREN-K -

03 FON OF JUS BURCH WELDE HJU LIK EN EFTE

04 MODER - NAVT TO WILLE FAR - MEN OVER

05 HJRA FOLGAR ND AM HJARA SELVA FOR

06 KLTANA HЄTON - MEN A GOLA WELDON BY

07 GRADON OVER ЄL BRITTANJA T KЄM

08 ЄNIS DЄLIS* - T HJU NЄN MAR BU / R / GA N.

09 - ЄDE - TWYAS T HJU ЄR NЄN BURCH-FAMNA

10 NЄDE ND RYAS RVCHDAM HJU NЄN

11 EFTE FODDIK NAVT NЄDE - RVCH AL ESSA*

12 ЄRSЄKA KVN HJRA FOLK NAVT NI LЄRA - T

13 WRDE DVM ND DOR* ND WRDE ENDELIK

14 RVCH A GOLA FON AL HIRA* YSERA WЄPNE

15 BIRAWA ND TO T* LESTA - LIK EN BUHL

16 BY ЄRE NʘSE OMME LЄID - [p. 96]

17 NV WILLA WI SKRIVA HO -T JON VRGVNGEN -IS

18 [BLANCO REGEL ONTBREEKT] *

19 IT STЄT TO TEX-LAND SKRЄVEN -

20 10 JЄR FTER JON WЄI-BRIT WAS KЄMON

21 HYR / RJU SKЄPA / IN -T* FLY-MAR FALLA HE* FOL / K /

HRIP HO -N .

22 SЄJEN* FON HJRA TLINGA HE JU MODER

23 IT SK / R / YWEN LЄTA* - A JON ANA MIDDEL.

24 - SЄ KЄM WAS EN MARA ЄRA GOLA HIN*

25 VRAL FARUT GVNGEN ALSA HI AN ЄRE KAD

26 FON A HЄINDA-KREKA-LANDA NRNE FELICH

27 NЄRE* - HI STEK US MI SINUM* FLATE NЄI

28 LYDIA* T IS LYDA-HIS LAND - ЄR WILDON

29 A SWA / R / TA MNNISKA FATA HJAM ND ЄTA -

309 TO A LESTA KЄMON HJA ET YR-HIS - MEN

31 MIN-ERVA SЄIDE HALD OF HWAND HIR IS JU

32 LOFT ʘLANGNE VRPEST RVCH A PRESTERA

 [BOEK VAN ADELA PAG. 68]

bvwa Kaelta s burch waerth hju hten , hju is jet anwsa , men nv ht hja Kren aek . Fon thjus burch welde hju lik en efte moder , navt to wille fr men over hira folgar aend tham hjara selva forth Kaeltana hton . 12. Men tha Gola weldon by grdon over l Brittanja , thaet km nis dlis that hju nn mr burga nde , twyas that hju thr nn burchfmna nde aend thryas thrvchdam hju nn efte foddik navt nde . Thrvch al thessa rska kvn hira folk navt ni lra , thaet wrde dvm aend dor aend wrde endelik thrvch tha Gola fon al hira ysera wpne birwath aend to thaet lesta lik en buhl by thre nse omme lid . [96] Caput XXVIII. Nv willath wi skriva ho t Jon vrgvngen is , thit stt to Texland skrven . 1. 10 jr aefter Jon wi brit was , kmon hyr thrju skpa in t Flymar falla , thaet folk hrip ho n sjen , fon hira taelinga heth thju Moder thit skrywa lten . 2. Th Jon antha Middels km was then mra thra Gola hin vral fr ut gvngen , alsa hi an thri kd fon tha hinda Krkalanda naerne flich nre . Hi stk thus mith sinum flte ni Lydia , thaet is Lyda his lnd , thr wildon tha swarta maenniska fta hjam aend ta . To tha lesta kmon hja et Thyrhis , men Minerva side 3. hald of , hwand hir is thju loft langne vrpest thrvch tha prestera .

bouwen. Kltasburch werd zij geheeten, zij is nog in wezen maar nu heet zij Krenak. Van deze burgt uit heerschte zij als eene echte moeder, doch niet ter wille van, maar over hare volgelingen, die zich voortaan Kelten noemden. 12. Maar de Golen heerschten allengs over geheel Brittannia, dat kwam eensdeels, omdat zij niet meer burgten hadden, anderdeels omdat zij daar geene burgtmaagden hadden en in de derde plaats omdat zij geene echte lamp hadden. Door al deze oorzaken konde haar volk niet leeren, dat werd dom en dwaas en werd eindelijk door de Golen van al zijne wapenen beroofd en ten laatste als een stier bij de neus omgeleid. [97] Hoofdstuk XXVIII. Nu willen wij schrijven, hoe het Jon vergaan is. Dit staat te Texland geschreven. 1. Tien jaren nadat Jon vertrokken was, kwamen hier drie schepen in het Flymeer binnenvallen, het volk riep hoezee, (wat een zegen), en van hunne verhalen heeft de Moeder dit laten opschrijven. 2. Toen Jon in de Middellandsche zee kwam, was de mare van de Golen hem overal vooruitgegaan, zoodat hij aan de kusten van het naastbijzijnde Krekaland (Itali) nergens veilig was. Hij stak dus met zijne vloot noar Lydia over, dat is Lydas land (Lybie). Daar wilden de zwarte menschen hen vatten en opeten. Ten laatsten kwamen zij te Thyrus, maar Minerva zeide, 3. houd af, want hier is de lucht al lang verpest door de priesters.

and called it Kaltasburch. It still exists under the name of Kerenak. From this burgh she ruled as a tyrannical folk-mother, against their will, not for her followers, but over them, who were thenceforth called Kaltanar. 12. The Golar gradually obtained dominion over the whole of Brittania, partly because they no longer had any burghs; secondly, because they had there no burgh-femmes; and thirdly, because they had no real lamps. From all these causes the people could not learn anything. They were stupid and foolish, and having allowed the Golar to rob them of their arms, they were led about like a bull with a ring in his nose. Chapter XXVIII: Now we shall write how it fared with Jon; it is inscribed at Texland - 1. Ten years after Jon went away, there arrived three ships in the Flymar; the people cried, "Huzza!" From their accounts the folk-mother had this written: 2. When Jon reached the Middel Sea, the reports of the Golar had preceded him, so that on the coast of Heinde Krekaland he was nowhere safe. Therefore he went with his fleet straight over to Lydia. There the black men wanted to catch them and eat them. At last they came to Thyr, but Minerva said: 3. "Keep clear, for here the air has been long poisoned by the priests."

bauen ; Keltasburg wurde sie geheissen. Sie ist noch anwesend, aber heisst nun Keren-ek . Von dieser Burg waltete sie gleich einer echten Mutter, nicht um ihrer Folger willen, sondern ber sie, die sich frder Keltana (Kelten) nannten. 12. Aber die Golen beherrschten allmhlich ganz Britannien : das kam einesteils, weil sie nicht mehr Burgen hatte, zweitens, weil sie da keine Burgmaiden und drittens keine echte Lampe hatten. Durch alle diese Ursachen konnte ihr Volk nicht lernen : es wurde dumm und stumpf und endlich von den Golen ihrer eisernen Waffen beraubt und zuletzt gleich einem Bullen bei der Nase herumgefhrt. Kapitel XXVIII. Nun wollen wir schreiben, wie es Jon ergangen ist. Dies steht zu Texland geschrieben. 1 . Zehn Jahre nachdem sich Jon davongemacht hatte, fielen hier drei Schiffe in die Flysee ein. Das Volk rief ho-n-sejen . Und von ihrer ihrer Erzhlung hat die Mutter dies schreiben lassen. 2. Als Jon in die Mittelsee kam, war die Mre von den Golen ihm berall vor weggegangen, so dass er an den Ksten der nahen Krekalande nirgends sicher war. Er setzte also mit seiner Flotte nach Lydia, das ist Lydas Land, ber. Dort wollten die schwarzen Mnner ihn fassen und essen. Zuletzt kamen sie nach Thyrhis. Aber Minerva sagte : 3. Haltet ab, denn hier ist die Luft schon lange durch die Priester verpestet.

e la chiam Kaltasburgh . Esiste tuttavia sotto il nome di Kerenak . Da questo castello govern come una vera madre , contro la loro volont , non per i suoi discepoli , ma sopra loro , che furono chiamati da allora Celti . 12. I Galli ottennero gradualmente il dominio sopra l'intera Gran Bretagna , in parte perch loro non tenevano a lungo nessuna cittadella ; secondariamente , perch non avevano l nessuna madre del borgo ; ed in terzo luogo , perch non avevano le lampade reali . Da tutte queste cause le genti non impararono niente . Erano stupidi e sciocchi , ed avendo consentito che i Galli li derubassero delle loro armi , furono condotti come un toro con lanello al naso . Capitolo XXVIII. Adesso Scriveremo cosa successo a Jon . Iscritto a Texland : 1. Dieci anni dopo che Jon era andato via , arrivarono l nel Flymeer tre navi ; le persone gridavano "Huzza !" (Che benedizione !) ed dai loro resoconti che la Madre scrisse questo . 2. Quando Jon raggiunse il Mare Mediterraneo , le notizie diffuse dai Galli l'avevano preceduto , tanto che vicino alle coste Italiane non era sicuro da nessuna parte . Quindi and con la sua flotta direttamente in Libia . L i neri volevano catturarli e mangiarli . Alla fine arrivarono a Tiro , ma Minerva disse , 3. "Sia chiaro , che qu l'aria stata a lungo avvelenata dai sacerdoti ."     096

MS 069 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 I KNING WAS FON TŮNIS OFSTAMED - SA WI

02 LЄTER HЄRDON - MEN TIL JU A PRESTERA EN

03 KNING WILDE HVE ЄR ALDERLANGNE NЄI

04 HJARA BIGRIP WЄRE ALSA HЄDE HJA TŮNIS

05 TO EN GODE UPHЄJAD - TO RGNISSE SINRA

06 FOLGAR - AS HJA NV YR FTER BEK WЄRE - KЄM

07 ON A YRIAR EN SKIP UTA FTE-HODA* RAWA -

08 NЄIDAM T SKIP TO FЄR WAS KVNDON WI-T NAVT

09 WITTER-WINA MEN JON SWOR WRЄKA ЄRVR -

10 A NACHT KЄM KЄRDE JON NЄI A FЄRE KRЄKA

11 -LANDUM - TO LESTEN KЄMON HJA BY EN LAND

12 T BJUSTRE SKRYL UT SA - MEN HJA FONDON

13 ЄR EN HAVESMVDA - HIR SЄIDE MIN-ERVA

14 SKIL BY SKIN* NЄN FRЄSE TO FARA FORSTUM

15 NACH PRESTERUM NЄDICH WЄSA NЄIDAM

16 HJA ALGADUR FETA ETTA MINNA - ACH

17 A HJA INNER HAVE HLIPON FON MN

18 HJA NAVT RUM NOCH VMBE ALLE SKЄPA

19 TO BISLUTA - ND ACH WЄRON MЄST ALLE

20 TO LOF VMBE WIDER TO GANE - ALSA

21 GVNG JON ЄR FOR WILDE MI SIN SPЄR

22 ND FʘNE T JONGK-FOLK TO HROPANDE

23 HWA WILLINGLIK BI -M SKARA WILDE - MIN

24 - ERVA ЄR BILIWA WILDE DЄDE ALSA -

25 T GRATESTE DЄL GVNG NЄI MIN-ERVA

26 MEN A JONGGOSTE STJURAR GVNGON BY JON - [p. 98]

27 JON NAM ЄRE FODDIK FON KLTA ND

28 HJRA FAMNA MIA - ND MIN-ERVA

29 HILD HJRA AJN FODDIK ND HJRA AJN FAM

30 - NA - BITWISKA A FЄRUM ND HЄINDA

31 KRЄKA-LANDUM FAND JON SVMA Є-LANDA

32 ЄR HIM LIKTE - VPPET GRATESTE GVNG-ER

 [BOEK VAN ADELA PAG. 69]

4. Thi kaening was fon Tnis ofstamed , s wi lter hrdon , men til thju tha prestera en kaening wilde haeve thr alderlangne ni hjara bigrip wre , alsa hde hja Tnis to en gode up hjad , to aergnisse sinra folgar . As hja nv Thyr aefter bek wre , kmon , tha Thyriar en skip uta aefte hoda rwa , nidam thaet skip to fr was , kvndon wi t navt wither wina , men Jon swor wrka thrvr . 5. Tha nacht km krde Jon ni tha fre Krkalandum , to lesten kmon hja by en land thaet bjustre skryl ut sa , men hja fondon thr en havesmvda . 6. Hir side Minerva skil by skin nn frse to fara forstum nach presterum ndich wsa , nidam hja algadur feta etta minna , 7. thach th hja inner have hlipon fonth maen hja navt rum noch vmbe alle skpa to bislta , aend thach wron mst alle to laef vmbe wider to gane . 8. Alsa gvng Jon thr forth wilde mith sin spr aend fne thaet jongk folk to hropande , hwa willinglik bi m skra wilde . Minerva thr biliwa wilde dde alsa . Thaet grteste dl gvng ni Minerva , men tha jonggoste stjurar gvngon by Jon . [98] Jon nam thre foddik fon Kaelta aend hira fmna mitha , aend Minerva hild hira ajn foddik aend hira ajn fmna . 9. Bitwiska tha frum aend heinda Krkalandum fand Jon svma landa thr im likte , vppet grteste gvng er

4. De koning was een afstammeling van Teunis, gelijk wij later hoorden. Maar omdat de priesters een koning wilden hebben, die daar naar hun begrip zeer lang was, hadden zij Teunis tot een God verheven, tot ergernis van zijne volgers. Toen zij nu Thyrus achter den rug hadden, kwamen de Thyriers een schip uit de achterhoede rooven. Dewijl dat schip te ver achteruit was, konden wij het niet terug winnen. Maar Jon zwoer wraak daarover. 5. Toen de nacht kwam, wende Jon zich naar de verre Krekalanden. Ten laatste kwamen zij bij een land, dat er zeer schraal uitzag, maar zij vonden daar eene havenmond. 6. Hier, zeide Minerva, zal misschien geene vrees voor vorsten of priesters noodig wezen, naardien deze allegaar vette kleilanden beminnen. 7. Doch toen zij in de haven liepen, vond men die hier niet ruim genoeg om alle schepen te bevatten, en toch waren meest alle te laf om verder te gaan. 8. Dus ging Jon, die weg wilde, met zijne speer en vaan, het jongvolk toeroepende, wie of vrijwillig zich bij hem wilde scharen. Minerva, die daar blijven wilde, deed ook zoo. Het grootste deel voegde zich bij Minerva; maar de jongste zeelieden gingen bij Jon. [99] Jon nam de lamp van Klta en hare maagden mede; Minerva behield hare eigene lamp en hare eigene maagden. 9. Tusschen de verre en naderbij gelegene Krekalanden vond Jon eenige eilanden, die hem goed voorkwamen. Op het grootste ging hij

4. The king was a descendant of Tunis, as we were afterwards informed; but as the priests wished to have a king, who, according to their ideas, was of long descent, they deified Tunis, to the vexation of his followers. After they had passed Thyr, the Thyriar seized one of the rearmost ships, and as the ship was too far behind us, we could not take it back again; but Jon swore to be revenged for it. 5. When night came, Jon went his course towards Fere Krekaland. At last they arrived at a country that looked very barren, but they found a harbour there. Minerva said: 6. "Here we need not perhaps have any fear of princes or priests, as they always look out for rich fat lands." 7. When they entered the harbour, there was not room for all the ships, and yet most of the people were too cowardly to go any further. 8. Then Jon, who wished to get away, went with his spear and banner, calling to the young people, to know who would volunteer to share his adventures. Minerva did the same thing, but wished to remain there. The greater part stopped with Minerva, but the young navigators went with Jon. Jon took the lamp of Kalta and her femmes with him. Minerva retained her lamp and her own femmes. 9. Between Fere and Heinde Krekaland Jon found some islands, which he thought desirable. Upon the largest he built

4. Der Knig stammte von Tnis, wie wir spter hrten. Aber weil die Priester einen Knig haben wollten, der nach ihren Begriffen ewig wre, so hatten sie Tnis zu einem Gott erhoben, zum rgernis seiner folger. Als sie nun Thyr im Rcken hatten, kamen die Thyrier und raubten ein Schiff aus der Nachhut. Nachdemmal das Schiffzu fern war, konnten wir es nicht wiedergewinnen. Aber Jon schwur darob Rache. 5. Als die Nacht kam, kehrte Jon sich nach den fernen Krekalanden. Zuletzt kamen sie an ein Land, das sehr karg aussah, aber sie fanden dort einen Hafenmund. 6. Hier, sagte Minerva, wird wahrscheinlich keine Frcht vor Frsten und Priestern ntig sein, sintemal sie allesamt fette Weiden lieben. 7. Doch als sie in den Hafen einliefen, fand man ihn nicht gerumig genug, um alle Schiffe zu bergen. Und doch waren meist alle zu feige, um weiterzugehen. 8. Also ging Jon, der fort wollte, mit seinem Speer und seiner Fahne hin, indem er das Jungvolk aufforderte, sich freiwillig um ihn zu scharen. Minerva, die dort bleiben wollte, tat desgleichen. Der grsste Teil ging nun zu Minerva, aber die jngsten Seefahrer gingen zu Jon. Jon nahm die Lampe der Kelta und ihre Maiden mit, und Minerva behielt ihre eigene Lampe und ihre eigenen Maiden. 9. Zwischen dem nahen und fernen Krekalande fand Jon einige Inseln, die ihm zusagten. Auf der grssten machte er sich daran,

4. Il re era discendente di Teunis , come fummo successivamente informati ; ma siccome i sacerdoti desideravano avere un re , che , secondo le loro idee , fosse di lunga discendenza ,divinizzarono Teunis , con l'irritazione dei suoi seguaci . Dopo che erano passati da Tiro , i Thyriesi catturarono una delle ultime navi , perch era rimasta troppo indietro , non potemmo aiutarla ; cos Jon giur di vendicarsi per questo fatto . 5. Quando venne la notte , Jon vir la sua rotta verso la distante Creta . Alla fine arrivarono in un paese che sembrava molto arido , ma trovarono l un porto . 6. Qu , disse Minerva , non abbiamo bisogno di aver paura di principi o dei sacerdoti , perch loro guardano a terre ricche e grasse . 7. Quando entrarono nel porto , non cera posto per tutte le navi , tuttavia la maggior parte delle persone erano troppo vigliacche per andare pi lontano . 8. Jon , che desiderava andare via , and col suo giavellotto e con lo stendardo , e chiam i giovani , per sapere chi si offriva volontario per condividere le sue avventure . Minerva fece la stessa cosa , ma desiderava rimanere l . La parte pi grande si ferm con Minerva , ma i giovani marinai andarono con Jon . Jon port la lampada di Kalta e le sue ancelle con lui . Minerva rimase con la sua lampada e le sue ancelle . 9. Tra le vicine e le distanti coste dell Italia , Jon trov alcune isole , che ritenne giuste . Sulla pi grande tra le montagne             098

MS 070 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 INNA A WALDA TWISK T BERCHTA EN

02 BURCH BVWA - FON UTA LIA ЄLANDA GVNG ER

03 UT WRЄKA A YRJAR SKЄPA ND LANDA

04 BIRAWA ЄRVMBE SEND A ЄLANDA ЄVIN

05 BLYD RAWER Є-LANDA AS JONHIS ЄLANDA

06 HЄTEN - A MIN-ERVA T LAND BISJAN

07 HЄDE - T RVCH A INHЄMAR* ATTIKA

08 IS KЄTEN* - SACH HJU T T FOL / K / AL JEITA*

09 HODER WЄRON - HJA HILDON HJARA LIF

10 MI FLESK - KRŮDUM - WILDE WOTELUM

11 ND HVNING - HJA WЄRON MI FELUM TEKAD

12 ND HJU HЄDON HJARA SKULA VPPA HELLINGA

13 ЄRA BERGUM - ЄRRVCH SEND HJA RVCH

14 VS FOLK HELLINGGAR HЄTEN - T FORMA

15 GVNGON HJA VPPA RUN - A AS HJA SAGON

16 T WI NAVT NE TALDON NЄI HJARA SKT

17 A KЄMON HJA TOBEK ND LЄTON GRATE

18 ATSKIP BLIKA MIN-ERVA FRЄJDE* JEF WI

19 VS IN ЄRE MINNA MACHTE NIER SET-

20 TA - T WRDE TO STADEN* VNDER BIDING

21 A* WI SKOLDE HELPA HJAM WI HJARA

22 SWETSAR TO STRIDANDE - ЄR ALAN KЄMON

23 HJARA BERN TO SKAKANE ND HJARA SKAT

24 TO RAWANE - A BVWADON WI ЄNE BURCH

25 ARHALF PAL* FON ЄR HAVE - VPPA RЄD MIN-

26 ERVA-S WR HJU AENIA HЄTEN - HWAND

27 SEIDE HJU - A FTER-KVMAND* AGON TO WЄT-

28 - ANE T WI HIR NAVT RVCH LEST NER WELD

29 KVMEN SEND - MEN LIK AA VNTFONGEN -

30 DAHWILE WI AN ЄRE BURCH WROCHTON KЄM.

31 - ON A FORSTA - AS HJA NV SAGON T WI NЄN

32 SLAVONA HЄDE - SINDER SOK NAVT - ND LЄTON -T -

 [BOEK VAN ADELA PAG. 70]

inna tha walda twisk thaet berchta en burch bvwa . Fon uta litha landa gvng er ut wrka tha Thyrjar skpa aend landa birwa , thrvmbe send tha landa evin blyd Rwer landa , as Jonhis landa hten . 10. Tha Minerva thaet land bisjan hde , thaet thrvch tha inhmar Attika is hten , sach hju that thaet folk al jita hoder wron , hja hildon hjara lif mith flesk , krdum , wilde wotelum aend hvning . Hja wron mith felum tekad aend hju hdon hjara skula vppa hellinga thra bergum . Thrthrvch send hja thrvch vs folk Hellinggar hten . 11. Thaet forma gvngon hja vppa run , tha as hja sgon that wi navt ne tldon ni hjara skaet , th kmon hja tobek aend lton grte tskip blika . Minerva frjde jef wi vs in thre minna machte nither setta . That wrde to staden vnder biding that wi skolde helpa hjam with hjara swetsar to stridande , thr alan kmon hjara bern to skkana aend hjara skt to rwana . 12. Th bvwadon wi ne burch arhalf pl fon thr have . Vppa rd Minervas waerth hju Athenia heten : hwand side hju , 13. tha aefter kvmand agon to wtane , that wi hir navt thrvch lest ner weld kvmen send , men lik tha vntfongen . 14. Dahwile wi an thre burch wrochton kmon tha forsta , as hja hja nv sagon that wi nn slavona hde , sind er sok navt , aend lton t

in het woud tusschen het gebergte eene burgt bouwen. Van de kleine eilanden uit ging hij uit wraak de Thyrische schepen en landen plunderen, daarom zijn die eilanden even goed de Rooverseilanden, als de Jonische eilanden genoemd. 10. Toen Minerva dat land toezien had, dat door de inwoners Attika genoemd is, zag zij dat het volk alle geitenhoeders waren, zij onderhielden hun ligchaam met vleesch, wilde wortelen, kruiden en honig. Zij waren met vellen bekleed en hadden hunne verblijfplaatsen op de hellingen der bergen. Daardoor zijn zij door ons volk Hellingers geheeten. 11. In het eerst gingen zij op de loop, doch als zij zagen dat wij niet taalden naar hunne bezittingen, kwamen zij terug, en lieten groote vriendschap blijken. Minerva vroeg of wij ons in der minne mochten nederzetten. Dit werd toegestaan onder voorwaarde, dat wij hen zouden helpen tegen hunne naburen te strijden, die gedurig kwamen om hunne kinderen te schaken en hunne bezittingen te rooven. 12. Toen bouwden wij eene burgt anderhalve paal van de haven. Op raad van Minerva werd zij Athene geheeten; want, zeide zij, 13. de nakomelingen behooren te weten, dat wjj hier niet door list of geweld zijn gekomen, maar als vrienden ontvangen. 14. Terwijl wij aan die burgt arbeidden, kwamen de voornaamsten; als zij nu zagen, dat wij geene slaven hadden, behaagde hun zulks niet, en zij lieten dat

a burgh in the wood between the mountains. From the smaller islands he made expeditions for vengeance on the Thyriar, and plundered their ships and their lands. Therefore these islands were called Rawer Elanda, as well as Jonhis Elanda. 10. When Minerva had examined the country which is called by the inhabitants Attika, she saw that the people were all goatherds, and that they lived on meat, wild roots, herbs, and honey. They were clothed in skins, and had their dwellings on the slopes of the hills, wherefore they were called Hellinggar. 11. At first they ran away, but when they found that we did not attack them, they came back and showed great friendship. Minerva asked if we might settle there peaceably. This was agreed to on the condition that we should help them to fight against their neighbours, who came continually to carry away their children and to rob their dwellings. 12. Then we built a burgh at an hour's distance from the harbour. By the advice of Minerva it was called Athenia, because, she said: 13. "Those who came after us ought to know that we are not here by cunning or violence, but were received as friends." 14. While we were building the burgh the principal personages came to see us, and when they saw that we had no slaves it did not please them, and they gave

in den Wldern zwischen dem Gebirge eine Burg zu bauen. Von den kleinen Inseln ging er aus Rache die thyrischen Schiffe und Lande berauben. Darum sind die Inseln gleichgut die Rauberinseln als die Ionischen Inseln genannt . 10. Als Minerva das Land besehen hatte, das durch die Einheimischen Attika geheissen ist, sah sie, dass das Volk alle Geisshter waren; sie unterhalten ihren Leib mit Fleisch, Krutern, wilden Wurzeln und Honig. Sie waren mit Fellen bekleidet und hatten ihre Schlupfwinkel auf den Abhngen der Berge. Darum werden sie von unserem Volke Hellinger genannt. 11. Zuerst rannten sie auf und davon; doch als sie sahen, dass wir um ihre Habe uns nicht kmmern, da kamen sie zurck und bezeugten groste Freundschaft. Minerva fragte, ob wir uns in der Minne niederlassen drften. Das wurde gestattet unter Beding, dass wir ihnen wider die Nachbarsippen, die immer kamen und ihnen ihre Kinder entfhrten und ihre Habe raubten, im Kampfe beisLehen wrden. 12. Da bauten wir eine Burg anderthalben Pfahl vom Hafen. Auf Rat Minervas wurde sie Athenia geheissen : denn- sagte sie 13. die Nachfahren sollen wissen, dass wir hier nicht durch List oder Gewalt gekommen, aber gleich Freunden empfangen worden sind. 14. Derweilen wir an der Burg arbeiteten, kamen die Frnehmsten. Als sie nun sahen, dass wir keine Sklaven hatten, sagte ihnen solches nicht zu, und sie liessen es

costru una citt di legno . Dalle isole pi piccole fece delle spedizioni per vendicarsi sui Thyriesi , e saccheggi le loro navi e le loro terre . Quindi queste isole furono chiamate Insulae Piratarum , (Isole dei Pirati) come pure Johannis Insulae. 10.

MS 071 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 AN MIN-ERVA BLIKA TIL JU HJA TOCHTON T EN

02 FORSTENE WЄRE - MEN MIN-ERVA FRЄJA HO BIST

03 WEL AN JNA* SLAVONA KVMEN - HJA ANDERE -

04 SVME HVA WI KAPAD ʘRA ANNA STRID WNNEN -

05 MIN-ERVA SЄIDE SAHWERSA NINMAN* MNNESKA

06 KAPJA NILDA SA NE SKOLDE NINNAN* JVW BERN

07 RAWA ND J / NE / SKOLDE [p. 100] ЄRVR NЄN ORLOCH HVE -

08 WILST US VSA HARLINGA BILIWA - SA MOT -I

09 INA SLAVONA FRY LЄTA - T NV WILLA

10 A FORSTA NAVT - HJA WILLA VS WЄI DRIWA -

11 MEN A KLOKESTE HJARAR LJUDA KVMA

12 HELPA VSA BURCH TA BVMANDE* ЄR WI NV

13 FON STЄN MAKJA - IT IS JU SKЄDNESSE FON

14 JON ND MINERVA - AS HJA T NW ELLA

15 TELLAD HЄDE - FRЄJA HJA MI ЄR-BJADENESSE

16 VM YRSENE* - BURCHWЄPNE HWAND SЄIDON

17 HJA VSA LЄA SEND WELDICH A SA WI EFTA

18 WЄREN [?] HVE SKILLON WI RA WEL WIER

19 WORDA - AS HJU ЄRAN TO STEMAD HЄDE

20 FRЄJA A LJUDA JEF A FRYA-S SЄDA TO A

21 - ENIA ND A ʘRA KRЄKALANDA BLOJA SKOLD.

22 - E JU MODER ANDERE - JEF A FЄRE KRЄKA

23 - LANDA TO A ERVA FRYA-S HЄRA - ALSA

24 SKILUN HJA ЄR BLOJA - NE HЄRA HJA

2 NAVT ЄR TO - ALSA SKIL ЄR LANG OVER

26 KMPAD WRDA MOTA - HWAND ENE

27 KRODER SKIL JETA FIF-USAND JЄR

28 MI SIN JOL OMME-HLAPA BIFARA T

29 FINDA-S - FOLK RIP TO FARA FRYDOM SY -

30 [BLANCO REGEL]

31 [BLANCO REGEL]

32 [BLANCO REGEL]

[BOEK VAN ADELA PAG. 71]

an Minerva blika , til thju hja tochton that en forstene wre . 15. Men Minerva frja , ho bist wel an thina slvona kvmen ? 16. Hja andere , svme haevath wi kpad , ra anna strid wnnen . 17. Minerva side , shwersa ninman maenneska kpja nilda sa ne skolde ninman jvw bern rwa aend i ne skolda [100] thrvr nn orloch haeve , wilst thus vsa harlinga biliwa s mot i thina slvona fry lta . 18. That nv willath tha forsta navt , hja willath vs wi driwa . Men th klokeste hjarar ljuda kvmath helpa vsa burch ta bvmande , thr wi nv fon stn mkja . 19. Thit is thju skdnesse fon Jon aend Minerva . 20. As hja that nw ella tellad hde , frjath hja mith rbjadenesse vm yrsene burchwpne , hwand sidon hja vsa ltha send weldich , tha sa wi efta wpne haeve , skillon wi ra wel wither worda . 21. As hju thran tostemad hde , frjath tha ljuda jef tha Fryas sda to Athenia aend tha ra Krekalanda bloja skolde , thju Moder andere , 22. jef tha fre Krkalanda to tha erva Fryas hra , alsa skilum hja thr bloja , ne hrath hja navt thr to , alsa skil thr lang over kaempad wrda mote , hwand thene kroder skil jeva fifthusand jr mith sin Jol ommehlpa , bifara thaet Findas folk rip to fra frydom sy .

aan Minerva blijken, omdat zij dachten, dat deze eene vorstin was. 15. Maar Minerva vraagde: hoe zijt gij wel aan uwe slaven gekomen ? 16. Zij antwoordden: sommige hebben wij gekocht, andere in den strijd gewonnen. 17. Minerva zeide: bijaldien niemand menschen koopen wilde, zoude niemand uwe kinderen rooven, en gij zoudt [101] daar over geen oorlog hebben: wilt gij dus onze bondgenooten blijven, zoo moet gij uwe slaven vrijlaten. 18. Dat nu willen de voornaamsten niet; zij willen ons wegdrijven. Maar de kloekste hunner lieden komen om te helpen onze burgt te bouwen, die wij nu van steen maken. 19. Dit is de geschiedenis van Jon en van Minerva. 20. Als zij nu dit alles verhaald hadden, vroegen zij eerbiedig om ijzeren burgtwapenen; want zeiden zij, onze beledigers zijn machtig; doch zoo wij echte wapenen hebben, zullen wij hun wel wederstaan. 21. Als zij daarin toegestemd had, vroegen die lieden of Fryas zeden te Athene en in de andere Krekalanden bloeijen zouden. De Moeder antwoordde: 22. Indien de verre Krekalanden tot het erfdeel van Frya behooren, zoo zullen zij daar bloeijen, maar behooren zij niet daartoe, dan zal er lang over gestreden moeten worden; want de Kroder zal nog vijfduizend jaren met zijn Jol omloopen voor dat Findas volk rijp voor de vrijheid is.

Minerva to understand it, as they thought that she was a princess. 15. But Minerva said, "How did you get your slaves?" 16. They answered, "We bought some and took others in war." 17. Minerva replied, "If nobody would buy slaves they would not steal your children, and you would have no wars about it. If you wish to remain our allies, you will free your slaves." 18. The princes did not like this, and wanted to drive us away; but the most enlightened of the people came and helped us to build our burgh, which was built of stone. 19. This is the history of Jon and Minerva. 20. When they had finished their story they asked respectfully for silver weapons; for, said they, "Our foes are powerful, but if we have good arms we can withstand them." 21. When this had been agreed to, the people asked if Frya's customs would flourish in Athenia and in other parts of Krekaland. The folk-mother answered: 22. "If the Fere Krekalandar belong to the direct descent of Frya, then they will flourish; but if they do not descend from Frya, then there will be a long contention about it, because the carrier must make five thousand revolutions of his yule before Finda's people will be ripe for liberty."

die Minerva fhlen, sintemalen sie dachten, dass sie eine Frstin ware. 15. Aber Minerva fragte : Wie bist du zu deinen Sklaven gekommen? 16. Sie antworteten : Einige haben wir gekauft, andere im Kampfe gewonnen. 17. Minerva sagte : So wenn niemand Menschen kaufen wollte, wurde niemand eure Kinder rauben und ihr wrdet darob keinen Krieg haben. Willst du unser Bundesgenosse bleiben, so musst du deine Sklaven frei lassen.18. Das nun wollten die Frnehmsten nicht : sie wollten uns aber wegtreiben. Aber die khnsten ihrer Leute kamen, um unsere Burg bauen zu helfen, die wir nun von Stein machen. [19. ...] Als sie dies nun alles erzhlt hatten, baten sie mit Ehrerbietung um eiserne Burgwaffen. Denn, sagten sie, unsere Bedrnger sind mchtig; doch so wir echte Waffen haben, werden wir ihnen schon widerstehen. 21. Als sie dem zugestimmt hatte, fragten die Leute, ob Fryas Sitten in Athen und in den anderen Krekalanden blhen wrden. Die Mutter antwortete : 22. Falls die fernen Krekalande zu dem Erbteil Fryas gehrten, so werden sie dort blhen. Aber gehren sie nicht dazu, so wird darob gekmpft werden mssen. Denn der Kroder muss noch fnftausend Jahr mit seinem Jul umlaufen, bevor das Finda-Volk reif fr die Freiheit sein wird.

Quando Nyhellenia mor , volevamo scegliere un'altra madre , ed alcuni di noi desideravano andare a Texland per cercarla ; ma i sacerdoti , che erano tutti potenti fra le loro genti , non lo permettevano , e ci accusarono davanti al popolo di essere profani .              100

MS 072 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 [BLANCO REGEL]

02 [BLANCO REGEL]

03 [BLANCO REGEL]

04 [BLANCO REGEL]

05 [BLANCO REGEL]

06 IT IS OVER A GЄRT-MANNA* -

07 A - HELLЄNJA JEFTA MINERVA STURVEN WAS

08 A BARADON A PRESTERA AS JEF HJA MI

09 VS WЄRON TILJU T HEL BLIKA SKOLDE

10 HAVON HJA HELLЄNIA TO - NE GODENE UT.

11 -E-KЄ - AK NILDON HJA NЄNE ORE MODER

12 KJASA LЄTA - TO SEGANDE HJA HЄDE FRЄSE

13 T - ER EMONG HIRA FAMNA NIMMAN

14 WЄRE ЄR HJA ALSA GOD KVNDE TROWA

15 AS MIN-ERVA ЄR NY-HELLЄNIA TONOMT

16 WAS - MEN WI NILDON MIN-ERVA NAVT

17 AS ЄNE GODENE NAVT BIKNNA NЄIDAM

18 HJA SELVA SЄID HЄDE T NIMMAN

19 GOD JEFTA FVLKVMA WЄSA NE KVNDE

20 N WR-ALDY-S* - GAST - ЄRUMBE KЄR

21 - ON WI GЄRTPIRE-HIS* TOGHATER TO VSA

22 MODER UT - AS A PRESTERA SAGON

23 T HJA HJARA HЄRING NAVT VP VSA

24 FJVR BRЄDA* NE MACHTON - A GVNGON HJA

25 BUTA AENIA ND SЄIDON T WI [p. 102]

26 MINERVA NAVT TO-NE GODENE BIKNA

27 NILDE UT NYD VMBE T HJU A IN.

28 HЄMAR SA FŮL LJAFDE BIWЄSEN HЄDE -

29 FOR JAVON HJA T FOLK BYLDNISSE

30 FON HJRA LIKNESE TJŮGANDE T HJA

31 ЄRAN ELLA FRЄJA MACHTE ALSA NAKA

32 HJA HЄROCH BILЄWON - RVCH AL ISSA / TELLINGA WAR /

 [BOEK VAN ADELA PAG. 72]

Caput XXIX. Thit is over tha Grtmanna . 1. Th Hellnja jefta Minerva sturven was , tha bradon tha prestera as jef hja mith vs wron , til thju that hel blika skolde havon hja Hellnia to ne godene ute kth . Ak nildon hja nne ore Moder kjasa lta , to segande , hja hde frse that er emong hira fmna nimman wre , thr hja sa god kvnde trowa as Minerva thr Nyhellnia tonomt was . 2. Men wi nildon Minerva navt as ne godene navt bikaenna , nidam hja selva seid hde that nimman god jefta fvlkvma wsa ne kvnde thaen Wraldas gst . Thrumbe kron wi Grt Pire his toghater to vsa Moder ut . 3. As tha prestera sagon that hja hjara hering navt vp vsa fjvr brda ne mochton , th gvngon hja buta Athenia aend sidon that wi [102] Minerva navt to ne godene bikaena nilda ut nyd , vmbe that hju tha inhmar s fl ljafde biwsen hede . 4. Forth javon hja that folk byldnisse fon hira liknese , tjgande that hja thran ella frja machte alsa naka hja hroch bilewon . Thrvch al thissa tellinga warth

Hoofdstuk XXIX. Dit is over de Geertmannen. 1. Toen Hellenia of Minerva gestorven was, hielden de priesters zich alsof zij met ons waren, en opdat zulks duidelijk blijken zoude, hebben zij Hellenia tot eene Godin uitgeroepen. Ook wilden zij geene andere Moeder laten kiezen, zeggende, dat zij vrees hadden, dat er onder hare maagden geene zoude wezen, die zij zoo zouden kunnen vertrouwen als Minerva, die Nyhellenia bijgenaamd was. 2. Maar wij wilden Minerva niet als eene Godin erkennen, naardien zij zelve ons gezegd had, dat niemand goed of volkomen kon wezen, als Wraldas geest. Daarom kozen wij Geert Pyres dochter tot onze Moeder. 3. Als de priesters zagen, dat zij hunne haring op ons vuur niet mochten braden, gingen zij buiten Athene en zeiden, dat wij [103] Minerva niet als eene Godin wilden erkennen uit nijd, omdat zij de inlanders zooveel liefde had bewezen. 4. Daarop gaven zij het volk beeldtenissen van hare gelijkenis, betuigende dat zij daaraan alles mochten vragen, zoo lang zij gehoorzaam bleven. Door al deze verhalen werd

Chapter XXIX: This is about the Gertmannar - 1. When Hellenia or Minerva died, the priests pretended to be with us, and in order to make it appear so, they deified Hellenia. They refused to have any other burgh-femme chosen, saying that they feared there was no one among her femmes whom they could trust as they had trusted Minerva, surnamed Nyhellenia. 2. But we would not recognise Minerva as a goddess, because she herself had told us that no one could be perfectly good except the spirit of Wr-alda. Therefore we chose Gert, Pire's daughter, for our burgh-femme. 3. When the priests saw that they could not fry their herrings on our fire, they left Athenia, and said that we refused to acknowledge Minerva as a goddess out of envy, because she had shown so much affection to the natives. 4. Thereupon they gave the people statues of her, declaring that they might ask of them whatever they liked, as long as they were obedient to her. By these kinds of tales

Kapitel XXIX. Dies ist ber die Gertmnner. 1. Als Hellenia oder Minerva gestorben war, da gebrdeten die Priester sich, als ob sie mit uns wren, und damit dies deutlich hervorgehen sollte, haben sie Hellenia zu einer Gttin ausgerufen. Auch wollten sie uns keine andere Mutter kiesen lassen unter dem Vorwand, sie befrchteten, dass unter ihren Maiden keine wre, der sie so gut trauen knnten als Minerva, die Nyhellenia zugenannt war. 2. Aber wir wollten Minerva nicht als eine Gttin erkennen, sintemal sie selber gesagt hatte, dass niemand gut oder vollkommen sein knne ausser Wraldas Geist. Darum koren wir die Tochter des Gert Pire zu unserer Mutter. 3. Als die Priester sahen, dass sie ihren Hering nicht auf unserem Feuer braten konnten, da gingen sie ausserhalb Athene und verkndeten, dass wir Minerva nicht als Gttin erkennen wollten aus Neid, weil sie den Einheimischen so viel Liebe bewiesen hatte. 4. Frder gaben sie dem Volke Bildwerke, die ihr glichen und bezeugten, dass man diese um alles bitten konnte, solange man gehorsam bliebe. Durch alle diese Erzhlungen ward

Capitolo XXIX. Questo riguarda Geertmen : 1. Quando Hellenia o Minerva mor , i sacerdoti finsero di essere con noi , e per farlo apparire cos , divinizzarono Hellenia . Rifiutarono di scegliere un altra madre , dicendo che temevano non ci fosse nessuna fra le sue ancelle di cui si potevano fidare comesi erano fidati di Minerva , di soprannome Nyhellenia . 2. Ma non riconoscemmo Minerva come una dea , perch ella stessa ci aveva detto che nessuno poteva essere perfettamente buono tranne lo spirito di Wr-Alda . Quindi scegliemmo Geert la figlia di Pira per nostra madre . 3. Quando i sacerdoti videro che non potevano friggere le loro aringhe sul nostro fuoco (tutto ha la propria maniera) , lasciarono Atene , e dissero che rifiutavamo di riconoscere Minerva come una dea per invidia , perch aveva mostrato molto affetto ai nativi . Dopo dettero alle persone statue di lei , dichiarando che potevano chiedere a queste a loro piacimento , cos come erano stati suoi devoti . Con questi tipi di favole             102

MS 073 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 T DVMA FOLK FON VS OFKЄRAD

02 ND TO A LESTA FYLON HJA VS TO LIF - MEN

03 WI HЄDON VSA STЄNE BURCH-WAL MI

04 TWAM HORNUM OM TЄJEN AL TO A SЄ -

05 HJA NE MACHTON VS ЄRVMBE NAVT NAKA -

06 ACH HWAT BЄRDE AN ЄGIPTALANDA

07 ЄR WЄRE EN OVER-PRESTER - HEL FON AG-

08 - NUM KLAR FON BRYN ND LICHT FON

09 GAST - SIN NAM* WЄRE SEKROPS HY

10 KЄM VMB RЄD TO JЄVANE - AS SЄKROPS

11 SACH T ER MI SINUM LJUDA* VSA WAL

12 NAVT BIRUNNA NE KV - A SAND HI BOD

13 ON NЄI YR-HIS - AFTERNЄI KЄMON ER

14 RJU - HVNDRED SKIPUN* FVL SALT -AA

15 FON A WILDE BERCHFOLKUM VNWAR.

16 - LINGA VSA HAVA BIFARA DAHWILA WY

17 MI ALLE MANNUN VPPA WALLUM TO

18 STRYDANDE WЄRON - DRЄI AS HJA JU

19 HAVA INNOM HЄDE - WILDON A WIL

20 DA SALT-ATHA T ORP ND VSA SKIP

21 - A BIRAWA - ЄN SALTAE HЄDE AL EN

22 BUKJA SKND MEN SЄKROPS NILDE

23 T NAVT NE HNGJA - ND A YRJAR

24 STJURAR ЄR JETA FRYA-S BLOD INT

25 LIF HЄDE SЄIDON ASTE T DЄISTE

26 SA SKILUN WI A RADE HʘNE IN VSA

27 SKYPA* STЄKA* ND V NE SKILST

28 INA BERGA NA* WIER A-SJA* - SE.

29 KROPS AM NAVTNE HILDE* NI FON

30 MORJA NOR FON HOMMELJA SAND

31 BODON NЄI GЄRT VMBIR A BURCH

32 OF TO ASKJA - HJU MACHT FRYA UT-

 [BOEK VAN ADELA PAG. 73]

thaet dvma folk fon vs ofkrad aend to tha lesta fylon hja vs to lif . Men wi hdon vsa stne burchwal mith twam hornum om tjen al to tha s . Hja ne machton vs thervmbe navt nka . Thach hwat brde , an giptalanda thr wre en overprester , hel fon gnum , klr fon bryn aend licht fon gst , sin nm wre Skrops , hy km vmb rd to jvane . 5. As Skrops sach that er mith sinum ljuda vsa wal navt biranna ne kv , th sand hi bodon ni Thyrhis . Afterni kmon er thrja hvndred skipun fvl salt tha fon tha wilde berchfolkum vnwarlinga vsa hva bifra , dahwila wy mith alle mannum vppa wallum to strydande wron . 6. Dri as hja thju hva innomth hde wildon tha wilda saltt ha thaet thorp aend vsa skipa birwa . n salt the hde al en bukja skaend , men Skrops wilde thaet navt ne haengja , aend tha Thyrjar stjurar thr jeta Fryas blod int lif hde sidon , 7. aste that diste s skilun wi tha rde hne in vsa skypa stka aend thv ne skilst thina berga na withera sja . 8. Skrops tham navtne hilde ni fon morthja nor fon hommelja , sand bodon ni Grt vmbir tha burch of to askja , hju macht frya ut-

het domme volk van ons afkeerig gemaakt, en ten laatsten vielen zij ons te lijf. Maar wij hadden onze steenen burgtwal met twee hoornen omgebogen tot aan de zee. Zij konden ons daarom niet genaken. Doch wat gebeurde, een Egyptenaar die een overpriester was, helder van oogen, klaar van brein, en verlicht van geest, zijn naam was Cecrops, hij kwam om raad te geven. 5. Als Cecrops nu zag, dat hij met zijne lieden onze wal niet bestormen kon, toen zond hij boden naar Thyrus. Daarop kwamen driehonderd schepen vol soldaten van de wilde bergvolken onverwacht in onze haven varen, terwijl wij met al onze mannen op den wal strijdende waren. 6. Zoodra zij de haven hadden ingenomen, wilden de woeste soldaten het dorp en onze schepen plunderen. Een soldaat had reeds een meisje geschonden, maar Cecrops wilde dat niet gedogen, en de Thyrische zeelieden, die nog Friesch bloed in het lijf hadden, zeiden: 7. als gij dat doet, zullen wij der rooden haan in onze schepen steken en gij zult uwe bergen nooit wederzien. 8. Cecrops die niet hield van moorden noch van verwoesten, zond boden naar Geert om haar de burgt af te eischen, zij mocht vrijen uit-

the stupid people were estranged from us, and at last they attacked us; but as we had built our stone burgh wall with two horns down to the sea, they could not get at us. Then, lo and behold! An Egiptalandar high priest, bright of eye, clear of brain, and enlightened of mind, whose name was Sekrops, came to give them advice. 5. When he saw that with his people he could not storm our wall, he sent messengers to Thyr. Thereupon there arrived three hundred ships full of wild mountain soldiers, which sailed unexpectedly into our haven while we were defending the walls. 6. When they had taken our harbour the wild soldiers wanted to plunder the state and our ships - one had already ravished a girl - but Sekrops would not permit it; and the Thyriar navigators, who still had Frya's blood in their veins, said: 7. "If you do that we will burn our ships, and you shall never see your mountains again." 8. Sekrops, who had no inclination towards murder or devastation, sent messengers to Gert, requiring her to give up the burgh, offering her free

das dumme Volk von uns abwendig, und zuletzt fielen sie uns auf den Leib. Aber wir hatten unsere steinerne Burg mit zwei Hrnern nach der See umgebogen. Sie konnten uns darum nicht nher kommen. Jedoch was geschah : ein Egyptalnder, der ein Oberpriester war, hell von Augen, klar von Verstand und licht von Geist - sein Name war Sekrops - er kam, um Rat zu geben. 5. Als Sekrops sah, dass er mit seinen Leuten unseren Wall nicht berennen konnte, sandte er Boten nach Thyris. Demnach kamen da unerwartet dreihundert Schiffe voller Sldner von den wilden Bergvlkern und befuhren unseren Hafen, derweil wir mit allen Mnnern auf dem Wall kmpften. 6. Sobald sie den Hafen genommen hatten, wollten die wilden Sldner das Dorf und unsere Schiffe ausrauben. Ein Sldner hatte bereits ein Mdchen geschndet, aber Sekrops wollte das nicht zulassen, und die thyrischen Seeleute, die noch Fryas Blut im Leibe hatten, sagten : 7. Wenn du das tust, so werden wir den roten Hahn auf unsere Schiffe setzen und dann wirst du deine Berge nicht wiedersehen. 8. Sekrops, der das Morden und Zerstren nicht liebte, sandte Boten nach Gert, um die Ubergabe der Burg von ihr zu fordern : es werde ihr freier

le persone stupide furono allontanate da noi , e alla fine ci attaccarono ; ma siccome avevamo costruito il nostro muro di cinta in pietra con due bastioni gi verso al mare , non ci poterono prendere . Poi , guarda e contempla ! un gran sacerdote egiziano , occhio luminoso , chiaro di cervello , ed illuminato di mente , il cui nome era Cecrope , venne adargli consiglio . 5. Quando vide che con le sue persone non poteva violare il nostro muro , invi dei messaggeri a Tiro . Di l a poco arrivarono trecento navi piene di soldati della montagna selvaggia , che inaspettatamente navigarono nel nostro rifugio mentre difendevamo le mura . 6. Quando presero il nostro porto , i soldati selvaggi vollero saccheggiare il villaggio e le nostre navi uno inoltre incant una ragazza - ma Cecrope non lo permise ; ed i marinai di Tiro , che ancora avevanosangue Frisone nelle loro vene , dissero , 7. "Se voi farete questo bruceremo le nostre navi , e non vedrete mai pi di nuovo le vostre montagne ."8. Cecrope , che non aveva linclinazione dell'assassinio o della devastazione , invi i messaggeri a Geert , richiedendole di rinunciare alla cittadella , offrendo la sua uscita libera

MS 074 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 TOCHTE HA - MI AL HJRA DRYWANDE ND

02 BЄRANDE HAVA HJRA FOLGAR ALSA FŮL -

03 A WISTA ЄRA BURCH-HЄRUM* ЄL GOD

04 SJANDE T HJA A BURCH NAVT HALDA

05 NE KVNDE RЄDEN GЄRT HJA SKOLDE

06 GAW* TO BITTA - BIFARA SЄKROPS WODIN

07 WRDE ND OVER BIGVNDE - RЄ MONA

08 - A FTER BRŮDE GЄRT HINNE MI

09 A ALDERBESTA FRYA-S BERN ND

10 SJUGUM WARA TWILF SKYPUM* - A

11 HJA EN STŮT BUTA ЄRE HAVE WЄRON

12 KЄMON ЄR WEL RITICH SKЄPUN*

13 FON YRHIS MIT WIF ND BERN - HJA

14 WILDE NЄI AENIA GA - A AS HJA

15 HЄRDON HO T ЄR ESKЄPEN STANDE

16 GVNGON HJA MI GЄRT - I WЄT-KING

17 ЄRA [p. 104] YRJAR BROCH* ALGADUR

18 RVCH A ST / R / ЄTE ЄR VNDER ISSE

19 TIDA VPPA A RADE SЄ UT HLIP -

20 ET LESTE LANDON HJA ET PANG-AB

21 T IS IN VSA SPRЄKE - FIF WЄTERVM*

22 VMBE T FIF RINSRAMA* MI HIRI NЄI

23 A SЄ TO STRAMA - HYR SETON HJA

24 HJARA SELVA NIAR - T LND HVON

25 HJA GERT-MANJA* HЄTON* - ENE KЄNING

26 FON YRHIS FTERNЄI SJANDE T SIN

27 ALDERBESTA STJŮRAR WЄI BRIT WЄR

28 - EN - SAND AL SIN SKIPA* MI SINA

29 WILDE SALT-AA VMB ER DD JEFTA

30 LЄVAND TO FATANE - MEN AS HJA BY ЄRE

31 STRЄTE KЄM BЄVADON BЄDE SЄ ND

32 JRA - FOR HЄF JRA HJRA LIF ЄR VP

[BOEK VAN ADELA PAG. 74]

tochte h mith al hira drywande aend brande hva , hira folgar alsa fl . Tha wista thra burchhrum l god sjande thaet hja tha burch navt hlda ne kvnde , rden Grt hja skolde gaw to bitta , bi fira Skrops wodin wrde aend overs bigvnde , 9. thr mnatha aefter brde Grt hinne mith tha alder besta Fryas bern aend sjugum wara twilf skypum . Th hja en stt buta thre have wron kmon thr wel thritich skpun fon Thyrhis mit wif aend bern . Hja wilde ni Athnia g , tha as hja hrdon ha t thr eskpen stande gvngon hja mit Grt . Thi wtking thra [104] Thyrjar brocht algadur thrvch tha strte thr vnder thisse tida vppa tha rde s uthlip . 10. Et leste lndon hja et Pangab , that is in vsa sprke fif wtervm , vmbe that fif rinstrma mith hiri ni tha s to strme . Hyr seton hja hjara selva nithar . That laend haevon hja Grtmannja* hton . 11. Thene kning fon Thyrhis aefterni sjande that sin alderbesta stjurar wei brit wren sand al sin skipa mith sina wilde salttha vmb er dd jefta lvand to ftane . Men as hjae by thre strte km bvadon bde s aend irtha . Forth hef irtha hira lif thr vppa ,

tocht hebben met al haar drijvende en dragende have, en hare volgelingen desgelijks. De verstandigste der burgtheeren heel goed ziende, dat zij de burgt niet konden houden, raadden Geert aan, dat zij gaauw moest toebijten, voor dat Cecrops woedend werd en anders begon. 9. Drie maanden daarna vertrok Geert met de beste Fryaszonen en zeven maal twaalf schepen. Toen zij een poos buiten de haven waren, kwamen er wel dertig schepen van Thyrus met vrouw en kinderen. Zij wilden naar Athene gaan, doch als zij hoorden hoe het te Athene geschapen stond, gingen zij met Geert. De zeekoning der [105] Thyriers bracht allen te zamen door de straat, die in deze tijden op de Roode zee uitliep. 10. Ten laatste landden zij aan Pangab, dat is in onze spraak vijf wateren, omdat vijf rivieren met haar naar de zee toestroomen. Hier zetten zij zich neder. Dat land hebben zij Geertmannia genoemd. 11. De koning van Thyrus later ziende, dat zijne allerbeste zeelieden vertrokken waren, zond al zijne schepen met zijne wilde soldaten om hen dood of levend te vatten. Maar als zij bij de straat kwamen, beefden beide aarde en zee. Daarop hief aarde haar lijf daar

exit with all her live and dead property, and her followers the same. The wisest of the burghers, seeing that they could not hold the burgh, advised Gert to accept at once, before Sekrops became furious and changed his mind. 9. Three months afterwards Gert departed with the best of Frya's Children, and seven times twelve ships. Soon after they had left the harbour they fell in with at least thirty ships coming from Thyr with women and children. They were on their way to Athenia, but when they heard how things stood there they went with Gert. The sea-king of the Thyriar brought them altogether through the strait which at that time ran into the Rade Sea. 10. At last they landed at the Pangab, called in our language the five rivers, because five rivers flow together to the sea. Here they settled, and called it Gertmannia. 11. The king of Thyr afterwards, seeing that all his best navigators were gone, sent all his ships with his wild soldiers to catch them, dead or alive. When they arrived at the strait, both sea and Irtha trembled. The land was upheaved

Abzug mit aller ihrer treibenden und fahrenden Habe gewhrt und ebenso ihren Folgern. Die weisesten der Burgherren, die wohl sahen, dass sie die Burg nicht halten konnten, rieten Gert, dass sie schnell zugreifen sollte, bevor Sekrops wtend wrde und anders begnne. 9. Drei Monate spter zog Gert von hinnen mit den besten Fryaskindern und siebenmal zwlf Schiffen. Als sie eine Strecke ausserhalb des Hafens waren, kamen da wohl dreissig Schiffe von Thyris mit Weibern und Kindern. Sie wollten nach Athen gehen, doch als sie hrten, wie es da beschaffen war, gingen sie mit Gert. Der Seeknig der Thyrier brachte sie allesamt durch die Strasse, die zu diesen Zeiten in das Rote Meer auslief. 10. Zuletzt landeten sie am Pangab, das ist in unserer Sprache fnf Wasser, weil fnf Flusse mit ihr nach der See strmen. Hier liessen sie sich nieder. Das Land haben sie Gertmannia geheissen. 11. Als der Knig von Thyris darauf sah, dass seine besten Seefahrer sich davongemacht hatten, sandte er alle seine Schiffe mit seinen wilden Sldnern ihnen nach, um sie tot oder lebend zu fassen. Aber als sie an die Strasse kamen, da bebte See und Erde. Frder hob Irtha ihren Leib empor,

con tutte le sue proprietsia vive che inerti , e pure dei suoi discepoli . Il pi saggio dei cittadini , vedendo che non potevano tenere la cittadella , avvis Geert di accettare subito , prima che Cecrope fosse diventato furioso e cambiasse idea . 9. Tre mesi dopo Geert part con i migliori dei figli di Frya , e sette volte dodici navi . Poco dopo che lasciaronoil porto incontrarono almeno trenta navi che venivano da Tiro con donne e bambini . Erano sulla via per Atene , ma quando sentirono come stavano le cose l andarono via con Geert . Il re del mare Thyriesi li port tutti attraverso lo stretto che congiungeva a quel tempo il Mar Rosso al Mediterraneo . 10. Finalmente raggiunsero il Punjab , chiamato nella nostra lingua i Cinque Fiumi , perch cinque fiumi scorrono insieme verso il mare . Qui si installarono , e chiamarono il luogo Geertmania . Il Re di Tiro , vedendo in seguito che tutti i marinai migliori se ne erano andati , invi tutte le sue navi con i suoi soldati selvaggi a riprenderli , vivi o morti . Ma quando arrivarono allo stretto , il mare e la terra tremarono entrambi . La terra si sollev

 

MS 075 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 PA SA HAG - T AL ET WETER TO ЄRE

02 STRЄTE UT LIP - ND T ALLE WATA

03 ND SKORRA LIK EN BURCH-WAL TO

04 FARA HJAM VP RЄSON - T SKЄDE

05 OVER A GЄRT-MANNA HJARA DŮGDA

06 LIK AS ALLERA MANNALIK HEL* ND

07 KLAR MЄI SJA* -

08 AN A JЄRA 1000 AND 5 NЄI ALDLAND SVN-

09 KEN IS IS IT VPPINA ASTERWACH IT* FRYA-

10 S BURCH WRITEN -

11 NЄIT WI IN TWILIF JЄR TID NЄN KRЄKA

12 LANDAR TO ALMAN-LAND SJAN HЄDE KЄM

13 - ON ЄR RJU SKЄPA SA SYRLIK AS WI NЄN

14 HЄDON ND TO FARA NIMMER NЄDE SJAN -

15 VPPET STOROSTE ЄRA WЄRE -N KЄNING

16 ЄRA JHONHIS Є-LANDUM - SIN NʘME

17 WЄRE ŮLYSUS ND A HROP OVIR SIN WAS

18 - DOM* GRAT - IS KЄNING WAS RVCH ЄNE

19 PRESTERESSE FAR-SЄID T ER KЄNING

20 WERA SKOLDE OVIR ALLA KRЄKA-LANDA

21 SA -R RЄD WISTE VMBE -N FODDIK TO

22 KRЄJANDE ЄR VPSTЄKEN WAS ANDA

23 FODDIK IT* TEX-LAND VMBE R TO FENSANE

24 HЄD ER FЄLO SKTA MI-BROCHT BOPPA

25 ELLA - FAMNE SYRHЄDUM* ALSA ЄR IN

26 VR-ALDA* NAVT SKЄNENER* MAKAD WRDE -

27 HJA KЄMON FON TROJA EN STEDE AM

28 A KRЄKA-LANDAR INNIM HЄDON - AL

29 ISSA SKTA BAD HI A MODER AN

30 MEN JU MODER NILDE* NARNE FON

31 NЄTA* - AS ER TO LESTA SA* T HJU NAVT

32 TO WINNE WЄRE - GVNG ER NЄI WALHAL-

 [BOEK VAN ADELA PAG. 75]

s hg that al et wter to thre strte uthlip , aend that alle wata aend skorra lik en burchwal to fra hjam vp rson . That skde over tha Grtmanna hjara dgda lik as allera mannalik hel aend klr mi sja . Caput XXX. An tha jra 1000 and 5 ni Aldland svnken is , is thit vpp ina asterwach it Fryas burch writen . 1. Ni that wi in twilif jr tid nn Krkalandar to Almanlnd sjn hde , kmon thr thrju skpa sa syrlik as wi nn hdon aend to fara nimmer nde sjan . 2. Vppet storoste thra wre n kning thra Jhonhis landum . Sin nme wre Ulysus aend tha hrop ovir sin wisdom grt . This kning was thrvch ne presteresse forsid , that er kning wertha skolde ovir alla Krkalanda sa r rd wiste vmbe n foddik to krjande , thr vpstken was anda foddik it Texland . Vmbe r to fensane hder fle skaeta mith brocht , boppa ella fmne syrhdum , alsa thr in wralda navt sknener mkad wrde . Hja kmon fon Troja en stede tham tha Krkalandar innimth hdon . 3. Al thissa skaeta bd hi tha Moder an , men thju Moder nilde nrne fon nta . As er to lesta sa , that hju navt to winne wre , gvng er ni Walhal-

zoo omhoog, dat al het water de straat uitliep, en dat allo wadden en schorren als een burgtwal voor hen oprezen. Dit geschiedde wegens de deugden der Geertmannen, gelijk iedereen klaar en duidelijk zien kan. Hoofdstuk XXX. In het jaar 1005 nadat Atland gezonken is, is dit op de oosterwand van Fryasburgt geschreven. 1. Nadat wij in twaalf jaren tijd geen Krekalander te Almanland gezien hadden, kwamen hier drie schepen zoo sierlijk als wij er geen hadden, en te voren nimmer hadden gezien. 2. Op het grootste van deze was een koning der Jonische eilanden; zijn naam was Ulysus en de roep zijner wijsheid groot. Aan dezen koning was door eene priesteres voorzegd dat hij koning zoude worden over alle Krekalanden, zoo hij raad wist om eene lamp te krijgen, die opgestoken was aan de lamp te Texland. Om haar te vangen had hij vele schatten medegebracht, bovenal vrouwen sieraden, gelijk er in de wereld niet schooner gemaakt werden. Zij waren afkomstig van Troje, eene stad, die de Krekalanders hadden ingenomen. 3. Al deze schatten bood hij de Moeder aan; maar de Moeder, wilde nergens van weten. Als hij ten laatsten zag, dat zij niet te winnen was, ging hij naar Walhal-

so that all the water ran out of the strait, and the muddy shores were raised up like a rampart. This happened on account of the virtues of the Gertmannar, as every one can plainly understand. Chapter XXX: In the year 1005 after Aldland was submerged, this was inscribed on the eastern wall of Fryasburch - 1. After twelve years had elapsed without our seeing any Krekalandar in Almanland, there came three ships, finer than any that we possessed or had ever seen. 2. On the largest of them was a king of the Jonhis Elenda whose name was Ulysus, the fame of whose wisdom was great. To him a priestess had prophesied that he should become the king of all Krekaland provided he could obtain a lamp that had been lighted at the lamp in Texland. For this purpose he had brought great treasures with him, above all, jewels for women more beautiful than had ever been seen before. They were from Troia, a state that the Krekalandar had taken 3. All these treasures he offered to the folk-mother, but the folk-mother would have nothing to do with them. At last, when he found that there was nothing to be got from her, he went to Walhal-

 

so hoch, dass all das Wasser zur Strasse hinauslief und dass alle Wadden und Scharen gleich einem Burgwall vor ihnen aufstiegen . [...] Kapitel XXX. In dem Jahre tausendundfnf, nachdem Aldland versunken ist, ist dies an der Ostwand der Fryas-Burg geschrieben. 1. Nachdem wir in zwlf Jahren keinen Krekalnder in Almanland gesehen hatten, kamen hier drei Schiffe, so schmuck, wie wir keine hatten und nimmer zuvor gesehen hatten. 2. Auf dem stattlichsten war ein Knig der Ionischen Insel : sein Name war Ulysus und der Ruf seiner Weisheit war gross. Diesem Knig war von einer Priesterin geweissagt worden, dass er Knig ber alle Krekalande werden sollte, so er Rat wsste, sich eine Lampe zu beschaffen, welche an der Lampe zu Texland angezndet worden wre. Um sich einer zu bemchtigen, hatte er viele Schtze mitgebracht, besonders Frauenschmuck, wie sie in der Welt nicht schner gemacht wurden. Sie kamen von Troja, einer Stadt, welche die Krekalnder eingenommen hatten. 3. Alle diese Schtze bot er der Mutter an. Aber die Mutter wollte davon nichts wissen. Als er zuletzt sah, dass sie nicht gewonnen werden konnte, ging er nach Walhal-

in modo che tutta l'acqua usc dallo stretto , e le rive fangose si alzarono come un bastione . Questo accadde a causa delle virt di Geertmen , come ognuno pu semplicemente capire . Capitolo XXX. Nell'Anno 1005 dopo che Atland era stata sommersa questo stato iscritto sul Muro Orientale di Fryasburgt : 1. dopo che erano trascorsi dodici anni senza vedere nessun Italiano in Almanland , giunsero l tre navi , pi belle di qualunque imbarcazione che noi abbiamo mai posseduto o visto . 2. Sulla pi grande cera il re delle Isole della Jonia , il cui nome era Ulisse , la cui fama di saggezza era grande .Una sacerdotessa gli aveva profetizzato che sarebbe diventato il re di tutta l'Italia se riusciva ad ottenere una lampada che fosse stata accesa a quella principale di Texland . A questo scopo aveva portato dei grandi tesori con se , soprattutto gioielli per le donne , cos belli che non si erano mai visti prima . Provenivano da Troya , una citt che i greci avevano conquistato . 3. Offr alla madre tutti i tesori , ma lei non voleva aver niente a che fare con lui . Alla fine , quando cap che da lei non poteva ottenere niente , and a Walhal-

MS 076 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 - LAGARA ER* WAS EN FAM SЄTEN - HJRA

02 NʘME WЄRE KAT A* [p. 106] INNA WANDEL

03 WRDE HJU KA-LIP* HЄTEN UT HAWEDE T

04 HJARA VNDER-LIP AS EN UTKIKBORED

05 FAR UT STK - ЄRBY HE ER JЄRON* HWIL

06 TO RGENISSE FON AL AM ET WISTON -

07 NЄI ЄRA FAMNA HROP HE ER TO LESTA

08 EN FODDIK FON HJR KRЄJEN - A HJA HE

09 - IM NAVT NE BAT* - HWAND AS ER IN

10 SЄ KЄM IS SIN SKIP VRGVNGON ND

11 HY NAKED ND BLAT VPNIM RVCH A

12 ʘERA SKЄPA - *

13 FON ISSE KЄNING IS HYR EN SKRYVER

14 FTER BILЄWEN FON RЄN FRYA-S BLOD

15 BRN TO ЄRE NЄIE HAVE FON AЄNIA

16 ND HWAT HYR FOLGA HET ER VS FON

17 OVIR AЄNIA ESKRЄVEN - ЄRUT MЄI

18 MN BESLUTA - HO WЄR JA MODER

19 HEL-LICHT SPROKEN HE A HJU SЄIDE

20 T FRYAS SЄDA TO AENIANЄN STAND

21 HOLDE NE KVSTE *-

22 FON A ʘERA KRЄKA-LANDER* HETSTE

23 SЄKUR FŮL KWAD OVIR SЄKROPS HЄRED

24 HWAND HI WЄRE IN NЄN GODE HROP - MEN

25 IK DAR* SEGSE HI WЄRE -N LICHTE MAN

26 HACHLIK ROMED ALSA SЄR BI A INHЄMAR*

27 AS WEL BI VS - HWAND HI WЄRE NAVT VM

28 BE A MNNISKA TO DIAPANA SA A ʘRA

29 PRESTERA - MEN HI WЄRE DŮGEDSЄM

30ND HI WIST A WISDOM ЄRA FЄR-

31 HЄMANDA FOLKUM NЄI WЄRDE TO

32 SKTANDE - ЄRVMBE T ER AT

 [BOEK VAN ADELA PAG. 76]

lagara. 4. Thr was en fm sten , hjra nme wre Kt , tha [106] inna wandel wrde hju Kalip hten ut hawede that hjara vnderlip as en utkikbored farutstaek . Thrby heth er jron hwilth to aergenisse fon al tham et wiston . 5. Ni thra fmna hrop heth er to lesta en foddik fon hir krjen , tha hja heth im navt ne bt , hwand as er in s km is sin skip vrgvngon aend hy nked aend blt vpnimth thrvch tha thera skpa . 6. Fon thisse kning is hyr en skryver aefterbilwen fon rn Fryas blod , baern to thre nie have fon Athnia aend hwat hyr folgath het er vs fon ovir Athnia skrven , thrut mi maen bisluta , ho wr thja Moder Hel licht sproken heth , th hja side thaet Fryas sda to Athnia nn stand holde ne kvste . 7. Fon tha thera Krkalander hetste skur fl kwd ovir Skrops hred , hwand hi wre in nn gode hrop . Men ik dr segse , hi wre n lichte man , hchlik romed alsa sr bi tha inhmar as wel bi vs , hwand hi wre navt vmbe tha maenniska to diapana sa tha ra prestera , men hi wre dgedsm aend hi wist tha wisdom thra frhmanda folkum ni wrde to skaetande . Thrvmbe that er that

lagara. 4. Daar was eene burgtmaagd gezeten, wier naam was Kaat; doch [107] in de wandeling werd zij Kalip genoemd, omdat haar onderlip als een mastkorf vooruitstak. Bij deze heeft hij jaren vertoefd tot ergernis van allen die het wisten. 5. Naar het zeggen der maagden heeft hij van haar ten laatste eene lamp gekregen; doch zij heeft hem niet gebaat, want toen hij in zee kwam, is zijn schip vergaan, en. hij naakt en bloot opgenomen door de andere schepen.6. Van dezen koning is hier een schrijver achtergebleven van zuiver Fryasbloed, geboren in de nieuwe haven van Athene, en hetgene hier volgt heeft hij voor ons over Athene geschreven, waaruit men mag besluiten, hoe waar de Moeder Hellicht gesproken heeft toen zij zeide dat de zeden van Frya te Athene geen stand konden houden. 7. Van de andere Krekalanders hebt gij zeker veel kwaad over Cecrops gehoord, want hij was in geen goede roep. Maar ik durf zeggen, hij was een verlicht man, hoogelijk geroemd, zoowel bij de inwoners als bij ons, want hij was er niet voor om de menschen te onderdrukken, gelijk de andere priesteren, maar hij was deugdzaam en wist de wijsheid der ver afwonende volken naar waarde te schatten. Daarom, omdat hij dat

lagara. 4. There there was established a burgh-femme whose name was Kat, but who was commonly called Kalip, because her lower lip stuck out like a mast-head. Here he tarried for years, to the scandal of all that knew it. 5. According to the report of the femmes, he obtained a lamp from her; but it did him no good, because when he got to sea his ship was lost, and he was taken up naked and destitute by another ship. 6. There was left behind by this king a scribe of pure Frya's blood, born in the new harbour of Athenia, who wrote for us what follows about Athenia, from which may be seen how truly the folk-mother Hellicht spoke when she said that the customs of Frya could never take firm hold in Athenia. 7. From the other Krekalandar you will have heard a great deal of bad about Sekrops, because he was not in good repute; but I dare affirm that he was an enlightened man, very renowned both among the inhabitants and among us, for he was against oppression, unlike the other priests, and was virtuous, and knew how to value the wisdom of distant nations.

lagara . 4. Dort sass eine Maid, ihr Name war KatII doch im Volksmunde wurde sie Kalip genannt, aus dem Grunde, weil ihre Unterlippe wie ein Ausguckbord hervorstach. Bei dieser hat er ein Jahr geweilt zum rger von allen, die es wussten . 5. Nach der Aussage der Maiden hat er zuletzt von ihr eine Lampe erhalten. Doch sie hat ihm nicht viel gentzt : denn als er in See gekommen ist,ist sein Schiff untergegangen, und er nackt und bloss von den anderen Schiffen aufgenommen worden. 6. Von diesem Knig ist hier ein Schreiber zurckgeblieben von reinem Fryasblut, geboren in dem neuen Hafen von Athenia, und was hier folget, hat er fr uns ber Athenia geschrieben. Daraus mag man ersehen, wie wahr die Mutter Hell-Licht gesprochen hat, als sie sagte, dass Fryas Sitten in Athenia keinen Stand halten konnten. 7. Von den anderen Krekalndern hasst du gewiss viel sbeles ber Sekrops gehrt : denn er stand in keinem guten Ruf. Aber ich wage zu sagen : er war ein erleuchteter Mann, hochgerhmt sowohl bei den Einheimischen als bei uns. Denn er war keiner, der die Menschen duckte, wie die anderen Priester, aber er war tugendsam und er wusste die Weisheit der weitab wohnenden Vlker nach Wert zu schtzen.

lagara . 4. L si era stabilita una madre di citt che si chiamava KaatII , ma che comunemente era chiamata Kalip , perch aveva il labbro inferiore sporgente . Qui si trattenne per degli anni , provocando lo scandalo di tutti quelli che lo vennero a sapere . 5. Secondo la relazione delle ancelle , da lei ottenne una lampada ; ma non lo fece nella maniera giusta , perch quando prese il mare la sua nave affond , e fu recuperato a bordo nudo ed indigente da un'altra nave . 6. C'era qualcosa di sinistro dietro questo re (Ulysses) uno scrittore con puro sangue di Frya , nato nel nuovo porto di Atene , scrisse per noi ci che segue di Atene , e in esso pu essere letto come parl veramente la Madre Hellicht , quando disse che lusanza di Frya non avrebbe mai potuto far presa stabile in Atene . 7. Dagli altri greci avrete sentito una grande quantit di cattiverie su Cecrope , perch non aveva una buona reputazione ; ma io oso affermare che era un uomo illuminato , ed entrambi erano molto rinomati fra gli abitanti e fra di noi , egli era contro l'oppressione , a differenza degli altri sacerdoti , ed era virtuoso , e sapeva come valutare la saggezza di nazioni distanti .    106

MS 077 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 WISTE HЄDE R VS TO STONDEN - T WI MACH

02 TE LЄVA NЄI VS AJN Є-LIK SEGABOK - ЄR

03 GVNG EN TELLING - T ER VS NYGEN WЄRE

04 VMBE T ER TJUCHT WЄSA SKOLDE UT EN

05 FRYASKE MANGЄRTE ND ЄGIPTISKA

06 PRESTER UTHAWEDE T ER BLAWE AGA

07 HЄDE ND T ER FUL MANGERTA FON

08 VS SKAKT WЄRON ND IN OVIR EGIPTA-

09 LANDE VRSELLA - A SE / L / VA HE ER T

10 NIMMERTE JECHT - HO T Є / R / MЄI SY - SEKUR

11 IS T T ER VS MARA ASKIP BIWЄS AS

12 ALLE ʘERA PRESTUM* TO SEMINE - MEN

13 AS ER FALLEN WAS GVNGON SINA NЄI MAN

14 - NINGA ALRING AN VSA ЄWA TORENA ND

15 BI GRADUM* SA FЄLO MISLIKANDA KЄRA

16 TO MAKJANDE T ER TO LʘNGE LESTA* FON

17 ЄLIK SA ND FON FRYDOM HA NAVT

18 ʘWERS AS A SKIN ND A NʘME VR

19 BILEF - FOR NILDON* HJA NAVT NE DAJA

20 AT A SETMA AN SKRIFT BROCHT WRDE *

21 HWERRVCH A WITSKIP ЄRA FAR [p. 108] VS FOR

22 BORGEN WR - TO FARA WRDON ALLE SЄK

23 UM* BINNA AЄNIA IN VSA TAL BIONGON

24 FTERNЄI MOST ET IN BЄDA TALA SKЄN

25 ND TO LESTA* ALLENA IN A LANDIS TAL -

26 IN A ЄROSTA JЄRA NAM T MANFOLK

27 TO AЄNIA ENKEL WIVA FON VS AJN

28 SLACHT MEN T JONGKFOLK VPWOXEN

29 MIA MANGЄRTA ЄR LANDSATON*

30 NAMON ЄR AK FON - A BASTERA

31 BERN AM ЄROF KЄMON WЄRON

32 A SKENSTA ND SNODSTA IN

 [BOEK VAN ADELA PAG. 77]

wiste , hde r vs to stonden that wi machte lva ni vs ajn lik Sgabok . 8. Thr gvng en telling that er vs nygen were , vmbe that er tjucht wsa skolde ut en Fryaske mangrte aend giptiska prester , uthawede that er blwe ga hde , aend that er fl mangrta fon vs skkt wron aend in ovir Egiptalande vrsellath . Tha selva heth er nimmerte jecht . Ho t thrmi sy , skur is t that er vs mra thskip biws as alle thera prestum to smne . 9. Men as er fallen was , gvngon sina nimanninga alring an vsa wa torena aend bi grdum sa flo mislikanda kra to mkjande , that er to lnge lesta fon lik sa aend fon frydom ha navt wers as tha skin aend tha nme vrbilf . Forth nildon hja navt ne dja that a setma an skrift brocht wrde , hwerthrvch tha witskip thra far [108] vs forborgen waerth . 10. To fra wrdon alle skum binna Athnia in vsa tl bithongon , aefterni most et in bda tla skn aend to lesta allna in tha landis tal . In tha rosta jra nam that manfolk to Athnia enkel wiva fon vs ajn slacht , men that jongkfolk vpwoxen mitha mangrta thr landston namen thr k fon . Tha bstera bern tham throf kemon wron tha sknsta aend snodsta in

wist heeft hij ons toegestaan. dat wij mochten leven naar ons eigen gelijk Asegaboek. 8. Er liep een verhaal, dat hij ons genegen was, omdat hij geboren zoude wezen uit een Friesch meisje en een Egyptisch priester, uithoofde dat hij blauwe oogen had, en dat er vele meisjes bij ons geschaakt waren en verkocht naar Egypte. Doch zelf heeft hij dit nimmer bevestigd. Hoe het daarmede is, zeker is het dat hij ons meer vriendschap bewees, als alle andere priesteren te zamen. 9. Maar toen hij gestorven was, gingen zijne opvolgers al spoedig aan onze wetten tornen, en allengs zoo vele ongeschikte keuren maken, dat er ten langen laatste van gelijkheid en van vrijheid niet anders, als de schijn en de naam overbleef. Verder wilden zij niet gedoogen dat de inzettingen in schrift werden gebracht, waardoor de wetenschap daarvan voor ons verborgen werd. 10. Te voren werden alle zaken bin- [109] nen Athene in onze taal bepleit, naderhand moest het in beide talen geschieden, en ten laatste alleen in de landstaal. In de eerste jaren nam het man volk te Athene enkel vrouwen van ons eigen geslacht, maar het jongvolk opgewassen met de meisjes der landzaten namen daar ook van. De basterd kinderen die daarvan kwamen, waren de schoonste en schranderste van de

Knowing that, he permitted us to live according to our own Law Book. 8. There was a story current that he was favourable to us because he was the son of a daughter of Frya and an Egiptalandar priest - the reason of this was that he had blue eyes, and that many of our girls had been stolen and sold to Egiptaland, but he never confirmed this. However it may have been, certain it is that he showed us more friendship than all the other priests together. 9. When he died, his successors soon began to tear up our charters, and gradually to enact so many unsuitable statutes that at long last nothing remained of liberty but the shadow and the name. Besides, they would not allow the laws to be written, so that the knowledge of them was hidden from us. Formerly all the cases in Athenia were pleaded in our language, but afterwards in both languages, and at last in the native language only. 10. At first the men of Athenia only married women of our own race, but the young men as they grew up with the girls of the country took them to wife. The bastard children of this connection were the handsomest and cleverest in the

Darum, weil er das wusste, hat er uns gestattet, dass wir nach unserem eigenen gleichen Asegabuch leben durften. 8. Es ging eine Erzhlung herum, dass er uns gewogen wre, weil er gezeugt sein sollte aus einem Fryasmdchen und einem gyptischen Priester, aus dem Grunde, weil er blaue Augen hatte, und dass bei uns viele Mdchen geraubt und nach den Egiptalanden verkauft worden waren.

Doch selber hat er es nimmer gestanden. Wie es damit sei, sicher ist, dass er uns mehr Freundschaft bewies als alle anderen Priester zusammen. 9. Aber als er gestorben war, fingen seine Nachfolger gar bald an, unsere Gesetze zu zerstckeln und allmhlich so viele schlechte Kre zu machen, dass zu guter Letzt von Gleichheit und Freiheit nichts anderes als der Schein und der Name brig blieb. Weiter wollten sie nicht gestatten, dass die Satzungen schriftlich abgefasst wurden, wodurch das Wissen darum fr uns verborgen ward. Vorher wurden alle Sachen innerhalb Athenias in unserer Sprache bedingt. Nachdem musste es in beiden Sprachen geschehen, zuletzt allein in der Landessprache. 10. In den ersten Jahren nahm das Mannvolk in Athenia nur Weiber von unserem Geschlecht : aber das Jungvolk, aufgewachsen mit den Mdchen der Landeseinsassen, nahm auch diese. Die Bastardkinder, die daraus entsprossen, waren die schnsten und gescheitesten in der

Perci , ci permise di vivere secondo il nostro Asegaboek . 8. C'era una storia ricorrente che spiegava il perch ci era favorevole , Cecrope era figlio di una ragazza Frisone e di un sacerdote egiziano : in ragione del fatto che aveva gli occhi blu , e che molte delle nostre ragazze erano state rapite e vendute in Egitto , ma non ho mai avuto conferma di questo . Comunque certo , che ci ha mostrato pi amicizia di tutti gli altri sacerdoti messi insieme . 9. Quando mor , i suoi successori iniziarono subito a fare a pezzi le nostre carte , e gradualmente a emanare molti statuti talmente inadatti che alla fine non rimase niente della libert se non l'ombra ed il nome . Inoltre , non consentirono che le leggi fossero scritte in modo che la loro conoscenza fosse da noi nascosta(nella lingua originale) . Precedentemente tutti i casi in Atene erano spiegati nella nostra lingua , ma successivamente in entrambe le lingue , e alla fine soltanto nella lingua nativa . 10. Dapprima gli uomini di Atene sposavano soltanto delle donne della nostra razza , ma i giovani uomini come crebbero con le ragazze del paesele presero in moglie . Il bambino bastardo uscito da questo incrocio era il pi bello ed intelligente del                 108

MS 078 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 WR-ALDA* MEN HJA WЄRON AK A RG

02 STA - TO HINKANDE VR BYDE SYDA - TO

03 MALANDE HER VM SЄDA NER VM PLЄGA

04 HIT NE SY T ET WЄRE FOR HJARA AJNE HELD -

05 ALSA NAKA ЄR JETA - N STRЄL FON

06 FRYA-S GAST WELDANDE WЄRE WR AL

07 ET BVWSPUL TO MЄNA WERKA FORWROCH

08 - TEN ND NIMMN NE MACHT EN HUS

09 TO BVWANDE T RUMER ND RIKKER

10 WЄRE AS T SINRA NЄSTUM - A A

11 SVME VRBASTERE* STЄDJAR* RIK WЄRON

12 RVCH VS FARA ND RVCH ET SULVER

13 T A SLAVONA UTA SULVER-LONA*

14 WNNON A GVNGON HJA BUTA VPPA

15 HELLINGA JEFTA INDA DЄLA HЄMA - ЄR

16 BEFA HAGA WALLUM* FON LAF A FON

17 STЄN BVWADON HJA HOVA MI KEST

18 LIK HUSARK ND VMBE BY A WLA

19 PRESTRUM* IN EN GODA HROP TO WЄS

20 - ANDE STLDON HJA ЄR FALSKA DROCH

21 - TEN LIKANDA ND VNTUCHTIGA BILDA

22 IN - BY A WLA PRESTRUM* ND FORS

23 -TUM WRDON A K / N / APA ALTOMET MARA

24 GERT* AS A TOGHATERA ND FAKEN

25 RVCH RIKA JEFTA A RVCH WELD

26 FON ET PAD ЄRE DŮGED OF HLЄID -

27 NЄIDAM RIKDOM BY T VRBRŮDE

28 ND VRBASTERDE SLACHTE FЄR BVPPA

29 DŮGED ND ЄRE JELDE - SACH MN AL

30 TOMET KNAPA AM HJARA SELVA MI

31 RUMA RIKA KLATAR SYRADON - HJARA

32 ALDRUM ND FAMNA TO SKʘNDA ND

 [BOEK VAN ADELA PAG. 78]

wralda , men hja wron k tha aergsta . To hinkande vr byde syda , to mlande her vm sda ner vm plga , hit ne sy that et wre for hjara ajne held . 11. Alsa nka thr jeta n strl fon Fryas gst weldande wre waerth al et bvwspul to mna werka forwrochten aend nimmaen ne mocht en hus to bvwande , thaet rumer aend riker wre as thaet sinra nstum . Tha th svme vrbastere stdjar rik wron thrvch vs fra aend thrvch et sulver , thaet tha slvona uta sulverlna wnnon , th gvngon hja buta vppa hellinga jefta inda dla hma . 12. Thr beftha hga wallum fon lf tha fon stn bvwadon hja hova mith kestlik husark , aend vmbe by tha wla prestrum in en goda hrop to wsande , staeldon hja thr falska drochten likanda aend vntuchtiga bilda in . By tha wla prestrum aend forstum wrdon tha knpa al tomet mra grt as tha toghatera , aend fken thrvch rika jefta thrvch weld fon et pad thre dged ofhlid . 13. Nidam rikdom by thaet vrbrde aend vrbasterde slachte fr bvppa dged aend re jelde , sach maen altomet knpa tham hjara selva mit rma rika kltar syradon , hjara aldrum aend fmna to sknda aend

wereld, maar zij waren ook de slechtste. Hinkende over beide zijden, zich bekreunende noch om wet, noch om gewoonte, tenzij dat het was voor hun eigen belang. 11. Alzoo lang er nog een straal van Fryas geest opwelde, werd al de bouwstof tot gemeene werken verarbeid, en niemand mocht een huis bouwen, dat ruimer en rijker was als dat van zijn buurman. Doch toen sommige verbasterde stedelingen rijk waren door onze zee vaart en door het zilver, dat de slaven uit de zilverlanden wonnen, gingen zij buiten op de hellingen of in de dalen wonen. 12. Aldaar achter hooge wallen van loof of van steen, bouwden zij hoven met kostbaar huisraad, en om bij de vuile priesteren in een goeden dunk te wezen, plaatsten zij daar op valsche goden gelijkende en ontuchtige beelden in. Bij de vuile priesteren en vorsten werden soms de knapen meer begeerd, als de dochteren, en vaak door rijke giften of door geweld van het pad der deugd afgeleid. 13. Naardien rijkdom bij het verwende en verbasterde geslacht ver boven deugd en eere gold, zag men altemet knapen, die zich met wijde prachtige kleederen versierden, hunne ouders en de maagden tot schande en

World; but they were likewise the wickedest, wavering between the two parties, paying no regard to laws or customs except where they suited their own interests. 11. As long as a ray of Frya's spirit existed, all the building materials were for common use, and no one might build a house larger or better than his neighbour's; but when some degenerate statesmen got rich by sea-voyages and by the silver that their slaves got in the silver countries, they went to live out on the hills or in the valleys. 12. There, behind high enclosures of trees or walls, they built palaces with costly furniture, and in order to remain in good odour with the nasty priests, they placed there likenesses of false gods and unchaste statues. Sometimes the dirty priests and princes wished for the boys rather than the girls, and often led them astray from the paths of virtue by rich presents or by force. 13. Because riches were more valued by this lost and degenerate race than virtue or honour, one sometimes saw boys dressed in splendid flowing robes, to the disgrace of their parents and

Welt, aber sie waren auch die rgsten. Hinkend auf beiden Seiten, sich kmmernd um keine Sitte noch Brauch, es sei denn, dass es zu ihrem eigenen Nutzen wre. 11. Also lange als ein Strahl von Fryas Geist einwirkte, wurden alle Baustoffe zu gemeinen Werken verarbeitet, und niemand durfte ein Haus bauen, das gerumiger und reicher war als das seines Nchsten. Doch als einige entartete Stdter reich geworden waren durch unsere Fahrt und durch das Silber, das die Sklaven aus den Silberlanden gewannen, da gingen sie drausten auf den Halden oder in den Talern wohnen. 12. Allda hinter hohen Wllen von Laubbumen oder Stein bauten sie Hfe mit kostbarem Hausrat, und um bei den schmutzigen Priestern in gutem Rufe zu Ziehen, stellten sie dort falschen Gttern gleichende und unzchtige Bilder auf. Bei den schmutzigen Priestern und Frsten wurden die Knaben vielfach mehr begehrt als die Tchter, und oft durch Reichtmer oder Gewalt von dem Pfade der Tugend abgefhrt. 13. Da Reichtum bei dem verdorbenen und entarteten Geschlecht weit uber Tugend und Ehre galt, sah man allzumal Knaben, die sich selber mit weiten reichen Kleidern schmckten, ihren Eltern und

mondo ; ma similmente erano anche i pi malvagi , vacillando tra le due parti , non prestando nessuna considerazione delle leggi o usanze eccetto quelle che soddisfacevano i propri interessi . 11. Cos lungo come un raggio esisteva lo spirito di Frya , tutti i materiali da costruzione erano per l'uso comune , e nessuno poteva costruire una casa pi grande o migliore dei suoi vicini ; ma poi alcuni cittadini degenerarono arricchendosi con i viaggi in mare e con l'argento che i loro schiavi portavano dai paesi che lo producevano , andarono a vivere sulle colline e nelle valli . 12. L , dietro gli alti recinti di alberi o dietro i muri , costruirono i palazzi arredati con mobili costosi , e per rimanere in buoni rapporti con i cattivi sacerdoti , ci collocarono delle false statue impudiche a somiglianza degli dei . A volte i sacerdoti sporchi ed i principi desideravano i ragazzi piuttosto che le ragazze , e li conducevano spesso fuori dai sentieri della virt con ricchi regali o con la forza . 13. Perch questi ultimi apprezzavano pi le ricchezze che far degenerare la razza , la virt o l'onore , talvolta si vedevano ragazzi vestiti con splendide vestaglie , con disonore dei loro genitori e delle ancelle , e la vergogna del  

MS 079 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 HJARA KUNNA TO SPOT - KЄMON VSA ЄN-

02 FALDA ALDERA TO AЄNJA VPPA ЄRE MЄN

03 - A ACHT ND WILDON HJA ЄRVR BARE

04 SA WAR ЄR HROPEN HARK HARK* ЄR

05 SKIL EN SЄMOMMA KЄA - ALSA IS

06 AЄNJA WRDON Є-LIK EN BROKLAND

07 ANDA HЄTE LANDA - FOL BLODSŮGAR

08 POGGA ND FENINIGA SNAKA - HWЄR

09 IN NЄN MNNISK FON HERDE SЄDUM

10 SIN FOT NAVT WAGA NE MЄI - [p. 110]

11 IT STAT IN AL VSA BURGA -

12 HO VSA DЄNAMARK / A / (51) FARA - VS VRLЄREN

13 GVNGON 1600 ND 2 JЄR (52) NЄI ALD

14 - LAND VRGVNGEN IS - RVCH WODINS

15 DOR ND DERTENHЄD WAS ENE MAGY

16 BAS WRDEN OVIR SKЄNLANDIS / ASTAR /

17 DЄL - WRA BERGA ND WRN SЄ* NE TVRADE

18 HI NAVT NE KVMA - JU MODER NILDE* T

19 NAVT WERHA - HJA SPREK NDE KE IK SJA

20 NЄN FRЄSE AN SINA WЄPNE MEN WEL

21 VMBE A SKЄNLANDER* WЄR TO NIMM.

22 ANDE RVCHDAM HJA BASTERED ND

23 VRDEREN SIND - VPPA MЄNA ACHT TOCH

24 - TE MAN ALЄN - ЄRVMBE IS T IM LЄTEN -

25 GRAT 100 JЄR LЄDEN BIJONDON A DЄNE

26 MARKAR TO WANDELJA MI HJAM - HJA

27 JEVON HIAM YSERE WЄPNE ND RЄDSKIP

28 ЄR / *FORI / WA / N / DELDON HJA GOLDEN SYRHЄDON

29 BIJUNKA KAPER ND YSER JRA - JU MOD

30 - ER SAND BODON ND RЄDER HJA SKOLDE

31 JU WANDEL FARA LЄTA - ЄR WЄRE

32 FRЄSE SЄIDE HJU FORI HJARA SЄDUM

*/ FORI /

 [BOEK VAN ADELA PAG. 79]

bjara kvnna to spot . 14. Kmon vsa nfalda aldera to Athnia vppe thre mna acht aend wildon hja thrvr bra , s warth ther hropen , hark , hark , thr skil en smomma ktha . 15. Alsa is Athnia wrdon lik en brokland anda hte landa , fol blodsgar , pogga aend feniniga snka , hwrin nn maenniske fon herde sdum sin fot navt wga ne mi . Caput XXXI. [110] Thit stat in al vsa burga . 1. Ho vsa Dnamarka fra vs vlren gvngon 1600 aend 2 jr ni Aldland vrgongen is . 2. Thrvch Wodins dor aend dertenhd was thene Magy bs wrden ovir Sknlandis astardl . Wra berga aend wr n s ne tvrade hi navt ne kvma . Thju Moder wildet navt wrha , hja sprk aende kth , 3. ik sja nn frse an sina wpne , men wel vmbe tha Sknlander wr to nimmande , thrvchdam hja bastered aend vrdren sind . 4. Vppa mna acht tochte man aln . Thrvmbe is t im lten . 5. Grt 100 jr lden byondon tha Dnemarkar to wandelja mith hjam . Hja jvon him ysere wpne aend rdskip thr fori wandeldon hja golden syrhdon bijunka kper aend yserirtha . Thju Moder sand bodon aend rd er , hja skolde thju wandel fra lta . Thr wre frse side hju fori hjara sdum ,

hunne sekse ten spot. 14. Kwamen onze eenvoudige ouders te Athene op de algemeene volksvergadering, en wilden daar zich beklagen, dan werd er geroepen: hoor, hoor, daar zal een zeegedrocht spreken. 15. Zoo is Athene geworden, gelijk een moeras in de heete landen vol bloedzuigers, padden en vergiftige slangen, waarin geen mensch van strenge zeden zijn voet kan wagen. Hoofdstuk XXXI. [111] Dit staat op al onze burgen. 1. Hoe onze Denemarken voor ons verloren gingen, 1602 jaren nadat Atland was verzonken. 2. Door Wodins dwaze dartelheid, was de Magy meester geworden over het oosterdeel van Schoonland. Over de bergen en over de zee durfden zij niet komen. De Moeder wilde het niet terug hebben, zij sprak zeggende: 3. Ik zie geen gevaar in zijne wapenen, maar wel om de Schoonlanders weer te nemen, omdat zij verbasterd en verdorven zijn. 4. Op de algemeene vergadering dacht men gelijkerwijze. Daarom is het aan hem gelaten. 5. Groot honderd jaren geleden begonnen de Denemarkers met hun handel te drijven. Zij gaven hun ijzeren wapenen en gereedschap, daarvoor ruilden zij gouden sieraden benevens koper- en ijzererts. De Moeder zond boden en raadde hun, zij zouden den ruilhandel laten varen. Daar was gevaar, zeide zij, voor hunne zeden,

femmes, and to the shame of their own sex. 14. If our simple parents came to a general assembly at Athenia and made complaints, a cry was raised, "Hear, Hear! There is a sea-monster going to speak!" 15. Such is Athenia become, like a morass in a tropical country full of leeches, toads, and poisonous snakes, in which no man of decent habits can set his foot. Chapter XXXI: This is inscribed in all our burghs - 1. How our Denamark was lost to us in the year 1602 after the submersion of Aldland. 2. Through the mad wantonness of Wodin, Magy had become master of the east part of Skenland. They dare not come over the hills and over the sea. The folk-mother would not prevent it. She said: 3. "I see no danger in their weapons, but much in taking the Skenlandar back again, because they are so degenerate and spoilt." 4. The general assembly were of the same opinion. Therefore it was left to him. 5. A good hundred years ago the Denamarkar began to trade; they gave their silver weapons in exchange for gold ornaments, as well as for copper and silver-ore. The folk-mother sent messengers to advise them to have nothing to do with this trade. There was danger to their morals

den Mdchen zur Schande und ihrem Geschlechte zum Spotte. 14. Kamen unsere einfltigen Eltern in Athenia auf die gemeine Acht und wollten sie darber Klage fhren, so wurde gerufen : 'Hrt, hrt, da wird eine Seemumme reden. 15. So ist Athenia geworden gleich einem Moorland in den heissen Landen, voll Blutsaugern, Poggen und giftigen Schlangen, in das kein Mensch von strengen Sitten seinen Fuss setzen kann. Kapitel XXXI. Dies steht auf all unseren Burgen. 1. Wie unsere Dnemarken uns verlorengingen, sechzehnhunderundzwei Jahre nachdem Aldland versunken ist. 2. Durch Wodins Torheit und Vermessenheit war der Magy Herr uber Schonlands Osterteil geworden ; ber die Berge und die See wagten sie nicht zu kommen. Die Mutter wollte es nicht zurckhaben. Sie sprach und sagte : 3. Ich sehe keine Gefahr in seinen Waffen, aber wohl darin, die Schonlander wieder zurckzunehmen, dieweil sie entartet und verdorben sind. 4. Auf der gemeinen Acht dachte man dergleichen. Darum ist es ihm gelassen. 5. Vor reichlich hundert Jahren begannen die Dnemarker mit ihm Handel zu treiben. Sie gaben ihm eiserne Waffen und Gert ; dafr tauschten sie goldene Schmucksachen nebst Kupfer und Eisenerde ein. Die Mutter sandte Boten und riet ihnen, sie sollten den Handel fahren lassen. Da wre Gefahr, sagte sie, fr ihre Sitten,

loro stesso sesso . 14. Se i nostri semplici genitori venivano ad un assemblea generale ad Atene e facevano dei reclami , si alzava un grido , Udite ,udite ! C un mostro marino che ha intenzione di parlare . 15. Cos era diventata Atene , come un acquitrino in un paese tropicale pieno di sanguisughe , di rospi , e di serpenti velenosi , nella quale nessun uomo di abitudini decenti poteva pi mettere piede . Capitolo XXXI.         110

MS 080 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 ND BIAM HJA HJARA SЄDE VRLЄREN N

02 SKOLDE HJA AK HJARA FRYDOM VRLJASA -

03 MEN A DENEMARKAR NЄDE NARNE

04 ARA NЄI - HJA NILDE* NAVT BIGRIPPA T

05 HJARA SЄDE VRBRŮDE KOSTE ЄRVMBE

06 NE MELDON HJA HJA NAVT - TO LʘNGA LES

07 - TA BROCHTON HJA HJARA AJNE WЄPNE

08 ND LIFTOCHTA WЄI - MEN T KWAD

09 WROCHT HJARA GЄIA - HJARA LICHЄMA

10 WRDON BILADEN MI BLIK ND SKIN

11 MEN HJARA ARKA SPYNTON ND SKVRA

12 WRDON LЄTOCH - KREK HONDRED JЄR

13 EFTERE DЄI T ET FORMA SKIP MIT LIF

14 - TOCHTA FONA KAD FAREN WAS - KЄM

15 ERMODE ND LOK* RVCH A ANDERNA

16 BINNA - HONGER SPRЄDA SINA WJVKA

17 ND STRЄK VPPET LAND DEL - TWISPALT

18 HLIP STOLTE IN OVERE STRЄTA ND FOR

19 TO A HŮSA IN - LJAFDE NE KV NЄN

20 STEK LʘNGER NAVT FINDA ND ЄNDRACHT

21 RUN ЄWЄI* - T BRN WILDE ЄTA FON

22 SINA MM ND JU MM HЄDE WEL

23 SYRHЄDON A NЄN ЄTA - A WIVA

24 KЄMON TO HJARA MANNA - ISSA

25 GVNGON NЄI A GRЄVA A GRЄVA

26 NЄDON SELVA NAWET OF HILDONT SKUL -

27 NW MOST MN A SYRHЄDON VRSEL

28 - LA - MEN AHWILA A STJURAR ЄR

29 MЄI [p. 112] WЄI BRIT WЄRON KEM FROST

30 ND LEI N PLʘNK DEL VPPA SЄ - ND

31 WRA STRЄTE - A FROST JU BRIGGE

32 RЄD HЄDE STOP WAKANDON ЄR

 [BOEK VAN ADELA PAG. 80]

aend bitham hja hjara sde vrlren , thaen skolde hja k hjara frydom vrljasa . 6. Men tha Dnemarkar nde narne ra nei , hja nilda navt bigrippa that hjara sde vrbrde kvste , thrvmbe ne meldon hja hja navt . To lnga lesta brochton hja ajne wpne aend liftochta wi . Men thaet kwd wrocht hjara gia . Hjara lichma wrdon bilden mi blik aend skin , men hjara arka spynton aend skvra wrdon ltoch . 7. Krek hondred jr eftere di that et forma skip mit liftochta fona kd fren was , km ermode aend lek thrvch tha anderna binna , honger sprda sina wjvka aend strk vppet land del , twispalt hlip stolte in overe strta aend forth to tha hsa in , ljafde ne kv nn stek lnger navt finda aend ntracht run wi . Thaet baern wilde ta fon sina maem aend thju maem hde wel syrhdon tha nn ta . Tha wiva kmon to hjara manna , thissa gvngon ni tha grva , tha grva ndon selva nawet of hildon t skul . Nw most maen tha syrhdon vrsella , men thawila tha stjurar thrmi [112] wi brit wron km frost aend li n plnk del vppa s aend wra strte . Tha frost thju brigge rd hde , stop wkandon thr

en indien zij hunne zeden verloren, dan zouden zij ook hunne vrijheid verliezen. 6. Maar de Denemarkers hadden nergens ooren naar; zij wilden niet begrijpen, dat hunne zeden verloren konden gaan; daarom stoorden zij zich niet aan haar. Ten langen leste brachten zij hunne eigene wapenen en leeftocht zoek. Maar dit kwaad veroorzaakte hunne straf. Hunne ligchamen werden overladen met glans en schijn, maar hunne kisten, kasten en schuren werden ledig. 7. Juist honderd jaar nadat het eerste schip met leeftocht van de kust in zee gestoken was, kwam armoede en gebrek door de vensters binnen, honger spreidde zijne wieken uit en streek op het land neder, tweespalt liep trotsch over de straat, en voorts de huizen in, liefde kon geen steun langer vinden, en eendracht liep weg. Het kind vroeg eten van zijne moeder, en die had geene spijs, maar wel sieraden. De vrouwen kwamen tot hunne mannen, deze gingen tot de graven, de graven hadden zelve niets, of hielden het verborgen. 8. Nu moest men de sieraden verkoopen, maar terwjjl de zeelieden daarmede [113] vertrokken waren, kwam de vorst en legde een plank neder op de zee en over de straat (de Sond). Toen de vorst de brug gereed had, stapte de waakzaamheid daarover

in it, and if they lost their morals they would soon lose their liberty. 6. But the Denamarkar paid no attention to her. They did not believe that they could lose their morals, therefore they would not listen to her. At last they were at a loss themselves for weapons and necessaries, and this difficulty was their punishment. Their bodies were brilliantly adorned, but their cupboards and their sheds were empty. 7. Just one hundred years after the first ship with provisions sailed from the coast, poverty and want made their appearance, hunger spread her wings all over the land, dissension marched proudly about the streets and into the houses, charity found no place, and unity departed. The child asked its mother for food; she had no food to give, only jewels. The women applied to their husbands, the husbands appealed to the reeves; the reeves had nothing to give, or if they had, they hid it away. 8. Now the jewels must be sold, but while the navigators were away for that purpose, the frost came and laid a plank upon the sea and the strait. When the frost had made the bridge, vigilance ceased in the land, and treachery took its place.

und so sie ihre Sitten verlren, wrden sie auch ihre Freiheit verlieren. 6. Aber die Dnemrker hatten keine Ohren dafr : sie wollten nicht begreifen, dass ihre Sitten verdorben werden knnten. Darum achteten Sie dessen nicht. Zu guter Letzt vergeudeten sie ihre eigenen Waffen und Zehrung. Aber dieser Fehltritt erwirkte seine eigene Busse ! Ihre Leiber wurden beladen mit Tand und Schein, aber ihre Kasten, Spinde und Scheuern wurden leer. 7. Gerade hundert Jahre, nachdem das erste Schiff mit Leibeszehrung von der Kste gefahren war, kam Armut und Mangel durch die Fenster herein ; Hunger spreizte seine Schwingen und strich nieder auf das Land ; Zwiespalt lief stolz ber die Strassen und frder in die Hauser ; fr Liebe konnte lnger keines Bleibens sein, und Eintracht floh dahin. Das Kind verlangte Essen von seiner Mutter, aber die Mutter hatte wohl Zierat, aber kein Essen. Die Frauen kamen zu ihren Mnnern, diese gingen zum Grafen, die Grafen hatten selber nichts oder hielten es verhehlt. 8. Nun musste man die Schmucksachen verkaufen : aber derweilen die Seeleute damit weggezogen waren, kam Frost und legte ein Brett nieder auf die See und ber die Strasse . Als Frost die Brcke hergestellt hatte, schritt Wachsamkeit darber                112

MS 081 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 WR TO -T LAND UT ND VRЄD* KLYWADE VP

02 PER SЄTEL - IN STЄDE FON A OWERA TO

03 BIWAKANDE SPANDON HJA HJARA HORSA

04 FAR HJARA TOGUM ND RUNON NЄI SKЄN

05 LAND A - A SKЄNLANDER* AM NЄY*

06 WЄRON NЄI T LAND HJARAR ЄLA

07 KЄMON NЄI A DENEMARKUM - VPPEN

08 HELLE NACHT KЄMON HJA ALLA - NW SЄI

09 - DON HJA T HJA RJUCHT HЄDE VPPET LAND

10 HJARAR ЄLON* ND AHWIL T MN

11 ЄRVR KMPADE KЄMON A FINNA IN

12 A LЄTOGA ORPA ND RUNADON MI

13 A BERN EWЄI - ЄRRVCH ND T HJA

14 NЄN GODA WЄPNE NAVT NЄDON* DЄD

15 HJAM A KSA VRLJASA ND ЄRMЄI

16 HJARI FRYDOM HWAND ENE MAGY

17 WRDE BAS - T KEM T HJA

18 FRYAS TEX NAVT LЄSDE ND HJRA

19 RЄDJEVINGA WARLASD HЄDE -

20 ЄR SEND SVME ЄR MЄNE T HJA

21 RVCH A GRЄVA VRRЄDEN SEND T

22 A FAMNA T LʘNG SKЄRA HЄDON

23 A SA HVAM SA ЄR VR KЄA WILDE

24 AMIS MVLA WRDON TO SNORA

25 MI GOLDEN KЄDNE - WI NE MŮGUN*

26 ЄRVR NЄN ORDЄL TO FELLANDE* - MEN

27 WI WILLA JO TOHROPA NE LЄN NAVT

28 TO SЄRE VPPA WISDOM ND DŮGED NE

29 FON JVWA FORSTA NI FON JVWA FAMNA -

30 HWAND SKEL* ET HALDA SA M / OT / ALLERA

31 MANNALIK WAKA OVIR SIN AJNA

32 TOCHTA - ND FOR IT MЄNA HELD .

 [BOEK VAN ADELA PAG. 81]

wr to t land ut aend vrd klywade vpper stel . In stde fon tha owera to biwkande spandon hja hjara horsa for hjara togum aend runon ni Sknland th . 9. Tha Sknlander , tham ny wron ni that land hjarar thla kmon ni tha Dnemarkum . Vppen helle nacht kmon hja alla . 10. Nw sidon hja that hja rjucht hde vppet land hjarar thlon aend 11. thahwil that maen thrvr kaempade kmon tha Finna in tha ltoga thorpa aend runadon mith tha bern ewi . Thrtrvch aend that hja nn goda wpne navt ndon , dd hjam tha kaesa vrljasa aend thrmi hjari frydom , hwand thene Magy wrde bs . 12. That km that hja Fryas tex navt lsde aend hira rdjvinga warlsed hde . 13. Ther send svme thr mne that hja thrvch tha grva vrrden send , that tha fmna thaet lng sprath hdon , tha sa hvam sa thr vr ktha wilde , tham is mvla wrdon to smrath mith golden kdne . 14. Wi ne mgan thrvr nn ordl to fellande , men wi willath jo tohropa , ne ln navt to sre vppa wisdom aend dged ni fon jvwa Forsta , ni fon jowa fmna , hwand skel et halda sa mot allera mannalik wka ovir sin ajna tochta aend for t mna held .

het land uit, en het verraad klom op zijn zetel. In plaats van de oevers te bewaken, spanden hij hunne paarden voor hunne sleden, en reden naar Schoenland. 9. Doch de Schoonlanders, die begeerig waren naar het land hunner voorvaderen, kwamen naar de Denemarken. Op een heldere nacht kwamen zij alle. 10. Nu zeiden zij, dat zij recht hadden op het land hunner voorvaderen, en 11. terwijl men daarover streed, kwamen de Finnen in de verlatene dorpen en liepen met de kinderen weg. Daardoor en dat zij geene goede wapenen hadden, deed hun de strijd verliezen en daarmede de vrijheid, want de Magy werd meester. 12. Dat kwam daar van daan, dat zij Fryas tex niet lazen en hare raadgevingen verwaarloosd hadden. 13. Er zijn sommigen, die meenen, dat zij door de Graven verraden zijn, en dat de maagden dat al lang bespeurd hadden. Doch zoodra iemand daarover spreken wilde, werd hem de mond gesnoerd met gouden ketens. 14. Wij kunnen daarover niet oordeel vellen, maar wij willen u toeroepen: Verlaat u niet te zeer op de wijsheid en deugd noch van uwe vorsten noch van uwe maagden; want zal het stand houden, dan moet iedereen waken over zijn eigene hartstochten en voor het algemeene welzijn.

Instead of watching on the shores, they put their horses in their sledges and drove off to Skenland. 9. Then the Skenlandar, who hungered after the land of their forefathers, came to Denamark. One bright night they all came. They said: 10. "Now we have a right to the land of our fathers." 11. And while they were fighting about it, the Finnar came to the defenceless states and ran away with the children. As they had no good weapons, they lost the battle, and with it their freedom, and Magy became master. 12. All this was the consequence of their not reading Frya's Tex, and neglecting her counsels. 13. There are some who think that they were betrayed by the reeves, and that the femmes had long suspected it; but if any one attempted to speak about it, his mouth was shut by golden chains. 14. We can express no opinion about it, we can only say to you: Do not trust too much to the wisdom of your princes or of your femmes; but if you wish to keep things straight, everybody must watch over his passions, as well as the general welfare.

zum Lande hinaus, und Verrat erstieg ihren Sitz. Anstatt die Ufer zu bewachen, spannten sie ihre Pferde vor ihre Schlitten und rannten nach Schonland hin. 9. Doch die Schonlnder, die begierig waren nach dem Lande ihrer Ahnen, kamen nach Dnemarken. In einer hellen Nacht kamen sie alle. 10. Sie erklrten, dass sie Recht hatten auf das Land ihrer Ahnen, 11. und derweilen man deswegen kmpfte, kamen die Finnen in die verlassenen Drfer und rannten mit den Kindern davon. Dadurch und weil sie keine guten Waffen hatten, verloren sie den Kampf, und der Magy wurde Herr. 12. Das kam daher, dass sie Fryas Rat nicht lasen und ihre Ratschlge vernachlssigt hatten. 13. Es gibt welche, die der Meinung sind, dass sie durch die Grafen verraten sind ; dass die Maiden dies schon lange geahnt hatten. Doch so wenn jemand darber reden wollte, wurde ihm der Mund mit goldenen Ketten geschnurt. 14. Wir knnen darber kein Urteil fllen, aber wir wollen euch zurufen : Verlasst euch nicht zu sehr auf Weisheit und Tugend weder eurer Frnehmsten noch eurer Maiden : denn soll es sich bewhren, so muss jedweder wachen ber seine eigenen Leidenschaften und fr das allgemeine Heil.    

MS 082 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 TWA JЄR NЄIDAM KЄM ENE MAGY SELVA

02 MI EN FLATE FON LICHTE KANUM* A MODER

03 FON TEXLAND ND A FODDIK TO RAWANE -

04 AS RGE SЄKE BISTOND ER ES NACHTIS

05 ANDA WINTER BY STORNE TYDUM AS

06 WIND GŮLDE ND HЄJEL TO JENST A

07 ANDЄRNA FЄTERE - I UTKIK ЄR MЄNDE

08 T ER AWET* HЄRDE STK SIN BALLE VP - A

09 DRЄI AS ET LJUCHT FON ЄR TORE VPPET ROND

10 - DЄL FALDA* SA -R T AL FЄLO WЄPENDE

11 MANNA WRA BURCHWAL WЄRON - NW

12 GVNG ER TO VMBE A KLOKKE* TO LETTANE* - A

13 ET WЄRE TO LЄT - ЄR A WЄRE* RЄD WЄRE

14 WЄRON AL TWA USAND INA WЄR* VMBE

15 A PORTE TO RAMMANDE - STRID HWILDE

16 HЄRVMBE KIRT [p. 114] HWAND RVCHDAM A

17 WЄRE* NAVT NЄN GODE WACHT HALDEN N

18 ЄDEN* KЄMON ALLE OM -

19 HWIL T ALREK DROK TO KMPANE WЄRE

20 WAS ЄR EN WLA FIN TO ЄRE FLЄTE*

21 JEFTA BEDRUM* FON ЄRE MODER INGLUP

22 AND WILDE HJA NЄDGJA - A JU MODER

23 WЄRD IM OF T ER BEKWARD TOJENST

24 A WACH* STRUMPELDE A -R WIER VPA

25 BЄN WЄRE* STEK ER SIN SWЄRD TO IR

26 BUK IN - SEGSANDE NILST* MIN KUL*

27 NAVT SA SKILST MIN SWERD H* -

28 AFTER IM KЄM EN SKIPER FONA DЄNEMAR

29 - KA ISSE NAM SIN SWЄRD ND HIF ENE

30 FIN RVCH SINA HOLE* - ЄRUT FLAT SWART

31 BLOD ND ЄRVR SWЄFDE -N BLAWE

32 LOGHA - I MAGY LЄT JU MODER VPA

 [BOEK VAN ADELA PAG. 82]

Twa jr nidam km thene Magy selva mith en flte fon lichte knum , tha Moder fon Texland aend tha foddik to rwane . 16. Thaes aerge ske bistonde r thes nachtis anda winter by storne tydum as wind glde aend hjel to jenst tha andrna ftere . Thi utkik thr mnde thater awet hrde staek sin balle vp . Tha dri as et ljucht fon r tore vppet ronddl falda , sa r that al flo wpende manna wra burchwal wron . 17. Nw gvng er to vmbe tha klokke to lettane , tha et wre to lt . r tha wre rd wre , weron al twa thusand ina wr vmbe tha porte to rammande . Strid hwilde thervmbe kirt , [114] hwand thrvchdam tha wra navt nn gode wacht halden nde , kmon alle om . 18. Hwil that alrek drok to kaempane wre , was thr en wla Fin to thre flte jefta bedrum fon thre Moder inglupth , nd wilde hja ndgja . Tha thju Moder wrd im of that er bekwrd tojnst tha wch strumpelde . Th r wither vpa bn wre stek er sin swrd to ir buk in segsande , 19. nilst min kul navt s skilst min swrd ha . 20. After im km en skiper fona Dnemarka , thisse nam sin swrd aend hif thne Fin thrvch sina hole . Thrut flt swart blod aend thrvr swfde n blwe logha . 21. Thi Magy lt thju Moder vpa

Twee jaren daarna kwam de Magy zelf met eene vloot van lichte booten om de Moeder van Texland en de lamp te rooven. 16. Deze booze daad bestond hij bij nacht in den winter bij stormweder, terwijl de wind gierde en de hagel tegen de vensters kletterde. De torenwachter, die meende, dat hij wat hoorde, ontstak zijne toorts. Zoodra als het licht van den toren op het ronddeel neder viel, zag hij dat reeds vele gewapende mannen over de burgtwal waren. 17. Nu ging hij om de klok te luiden, doch het was te laat. Eer de wacht gereed was, waren reeds twee duizend in de weer om de poort te rammeijen. De strijd duurde daarom kort, [115] want omdat de krijgslieden geene goede wacht gehouden hadden, kwamen allen om. 18. Terwijl iedereen druk aan het vechten was, was er een leelijke Fin in de fleete of het slaapvertrek van de Moeder binnen geslopen, en wilde haar geweld aandoen. De Moeder weer de hem af, dat hij ruggelings tegen de wand tuimelde. Toen hij weder op de 'been was, stak hij haar zijn zwaard in de buik, zeggende: 19. wi't gij mijne roede niet, zoo zult gij mijn zwaard hebben. 20. Achter hem kwam een zeeman van de Denemarken, deze nam zijn zwaard en kloofde den Fin den kop. Daaruit stroomde zwart bloed en daarboven zweefde eene blaauwe vlam. 21. De Magy liet de Moeder op

15. Two years afterwards Magy himself came with a fleet of light boats to steal the lamp from the folk-mother of Texland. 16. This wicked deed he accomplished one stormy winter night, while the wind roared and the hail rattled against the windows. The watchman on the tower hearing the noise, lighted his torch. As soon as the light from the tower fell upon the burgh, he saw that already armed men had got over the wall. 17. He immediately gave the alarm, but it was too late. Before the guard was ready, there were two thousand people battering the gate. The struggle did not last long. As the guard had not kept a good watch, they were overwhelmed. 18. While the fight was going on, a rascally Finn stole into the bedroom of the folk-mother, and would have raped her. She resisted him, and threw him down against the wall. When he got up, he ran his sword through her: 19. "If you will not have me, you shall have my sword." 20. A Denamarkar soldier came behind him and clave his head in two. There came from it a stream of black blood and a wreath of blue flame. 21. The Magy had the folk-mother

Zwei Jahre danach kam der Magy selber mit einer Flotte von leichten Kahnen, um die Mutter von Texland und die Lampe zu rauben. 16. Diese arge Tat bestand er zur Nacht im Winter bei Sturmgezeit, als der Wind heulte und Hagel gegen die Fenster prasselte. Der Ausguck, der etwas zu horen vermeinte, entzndete den Ballen. Sobald das Licht vom Turm auf das Rundwerk fiel, sah er, dass schon viele gewappnete Mnner ber den Burgwall gekommen waren. 17. Nun ging er hin, um die Glocke zu luten : doch zu spt. Ehe die Wehr kampfbereit war, wurde die Pforte schon von zweitausenden gerammt. Der Kampf dauerte darum kurz : denn dadurch, dass die Wehr keine gute Wache gehalten hatte, kamen alle um. 18. Whrend alles im vollen Handgemenge war, hatte sich ein schmutziger Finne zu der Flete oder dem Bettraum der Mutter eingeschlichen und wollte sie notzchtigen. Die Mutter wehrte ihn ab, dass er rckwarts gegen die Wand strauchelte. Als er wieder auf den Beinen war, stach er sein Schwert in ihren Bauch mit den Worten : 19. Willst du meine Rute nicht, so sollst du mein Schwert haben. 20. Hinter ihm kam ein Schiffer von den Dnemrkern ; der nahm sein Schwert und hieb den Finnen durch seinen Schdel. 21. Der Magy liess die Mutter auf     114

MS 083 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 SINRA SKIP FORPLЄGJA - AS HJU NW WIER

02 ALSA FЄRE HЄEL ND BETER* WER* T HJU FST

03 SPREKA MACHTE - SЄIDE ENE MAGY T HJU

04 MI FARA MOSTE - A T HJU HJRA FODDIK

05 ND FAMNA HALDA SKOLDE - T HJU EN STAT

06 SKOLDE NYTA SA HACH AS HJU TO FARA NA NЄDE*

07 KEN - FOR SEID ER T HI HLRI FRЄJA SKOL

08 - DE IN AJNWARDE FON SINUM FORSTA - JEF ER

09 MASTER SKOLDE WERA OVER ALLE LANDA ND

10 FOLKRA FRYA-S - HI SEIDE T HJU T BIJ

11 ND BIJECHTA MOST - OWERS SKOLD ER VNDER

12 FЄLO WЄJA STERVA LЄTA - AS ER ЄR AFTER

13 AL SINRA FORSTA OM JRA LЄGЄR* TO GADURAD

14 HЄDE FRЄJER LŮD - FRANA VRMITES I KLAR.

15 SJANDE BISTE MOST MI ЄNIS SEGSA OF IK

16 MASTER SKIL WERA OVER ALLE LANDA ND

17 FOLKRA FRYA-S - FRANA DЄDE AS MELDE* HJA

18 HIM NAVT - TO LʘNGA LESTA ЄPENDE HJU HJRA

19 WЄRA* NDE KЄ MIN AGUN* WRDE JUST

20 - RED - A T ʘRE LJUCHT DЄG VP IN MINA

21 RA SЄLE - JES* IK SJA T - HARK IRA ND

22 WЄS BLYDE MI MY - VNDERA TYDUM

23 T ALDLAND SVNKEN IS- STAND JU FORMA

24 SPЄKE FON ET* JOL AN TOP - ЄRNЄI IS HJU

25 DEL GVNGON* ND VSA FRYDOM MI AM -

26 AS ER TWA SPЄKA JEFA 2000 JЄR DEL TRŮL

27 - ED HET SA SKILUN A SVNA VPSTONDA ЄR

28 A FORSTA ND PRESTERA RVCH HORDOM

29 BI T FOLK TЄLED HVE ND TOJENST HJARA

30 TATA TJUGHA - I ALLE SKILUM RVCH MORT

31 SWIKA - MEN HWAT HJA KЄ HVE SKIL

32 FOR [p. 116] BILYWA ND FRUCHDBER WERA IN

 [BOEK VAN ADELA PAG. 83]

sinra skip forplgja . As hju nw wither alsa fre hl aend bter wr that hju faest sprka machte , side thene Magy that hju mith fra moste , tha that hju hira foddik aend fmna halda skolde , that hju en stt skolde nyta s hch as hju to fara na nde kenth . 22. Forth side r thaet hi hiri frja skolde in ajnwarde fon sinum forsta , jef er mster skolde wertha over alle lnda aend folkra Fryas . Hi side that hju that bije aend bijechta most , owers skolde r vnder flo wja sterva lta . 23. As er thr after al sinra forsta om ira lger to gadurad hde frjer ld , Frna vrmites i klrsjande biste most m . nis segsa of ik mster skil wertha over alle lnda aend folkra Fryas . 24. Frna dde as melde hja him navt . To lnga lesta pende hju hira wra aende kth , 25. min gun wrde thjstred , tha that re ljucht dgth vp in minara sle . Jes , ik sja t . Hark Irtha aend ws blyde mith my . 26. Vndera tydum that Aldland svnken is , stand thju forma spke fon thet Jol an top . Thrni is hju del gvngon aend vsa frydom mith tham . 27. As er twa spka jeftha 2000 jr del trled het , s skilun tha svna vpstonda thr tha forsta aend prestera thrvch hordom bi t folk tled haeve , aend tojenst hjara tta tjugha . Thi alle skilum thrvch mort swika , men hwat hja kth haeve skil forth [116] bilywa aend frchdber wertha in

zijn schip verplegen Toen zij nu zoo verre hersteld en beter was, dat zij helder spreken konde, zeide de Magy, dat zij met hem mede varen moest, doch dat zij hare lamp en hare maagden zoude behouden, dat zij een staat zoude voeren, zoo hoog als zij nooit te voren gekend had. 22. Voorts zeide hij, dat hij haar vragen zoude in tegenwoordigheid van zijne voornaamsten, of hij meester zoude worden over alle landen en volken van Frya. Hij zeide dat zij dit bevestigen en verzekeren moest, anders zoude hij haar onder vele smarten laten sterven. 23. Toen hij daarna alle zijne voornaamsten om haar leger vergaderd had, vroeg hij luide: Frana, vermits ge helderziende zijt, moet gij mij eens zeggen of ik meester zal worden over alle landen en volken van Frya. 24. Frana deed, als sloeg zij geen acht op hem. Ten langen laatste opende zij hare lippen, en sprak: 25. Mijne oogen worden verduisterd, doch het andere licht daagt op in mijne ziel. Ja, ik zie het. Hoor Irtha, en wees blijde met mij. 26. In de tijden, dat Atland verzonken is, stond de eerste spaak van het Juul in top. Daarna is zij nedergegaan en onze vrijheid met haar. 27. Als het twee spaken of twee duizend jaren nedergewenteld heeft, zullen de zonen opstaan, die de vorsten en priesteren in ontucht bij het volk geteeld hebben, en tegen hunne vaderen getuigen. Die allen zullen door moord bezwijken; maar wat zij verkondigd hebben, zal voortdurend [117] blijven en vruchtbaar worden in

nursed on his own ship. As soon as she was well enough to speak clearly, the Magy told her that she must sail with him, but that she should keep her lamp and her femmes, and should hold a station higher than she had ever done before. 22. Moreover, he said that he should ask her, in presence of all his chief men, if he would become the ruler of all the lands and people of Frya; that she must declare and affirm this, or he would let her die a painful death. 23. Then, when he had gathered all his chiefs around her bed, he asked, in a loud voice, "Frana, since you are a prophetess, shall I become ruler over all the lands and people of Frya?" 24. Frana did as if she took no notice of him; but at last she opened her lips, and said: 25. "My eyes are dim, but the other light dawns upon my soul. Yes, I see it. Hear, Irtha, and rejoice with me. 26. "At the time of the submersion of Aldland, the first spoke of the yule stood at the top. After that it went down, and our freedom with it. 27. "When two spokes, or two thousand years, shall have rolled down, the sons shall arise who have been bred of the fornication of the princes and priests with the people, and shall witness against their fathers. They shall all fall by murder, but what they have proclaimed shall endure, and shall bear fruit in

seinem Schiffe pflegen. Als sie nun soweit heil und besser war, dass sie mit fester Stimme reden konnte, sagte der Magy, dass sie mit ihm fahren msste, doch dass sie ihre Lampe und ihre Maiden behalten sollte ; dass sie einen Staat fhren wurde, so hoch, wie sie vorher nie gekannt htte. 22. Frder sagte er, dass er sie fragen wrde in Gegenwart seiner Frnehmsten, ob er Herr ber alle Lande und Vlker Fryas werden sollte. Er sagte, dass sie das bejahen und besttigen sollte, sonst wrde er sie unter vielen Wehen sterben lassen. 23. Als er danach alle seine Frnehmsten um ihr Lager versammelt hatte, fragte er laut : Frana, dieweil du klarsehend bist, sollst du mir sagen, ob ich einmal ber alle Lande und Vlker Fryas herrschen werde? 24. Frana tat, als beachtete sie ihn nicht. Zuletzt ffnete sie ihre Lippen und sprach: 25. Meine Augen werden verdunkelt, doch das andere Licht tagt auf in meiner Seele. Ja, ich sehe es. Hre, Irtha, und freue dich mit mir. 26. In den Zeiten, dass Aldland versunken ist, stand die erste Speiche des Juls im Topp. Danach ist sie niedergegangen und unsere Freiheit mit ihr. 27. Wenn es zwei Speichen oder Zweitausend Jahre sich niedergewendelt hat, so werden die Shne aufstehen, die die Frsten und Priester durch Buhlerei bei dem Volke gezeugt haben, und werden wider ihre Vter zeugen. Diese alle werden durch Mord erliegen : aber was sie gekndet haben, wird frder bleiben und fruchtbar werden in                 116

MS 084 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 - A BOSMA ЄRA KLOKE MNNISKA - ALSA LIK

02 GODE SЄDUM ЄR DEL LEID WRDE IN INRA

03 SKAT - JETA ŮSAND JЄR SKIL JU SPЄ

04 - KE EN DEL NYGA ND AL MARA SYGA ANDA

05 JUSTERNESSE ND IN BLOD - OVIR I UT-

06 STIRT RVCH A LAGA ЄR FO / R / STA ND PRES

07 TERA - ЄRNЄI SKIL ET* MORNERAD

08 WIER ANFANGA TO GLORA - IT SJANDE

09 SKILUN A FALSKA FORSTA ND PRESTER*

10 ALSAMEN WI FRYDOM KMPA ND

11 WOXELJA - MEN FRYDOM - LJAFDE ND

12 ЄNDRACHT* SKIL ET FOLK IN HJARA WACH

13 NЄMA ND MIT ET JOL RISA UTA

14 WLA POL - T LJUCHT T EROST AL

15 - LENA GLORADE SKIL AN FON LЄJAR

16 LAJA TO - N LOGHA* WERA - T BLOD ЄRA

17 RGUM SKIL OVIR IN LIF STRAMA

18 MEN U NE MŮG ET NAVT TO I NЄMA -

19 TO A LESTA SKIL T FENINIGE

20 KWIK ЄR VP ASA* ND ЄROF STERVA -

21 ALLE WLA SKЄDNESE AM FO / R / SUNNEN

22 SEND VMBE A FORSTA ND PRESTERA

23 TO BOGA SKILUN AN LOGHA* OFRED WERA -

24 FOR SKILUN AL INRA BERN MI FRЄO

25 LЄVA - A HJU UTSPRЄKEN HЄDE SЄG* HJU

26 DEL - MEN ENE MAGY AM HJA NAVT

27 WEL FORSTAN HЄDE KRЄ - IK HV I FRЄ

28 - JE JEF IK BAS SKILDE WERA OVIR ALLE LAND

29 - A ND FOLKRA FRYAS ND NW HSTE TO EN

30 OER SPROKEN - FRANA RJUCHTE HJRI

31 WIER - SACH IM STAR AN ND KЄE

32 ЄR SJUGUN ETMELDE OM SEND - SKIL

 [BOEK VAN ADELA PAG. 84]

a bosme thra kloke maenniska , alsa lik gode sdum thr del lid wrde in thinra skt . 28. Jeta thsand jr skil thju spke then del nyga aend al mra syga anda thjusternesse aend in blod , ovir thi utstirt thrvch tha lga thr forsta aend prestera . 29. Thrni skil thet mornerd wither anfanga to glora . Thit sjande skilun tha falska forsta aend prester alsamen with frydom kaempa aend woxelja , men frydom , ljafde aend ndracht skil et folk in hjara wach nma aend mit thet jol risa uta wla pol . 30. Thaet ljucht thaet erost allna glorade , skil than fon ljar laja to n logha wertha . That blod thra aergum skil ovir thin lif strma , men thu ne mgth et navt to thi nma . To tha lesta skil thaet feninige kwik thr vp sa aend throf sterva . Alle wla skdnese tham forsunnen send vmbe tha forsta aend prestera to boga , skilun an logha ofred wertha . Forth skilun al thinra bern mith frth lva . Th hju utspreken hde , sg hju del . Men thene Mgy tham hja navt wel forstn hde krth , ik haev thi frjeth , jefik bs skilde wertha ovir alle lnda aend folkra Fryas , aend nw haeste to en other sproken . Frna rjuchte hiri wither , sach im star an aend kthe : r sjugun etmelde om send , skil

den boezem der kloeke menschen, gelijk goede zaden die neergelegd worden in uwen schoot. 28. Nog duizend jaren zal de spaak naar beneden dalen en al meer neder zijgen in de duisternis en in het bloed over u uitgestort door de lagen der vorsten en priesteren. 29. Daarna zal het morgenrood weder aanvangen te gloren. Dit ziende zullen de valsche vorsten en priesters allen te zamen tegen de vrijheid kampen en worstelen; maar vrijheid, liefde en eendracht zullen het volk in hare hoede nemen, en met het juul uit de vuile poel rijzen. 30. Het licht, dat eerst alleen gloorde, zal dan van lieverlede tot eene vlam worden. Het bloed der boozen zal over uw ligchaam stroomen, maar gij moogt het niet tot u nemen. Ten laatste zal het vergiftige gedierte daarop azen en daarvan sterven. Alle vuile geschiedenissen, die verzonnen zijn om de vorsten en priesteren te roemen, zullen aan de vlam geofferd worden. Voortaan zullen alle uwe kinderen in vrede leven. 31. Toen zij uitgesproken had, zeeg zij neder. 32. Maar de Magy, die haar niet wel verstaan had, schreeuwde: ik heb u gevraagd of ik meester zoude worden over alle landen en volken van Prya, en nu hebt gij tot een ander gesproken. Frana richtte zich weder op, zag hem strak aan en sprak: eer zeven etmalen om zijn, zal

the bosoms of able men, like good seed which is laid in thy lap. 28. "Yet a thousand years shall the spoke descend, and sink deeper in darkness, and in the blood shed over you by the wickedness of the princes and priests. 29. "After that, the dawn shall begin to glow. When they perceive this, the false princes and priests will strive and wrestle against freedom; but freedom, love, and unity will take the people under their protection, and rise out of the vile pool. 30. "The light which at first only glimmered shall flow over your surface, but you must not absorb it. At last the poisoned animals shall eat it, and die of it. All the stories that have been written in praise of the princes and priests shall be committed to the flames. Thenceforth your children shall live in peace." 31. When she had finished speaking she sank down. 32. The Magy, who had not understood her, shrieked out, "I asked you if I should become master of all the lands and people of Frya, and now you have been speaking to another." 33. Frana raised herself up, stared at him, and said, "Before seven days have passed

den Busen der rstigen Mnner, gleich gutem Samen, der niedergelegt ward in deinen Schoss. 28. Noch tausend Jahre wird die Speiche sich nieder neigen und immer mehr sinken in Dunkelheit und Blut, ber dich ausgegossen durch die Rnke der Frsten und Priester. 29. Dann wird das Morgenrot wieder anfangen zu glasten. Dies sehend, werden die falschen Frsten und Priester zusammen wider die Freiheit kmpfen und ringen. Aber Freiheit, Liebe und Eintracht werden das Volk in ihre Hut nehmen und mit dem Jul aus dem Pfuhl aufsteigen. 30. Das Licht, das zuerst getagt hat, wird dann von lichter Lohe zu einer wallenden Glut werden . Das Blut der Argen wird ber deinen Leib strmen, aber du darfst es nicht zu dir nehmen. Zuletzt wird das giftige Getier darauf sen und darob sterben. Alle unreinen Geschichten, die ersonnen sind, um die Frsten und Priester zu rhmen, werden der Flamme geopfert werden. Frder werden alle deine Kinder in Frieden leben. 31. Als sie ausgesprochen hatte, sank sie nieder. 32. Aber der Magy, der sie nicht gut verstanden hatte, schrie : Ich habe dich gefragt, ob ich herrschen werde ber alle Lande und Vlker Fryas, und nun hast du zu einem anderen gesprochen. 33. Frana richtete sich wieder auf, sah ihn starr an und sagte : Ehe sieben Etmelda um sein werden, wird                

MS 085 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 IN SЄLE MIA NACHTFŮGLON TO A GRAWA

02 OMME WARA ND IN LIK SKIL LEDSA VPPA

03 BODEM FONA SЄ- ЄL WEL SЄIDE ENE MAGY

04 MI VRBORGNE WODIN - SEGS MEN T IK KVME -

05 FOR SЄIDER TO JENST ЄN SINAR RAKKARUM

06 - WERP T WIF VR SKIPPES BORD -

07 ALUS WЄR ET ENDE FONRE LESTE ЄRA

08 MODERUM - WRЄKE WILLA WI ЄRVR

09 NAVT NE HROPA AM SKIL TYD NIMA - MEN

10 ŮSAND WARA ŮSAND MЄL WILLA

11 WI FRYA FTERNЄI HROPA - WAK-WAK-WAK -

12 HO -T ENE MAGY FOR VRGVNGON - IS -

13 NЄIAT A MODER VRDЄN WAS -

14 LЄT ER A FODDIK ND A FAMNA

15 TO SINA SKIP TO BRENGA BIJUNKA ALLE IN [p. 118]

16 - BOLD ЄR IM LIKTE - FOR GVNG ER T

17 FLYMAR VP HWAND HI WILDE A FAM

18 FON MЄDЄA-S-BLIK JEFA FON STAVORA

19 GABJA ND AM TO MODER MAKJA - A

20 ЄR WЄRON HJA VP HJARA HODUM* BROCHT -

21 A STJURAR FON STAVORA ND FON T

22 ALDERGA HЄDON HINI GERN TO JONIS

23 TOGEN MEN A GRATE FLATE WЄRE VP

24 - PEN FЄRE TOCHT ŮT - NW GVNGON HJA TO

25 ND FORON MI HJRA LITTIGE FLATE

26 NЄI MЄDЄA-S-BLIK ND HILDON HJA SKUL

27 AFTER T LY ЄRA BAMUN - I MAGY NA

28 - KADE MEDEA-S-BLIK BI HELLE DЄI ND

29 SKYNANDER SVNNE - ACH GVNG-ON

30 SINA LJUDA DRYST WЄI VPPERA BURCH

31 TO RUNANDE - MEN AS ALLET FOLK MI A

32 BʘTUM LAND WAS KЄMON VSA STJURAR

 [BOEK VAN ADELA PAG. 85]

thin sle mitha nachtfglon to tha grwa omme wra aend thin lik skil ledsa vppa bodem fona se . 34. l wel side thene Magy mith vrborgne wodin , segs men thaet ik kvme . 35. Forth sider to jenst n sinar rakkarum , werp that wif vr skippes bord . 36. Althus wr et ende fon re leste thra Moderum. Wrke willath wi thr vr navt ne hropa , tham skil tyd nima . Men thsand wra thsand ml willath wi Frya aefterni hropa : wk wk wk . Caput XXXII. [118] Ho t thene Magy forth vrgvngon is . 1. Ni that tha modder vrdn was , lter tha foddik aend tha fmna to sina skip to brenga bijunka alle in  [118] bold thr im likte . Forth gvng er thaet Flymr vp , hwand hi wilde tha fm fon Mdasblik jeftha fon Stvora gabja aend tham to Moder mkja . Tha thr wron hja vp hjara hodum brocht . 2. Tha stjurar fon Stvora aend fon thaet Alderga hdon hini grn to Jonis togen , men tha grte flte wre vppen fre tocht t . Nw gvngon hja to aend foron mith hjra littige flte ni Mdasblik aend hildon hja skul after tht ly thra bmun . 3. Thi Mgy nkade Mdasblik bi helle di aend skynander svnne . Thach gvngon sina ljuda drist drist wi vppera burch to runnande . Men as allet folk mith tha btum land was , kemon vsa stjurar

uwe ziel met de nachtvogels bij de graven rond waren, en uw lijk zal liggen op den bodem van de zee. 34. Heel goed, zeide. de Magy met verkropte woede, zeg maar dat ik kom. 35. Vervolgens zeide hij tot zijn gerigtsdienaars: werpt dat wijf over scheepsboord. 36. Zoo was het einde van de laatste der Moeders. Wraak willen wij daarover niet roepen, die Zal de tijd nemen. Maar duizendwerf duizendmaal willen wij Frya naroepen: waak ! waak ! waak ! Hoofdstuk XXXII. Hoe het den Magy verder gegaan is. 1. Nadat de Moeder vermoord was, liet hij de lamp en de maagden naar zijn schip brengen, benevens allen inboe- [119] del, die hem behaagde. Vervolgens ging hij het Flymeer op, want hij wilde de maagd van Medeasblik of van Stavoren rooven, en die tot Moeder aanstellen. Doch daar waren zij op hunne hoede gebracht. 2. De zeelieden van Staveren en Alderga waren hem gaarne te gemoet getrokken, maar de groote vloot was op eene verre tocht uit. Nu gingen zij heen en voeren met hunne kleine vloot naar Medeasblik en hielden zich schuil achter de luwte der boomen. 3. De Magy naderde Medeasblik, bij helderen dag en schijnende zon. Evenwel gingen zijne manschappen stoutweg op de burgt aanstormen. Maar als al het volk met de booten geland was, kwamen onze zeelieden

your soul shall haunt the tombs with the night-birds, and your body shall be at the bottom of the sea." 34. Swelling with rage, the Magy said, "Very good; say that I am coming!" 35. Then he said to his executioners, "Throw this woman overboard!" 36. This was the end of the last of the folk-mothers. We do not ask for revenge. Time will provide that; but a thousand thousand times we will call with Frya - "Watch! Watch! Watch!" Chapter XXXII: How it fared afterwards with the Magy - 1. After the murder of the folk-mother, he brought the lamp and the femmes into his own ship, together with all the booty that he chose. Afterwards he went up the Flymar because he wished to take the burgh-femme of Medeasblik or Stavia and install her as folk-mother; but there they were on their guard. 2. The navigators of Staveren and Alderga would gladly have gone to Jon, but the great fleet was out on a distant voyage; so they proceeded in their small fleet to Medeasblik, and kept themselves concealed in a sheltered place behind trees. 3. The Magy approached Medeasblik in broad daylight; nevertheless, his men boldly stormed the burgh. But as they landed from the boats, our people

deine Seele mit den Nachtvgeln um die Grber irren und dein Leichnam auf dem Meeresgrund liegen.34. Sehr wohl, sagte der Magy mit verborgener Wut, sag nur, dass ich komme. 35. Weiter sagte er zu seinen Schergen : Wirf das Weib ber Schiffsbord. 36. Also war das Ende der letzten der Mutter. Rache wollen wir darob nicht rufen, die wird die Zeit nehmen. Aber tausend mal tausendmal wollen wir Frya nachrufen : Wache, wache, wache! Kapitel XXXII. Wie es dem !Magy weiter ergangen ist. 1. Nachdem die Mutter ermordet war, liess er die Lampe und die Maiden nach seinem Schiffe fhren, nebst allem Hausrat, der ihm gut deuchte. Frder fuhr er die Flysee aufwrts, denn er wollte die Maid von Medeasblik oder Stavora rauben und dann zur Mutter machen. Doch da waren sie auf ihrer Hut. 2. Die Seeleute von Stavora und Alderga waren ihm gerne entgegengezogen, aber die grosse Flotte war auf einer weiten Fahrt. Nun gingen sie hin und fuhren mit ihrer kleinen Flotte nach Medeasblik und hielten sich versteckt in dem Lee der Bume. 3. Der Magy nherte sich Medeasblik am hellen Tage und bei scheinender Sonne. Trotzdem gingen seine Leute dreist auf die Burg los. Aber als das Volk mit den Booten gelandet war, kamen unsere Seefahrer         118

MS 086 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 UTЄRE KRЄKE WЄI ND SKATON HJARA PILA

02 MI TARBARNTIN BOLLUM VP SINRA FLATE

03 - HJA WЄRON ALSA WEL RJUCHT T FЄLO

04 SINRA SKЄPUN BISTONDA ANNA BRʘND

05 WЄRON AN VPPA SKЄPUN WACHTON*

06 SKATON AK NЄI VS A ACH T NE

07 ROJADE NAWET - AS ER TO LESTA EN

08 SKIP AL BARNANDE NЄIT SKIP ES MAGY

09 DRYF BIFEL ER SIN SKIPER HI SKOLDE OF.

10 HADE MEN ENE SKIPER T WЄRE ENE

11 DЄNEMARKER ЄR ENE FIN FELAD HЄDE

12 ANDERE V HEST VSE ЄRE-MODER NЄI

13 A BODEM FONA SЄ SVNDEN TO MELDAN

14 - DE ATSTE KVMA SKOLDE IT SKOSTE RVCH

15 A DROKHЄD WEL VRJETTA - NW WIL IK

16 NJUDA ATSTE IN WORD JECHT - I MAGY

17 WILD IM OFWЄRA - MEN ENE SKIPER EN

18 FTE FRYAS ND STERIK LIK EN JOK-OXE

19 KLIPADE BЄDA SINUM* HʘNDA OM SIN HOLE

20 ND HIF HINI VR BORD INTO T WALLAN

21 - DE HEF - FOR HЄS ER SIN BRUNE SKILD AN

22 TOP ND FOR RJUCH* TO RJUCHTAN NЄI VSA

23 FLATE - ЄRRVCH KЄMON A FAMNA VN

24 FORLET TO VS MEN HA* FODDIK WAS UT

25 GVNGON ND NIMMAN WISTE HO-T KEM

26 - EN WAS - A H / J / A VPPA VNFORDEN* SKЄPA

27 HЄRADON T ENE MAGY VRDRVNKEN

28 WAS BRŮDE HJA HINNE HWAND A STJURAR

29 ЄRA MЄST DЄNNEMARKAR* WЄRON -

30 NЄIAT A FLATE FЄR ENOCH EWЄI WЄRE

31 WENDON VSA STJURAR ND SKATON

32 HJARA BARNPILLA VPPA A FINNA DEL -

 [BOEK VAN ADELA PAG. 86]

utre krke wi aend skton hjara pila mith trbarntin bollum vp sinra flte . Hja wron alsa wel rjucht that flo sinra skpun bistonda anna brnd wron . Tham vppa skpun wachton , skton k ni vs th , thach thaet ne rojade nawet . 4. As er to lesta en skip al barnande ni t skip thes Mgy dryf , bifel er sin skiper hi skolde ofhde , men thene skiper that wre thene Dnemarker thr thene Fin felad hde , andere , 5. thv hest vse remoder ni tha bodem fona s svnden to meldande thatste kvma skolde , thit skoste thrvch tha drokhd wel vrjetta ; nw wil ik njude thatste thin word jecht . 6. Thi Mgy wild im ofwra ; men thene skiper , en aefte Fryas aend sterik lik en jokoxe , klipade bda sinum hnda om sin hole aend hif hini vr bord into thaet wellande hef . Forth hs er sin brune skild an top aend for rjucht to rjucht an ni vsa flte . Thrthrvch kmon tha fmna vnforlet to vs , men tha foddik was utgvngon aend nimman wiste ho t kmen was . 7. Tha hja vppa vnfordene skpa heradon , that thene Mgy vrdrvnken was , brde hja hinne , hwand tha stjurar thra mst Dnemarkar wron . Ni that tha flte fr enoch ewi wre , wendon vsa stjurar aend skton hjara barnpila vppa tha Finna del .

uit de kreek weg en schoten hunne pijlen met brandende terpentijnballen op zijne vloot. Zij waren zoo goed gericht, dat vele van zijne schepen terstond in brand waren. Die op de schepen de wacht hielden, schoten ook naar ons, doch zij raakten niets. 4. Toen ten laatste een schip al brandende naar het schip van den Magy dreef, beval hij zijn stuurman af te houden, maar die stuurman was de Denemarker, die den Fin geveld had; deze zeide: 5. gij hebt onze Eeremoeder naar den bodem van de zee gezonden om te molden, dat gij komen zoudt, dat zoudt gij door de drukte wel vergeten; nu wil ik zorgen, dat gij uw woord gestand doet. 6. De Magy wilde hem afweren, maar de stuurman een echte Fries en sterk als een jukos, klemde beide handen om zijn hoofd en tilde hem over boord in de golvende zee. Vervolgens heesch hij zijn bruin schild in top en voer recht toe recht aan naar onze vloot. Daardoor kwamen de maagden ongedeerd bij ons, maar de lamp was uitgegaan, en niemand wist, hoe het gekomen was. 7. Toen zij op de onvernielde schepen hoorden, dat de Magy verdronken was, trokken zij weg, want de zeelieden daarvan waren meest Denemarkers. Nadat de vloot ver genoeg was, wenden onze zeelieden en schoten hunne brandpijlen op de Finnen af.

sallied forth from the creek, and shot their arrows with balls of burning turpentine upon the fleet. They were so well aimed that many of the ships were instantly on fire. Those left to guard the ships shot at us, but they could not reach us. 4. When at last a burning ship drifted towards the ship of the Magy, he ordered the man at the helm to sheer of, but this man was the Denamarkar who had cleft the head of the Finn. He said: 5. "You sent our folk-mother to the bottom of the sea to say that you were coming. In the bustle of the fight you might forget it; now I will take care that you keep your word." 6. The Magy tried to push him off, but the navigator, a real Child of Frya and strong as an ox, clutched his head with both hands, and pitched him into the surging billows. Then he hoisted up his brown shield, and sailed straight to our fleet. Thus the femmes came unhurt to us; but the lamp was extinguished, and no one knew how that had happened. 7. When those on the uninjured ships heard that the Magy was drowned, they sailed away, because their crews were Denamarkar. When the fleet was far enough off, our navigators turned and shot their burning arrows at the Finnar.

aus dem Schlupfhafen hervor und schossen ihre Pfeile mit Terpentinballen auf seine Flotte. Sie waren so wohl gerichtet, dass viele seiner Schiffe zur Stund in Brand gerieten. Die auf den Schiffen die Wacht hielten, schossen auch auf uns ; doch sie trafen nichts. 4. Als zuletzt ein Schiff brennend nach dem Schiff des Magy trieb, befahl er seinem Schiffer, er sollte abhalten. Aber der Schiffer, der der Dnemrker war, der den Finnen gefllt hatte, antwortete : 5. 'Du hast unsere Ehrenmutter auf den Seegrund gesandt, um zu melden, dass du kommen wrdest. Das knntest du in der Hast wohl vergessen. Nun will ich sorgen, dass du dein Wort haltst. 6. Der Magy wollte ihn abwehren; aber der Schiffer, ein echter Fryas und stark wie ein Jochochse, klemmte seine beiden Hnde um seinen Schdel und hub ihn ber Bord in das wogende Haff. Dar auf hisste er seinen braunen Schild* in Topp und fuhr geradezu nach unserer Flotte hin. Dadurch kamen die Maiden unversehrt zu uns ; aber die Lampe war ausgegangen und niemand wusste, wie das gekommen war. 7. Als sie auf den nicht zerstrten Schiffen hrten, dass der Magy ertrunken war, machten sie sich davon, denn die Seeleute darauf waren meistens Dnemrker. Nachdem die Flotte fern genug war, wendeten unsere Seeleute und schossen ihre Brandpfeile auf die Finnen herab.

MS 087 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 A A FINNA US SAGON HO HJA VRRЄDEN

02 WЄRON HLIP ALRIK RVCH VR EKKORUM ND

03 ЄR NЄRE* LONGER NЄN HERICHHЄD NI BOD -

04 TO ISRE STONDE RUN A WЄRE HJU UT [p. 120] TERE

05 BURCH - AM NAVT NE FLJUCHTE WER AFMAK

06 - AD ND ЄR FLJUCHTE FVND SIN ENDE IN

07 TO A POLUM FON ET KRYLINGER WALD* -

08 NЄISCHRIFT - A A STJURAR AN DA

09 KRЄKE LЄJON - WAS ЄR EN SPOTTER FON UT

10 STAVORA MANK ЄR SЄIDE MЄDЄA MЄI

11 LAKKJA* SA WI HYR UT HJRA BURCH REDA -

12 ЄRVMBE HVON A FAMNA JU KREKE ME

13 - DEA MEI LAKKJA HЄTEN - A BЄRTNIS

14 - SA ЄR AFTERNЄI SKЄD SEND MЄI ALRA.

15 MANNALIK HŮGJA - A FAMNA HAGON AM

16 NЄI HJARA WYSA TO TELLA ND WEL BISKRI

17 VE* LЄTA - ЄRVMBE RЄKENJA WI HIRMIA

18 VSA ARBЄD FVLBROCHT - HELD - / ENDE FON T- BOK- / [p. 122]

 

19 MIN NʘM IS ADELBROST SVN FON APOL ND

20 FON ADELA - RVCH MIN FOLK BEN IK KЄREN

21 TO GRЄVETMAN OVIRA LINDA WRDA - ЄR

22 - VMBE WIL IK IT BOK FORFOLGJA VP ALSA

23 DЄNERA WISA AS MINE MEM SPROKEN

24 HE - NЄIAT NE* MAGY FELT WAS ND

25 FRYASBURCH VP STEL BROCHT MOST ER EN

26 MODER KЄREM* WERA BI RA LЄVA NЄDE*

27 JU MODER HJRA FOLGSTERE NAVT NOM

28 HIRA* LERSTA WILLE WAS SOK ND NARNE

29 TO FINDNE* - SJUGUN MʘNAA FTER WER

30 - ER EN MЄNA ACHT BILIDSEN ND WEL

31 TO GRЄNEGA UT ЄRSEKE T ANNA SAX

32 ANNA MARKA PAL - MIN MEM WER

[BOEK VAN ADELA PAG. 87]

Th tha Finna thus sagon , ho hja vrrden wron , hlip alrik thrvch vr ekkdrum aend thr nre lnger nn hrichhd ni bod . To thisre stonde run tha wre hju ut [120] tre burch . Tham navt ne fljuchte , werth afmakad , aend thr fljuchte fvnd sin ende into tha polum fon et Krylinger wald . de burgt . Die niet vluchtte werd afgemaakt en die vluchtte vond zijn einde in de poelen van het Krylinger woud . Caput XXXIII. Nischrift . Th tha stjurar an da kreke ljon was thr en spotter fon ut Stavora mank , thr side , Mda mei lakkja , sa wi hyr ut hjra burch reda . 2. Thrvmbe haevon tha fmna thju krke Mda mi lakkja hten . 3. Tha brtnissa thr afterni skd send , mi alra mannalik hgja . Tha fmna hagon tham nei hjara wysa to tella aend wel biskriwa lta . Thrvmbe rkenjath wi hirmitha vsa arbd fvlbrocht . Held . 4. ENDE FON 'T BOK .

Toen de Finnen dat zagen en hoe zij verraden waren, liep alles door elkander en er was langer geen gehoorzaamheid noch bevel. Op dat tijdstip liep de bezetting hen uit [121] de burgt. Die niet vluchtte werd afgemaakt en die vluchtte vond zijn einde in de poelen van het Krylinger woud. Hoofdstuk XXXIII. Naschrift.Toen de zeelieden in de Kreek lagen, was er een spotter uit Staveren onder hen, die zeide Medea mag wel lachen, als wij haar uit hare burgt redden. 2. Daarom hebben de maagden die Kreek Medeamilakkiagenoemd. 3. De gebeurtenissen, die daarna geschied zijn, mogen iedereen heugen. De maagden behooren die op hare wijze te verhalen en goed te laten beschrijven. Daarom rekenen wij hiermede onzen arbeid volbracht. Heil. 4. Einde van het Boek.

8. When the Finnar saw that, and found that they were betrayed, they fell into confusion, and lost all discipline and order. At this moment the garrison sallied forth from the burgh. Those who resisted were killed, and those who fled found their death in the marshes of the Krylinger Wald. Chapter XXXIII: Postscript - . When the navigators were in the creek, there was a wag from Staveren among them, who said, "Medea may well laugh if we rescue her from the burgh." 2. Upon this, the femmes gave to the creek the name Medea Meilakkia. 3. The occurrences that happened after this everybody can remember. The femmes ought to relate it in their own way, and have it well inscribed. We consider that our task is fulfilled. Hail! 4. The end of the book.

Als die Finnen das sahen, wie sie verraten waren, lief alles durcheinander : es gab lnger keinen Gehorsam noch Gebot. In dem Augenblick jagte die Wehr sie aus der Burg. Wer nicht floh, wurde niedergemacht, und wer floh, fand sein Ende in den Pfuhlen des Krylinger Waldes. Kapitel XXXIII. [---]

[BOEK VAN ADELBROST PAG. 87]

Caput I. Min nm is Adelbrost svn fon Apol aend fon Adela . 1. Thrvch min folk ben ik kren to Grvetman ovira Linda wrda . Thrvmbe wil ik thit bok forfolgja vp alsa dnera wisa as mine mem sproken heth . 2. Ni that thene Mgy felt was aend Fryasburch vp stel brocht , most er en moder kren wertha . Bi ra lva nde thju Moder hira folgstera navt nmth . Hira lersta wille was sok aend narne to findne . Sjugun mnatha aefter werth er en mna acht bilidsen aend wel to Grneg ut rske that anna Saxanamarka plth . Min mem werth

Hoofdstuk I. [123] Mijn naam is Adelborst, de zoon van Apol en Adela. 1. Door mijn volk ben ik gekozen tot Grevetman over de Linda-oorden. Daarom wil ik dit boek vervolgen, op zoodanige wijze als moeder gesproken heeft. 2. Nadat de Magy verslagen was en Fryasburgt op stel gebracht, moest er eene Moeder gekozen worden. Bij haar leven had de Moeder hare opvolgster niet genoemd. Haar uiterste wil was weg en nergens te vinden. Zeven maanden daarna werd eene algemeene vergadering belegd en wel te Grenega, uit oorzaak dat het aan de Saksanamarken paalt. Mijne moeder werd

The writings of Adelbrost and Apollonia. Chapter I: My name is Adelbrost, the son of Apol and Adela - 1. I was elected by my people as reeve over the Lindawrda. Therefore I will continue this book in the same way as my mother has spoken it. 2. After the Magy was killed and Fryasburch was restored, a folk-mother had to be chosen. The folk-mother had not named her successor, and her will was nowhere to be found. Seven months later a general assembly was called at Grenega, because it was on the boundary of Saxanamark. My mother was

Kapitel I. Mein Name ist Adelbrost, Sohn von Apol und Adela. 1. Durch mein Volk bin ich gekoren zum Grevetmann ber die Linda-Orte. Darum will ich dieses Buch fortsetzen auf die Weise, wie meine Mutter gesprochen hat. 2. Nachdem der Magy erschlagen und Fryasburg wiederhergestellt war, sollte eine Mutter gekoren werden. Bei ihrem Leben hatte die Mutter keine Nachfolgerin ernannt. Ihr letzter Wille war weg und nirgends zu finden. Sieben Monate spter wurde eine gemeine Acht belegt, und zwar zu Grenega , aus dem Grunde, weil es an die Sachsenmarken grenzt. Meine Mutter wurde                122

MS 088 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 KЄREN MEM* HJU NILDE* NЄN MODER WЄSA -

02 HJU HЄDE HE LIF MINAR* TAT HRED ЄR

03 RUCH HЄDON HJA EKKORUM LYAF KRЄJEN

04 ND NW WILDON HJA AK GADA WERA -

05 FЄLON WILDON MIN MEM FON ER BI

06 - SLUT OF BRENGA - MEN MIN MEM SЄIDE

07 EN ЄRE-MODER ACHT ALSA RЄN IN RA

08 MOD TO WЄSANE AS HJU BUTA BLIKT ND

09 ЄVIN MILD FAR AL HJARA BERN - NЄIDAM

10 IK APOL NW LYAF HV BOPPA ELLA IN WR*

11 - ALDA SA NE KN IK SA NE MODER NAVT

12 NESA* - SA SPREK ND KE ADELA - MEN A

13 ʘRA BURCHFAMNA WILDON ALGADER MOD

14 - ER WЄSA - ALREK STAT ONG FORI SINERA

15 JNE FAM ND NILDE* NAVT FYRA - ЄR

16 RVCH NIS* ЄR NЄNE KЄREN - ND HE*

17 RIK US BAND-LAS - HYR FTER MŮG I T BI

18 GRIPPA LJUD-GЄRT AM KЄNING

19 ЄR HЄMESDЄGA* FALLEN IS WAS BI ЄRE

20 MODERIS LЄVA KЄREN B / L / IKBЄR RVCH

21 ALLE STAA MI LYAFDE ND TRJVW -

22 HЄ WЄRE SIN TORN VMBE VPPIN E*

23 GRATE HOF TO DOK-HEM TO HЄMANDE ND

24 BI ЄRE MODERIS LЄVA WRD IM ЄR GRATE

25 ER BIWЄSEN* HWAND ET WЄRE IMMER SA

26 FVL MI BODON ND RIDDARUM FON HЄIN

27 - DE ND FERE AS M* TO FORA NA* NEDE SJAN -

28 TACH NW WЄRER ЄNSЄM AND [p. 124] VRLЄTEN

29 HWAND ALREK WЄRE ANGE T ER HIM MAS

30 - TER SKOLDE MAKJA BOPPA HE* RJUCHT ND

31 WELDA Є-LIK A SLAVONA KЄNINGGAR ELK*

32 FORST WANDE FOR T ER ENOCH DЄDE

 [BOEK VAN ADELBROST PAG. 88]

kren , men hju nilde nn Moder wsa . Hju hde heth lif minar tt hrd , thrthruch hden hja ekkorum lyaf krjen aend nw wildon hja k gdath wertha . 3. Flon wildon min mem fon er bislut ofbrenga ; men min mem side , 4. en remoder cht alsa rn in  ra mod to wsana as hja buta blikt aend ven mild far al hjara bern . Nidam ik Apol nw lyaf haev boppa ella in wralda , s ne kaen ik s ne Moder navt nsa . 5. S sprek aend kth Adela , men tha ra burchfmna wildon algder Moder wsa . Alrek stt thong fori sinera aejne fm aend nilde navt fyra . Therthrvch nis er nne kren aend heth rik thus bandls . 6. Hyr aefter mg it bigripa . Ljudgrt , tham kning thr hmesdga fallen is , was bi thre Moder is lva kren blikbr trvch alle sttha mith lyafde aend trjvw . 7. Heth wre sin torn vmbe vppin eth grte hof to Dok hm to hmande , aend bi thre Moder is lva wrd im ther grte r biwsen , hwand et wre immer sa ful mith bodon aend riddarum fon hinde aend fre as m ae to fora na nde sjan . Tach nw wr er nsm and [124] vrlten , hwand alrek wre ange that er him mster skolde mkja boppa heth rjucht aend welda lik tha slvona kninggar . 8. Elk forst wnde forth that er enoch dde

gekozen, maar zij wilde niet Moeder wezen. Zij had het leven mijns vaders gered, daardoor hadden zij elkander lief gekregen, nu wilden zij ook in het huwelijk treden. 3. Velen wilden mijne moeder van haar besluit afbrengen; maar mijne moeder zeide: 4. eene Eeremoeder behoort zoo rein in haar gemoed te zijn, als zij uitwendig schijnt, en even liefderijk voor al hare kinderen. Naardien ik nu Apol lief heb boven alles in de wereld, zoo kan ik zulk eene Moeder niet wezen. 5. Zoo sprak en redeneerde Adela, maar de andere burgtmaagden wilden alle Moeder wezen. Elke staat dong mede voor zijne eigene maagd en wilde niet toegeven. Daardoor is er geene gekozen, en het rijk dus bandeloos. 6. Uit het volgonde moogt gij het begrijpen. Liudgert de koning die onlangs gestorven is, was bij het leven der Moeder gekozen, blijkbaar door alle staten met liefde en vertrouwen. 7. Het was zijne beurt op het groote hof te Dokhem te wonen; en bij het leven der Moeder, werd hem daar groote eer bewezen; want het was er altijd zoo vol boden en ridders, als men er nooit te voren gezien had. Doch nu was hij eenzaam en verlaten;[125] want iedereen was bevreesd, dat hij zich meester zoude maken boven het recht, en heerschen gelijk de slavenkoningen. 8. Elk opperhoofd waande voorts, dat hij genoeg deed,

chosen, but she would not be the folk-mother. She had saved my fathers life, in consequence of which they had fallen in love with each other, and she wished to marry. 3. Many people wished my mother to alter her decision, but she said: 4. "A folk-mother ought to be as pure in her conscience as she appears outwardly, and to have the same love for all her children. Now, as I love Apol better than anything else in the World, I cannot be such a folk-mother." 5. Thus spoke and reasoned Adela, but all the other femmes wished to be the folk-mother. Each state was in favour of its own femme, and would not yield. Therefore none was chosen, and the country was without any restraint. 6. From what follows you will understand Liudgert, the king who had lately died, who had been chosen in the lifetime of the folk-mother, and seemingly with the love and confidence of all the states. 7. It was his turn to live at the great court of Dokhem, and in the lifetime of the folk-mother great honour was done to him there, as there were more messengers and knights there than had ever been seen there before. But now he was lonely and forsaken, because every one was afraid that he would set himself above the law, and rule them like the slave kings. 8. Every official imagined that he did enough

gekoren, aber sie wollte nicht Mutter sein. Sie hatte das Leben meines Vaters gerettet : dadurch hatten sie einander liebgewonnen und wollten nun Gatten werden. 3. Viele wollten meine Mutter von ihrem Beschlusse abbringen. Aber meine Mutter sagte : 4. 'Eine Ehrenmutter soll also rein in ihrem Gemt sein, als sie usserlich erscheint und gleich mild fr alle ihre Kinder. Nachdemmalen ich Apol nun lieb habe ber alles in der Welt, so kann ich eine solche Mutter nicht sein. 5. So sprach und redete Adela ; aber die anderen Burgmaiden wollten allesamt Mutter sein. Jedweder Staat dingte fr seine eigene Maid und wollte nicht zurckstehen. Dadurch ist keine gekoren worden, und das Reich wurde ohne Zusammenhalt. 6. Aus dem folgenden mget ihr es begreifen. Ljudgert, der Knig, der heutigentages verschieden ist, war beim Leben der Mutter gekoren, anscheinend durch alle Staaten mit Liebe und Zutrauen. 7. Es war seine Reihe, um auf dem grossen Hof zu Dokhem zu hausen ; und bei dem Leben der Mutter ward ihm dort grosse Ehre bewiesen. Denn es war dort immer voll von Boten und Reutern von nahe und fern, wie man es nie zuvor gesehen hat. Doch nun war er einsam und verlassen, denn ein jeder befrchtete, dass er sich rechtswidrig zum Herrn machen knnte und herrschen wie die Sklavenknige. 8. Jeder Huptling whnte frder, dass er genug tat,      124

MS 089 BOK ЄRA ADELA-FOLSTAR

 

01 AS ER WAKADE OVIR SIN JN STAT - ND I ЄN

02 NE JEF NAWET TA ANA ʘERA MIЄRA*

03 BURCHFAMNA GVNG ET JETA RGER TO - ALREK

04 ISRA BOGADE VPPIRA JNE WISDOM ND

05 SAHWERSA A GRЄVETMANNA AWET DЄDON

06 BUTA HJAM SA WROCHTON HJA MISTRYVWA

07 BITWISKA AM ND SINUM LJUDUM -

08 SKЄD ER EN SEKE ЄR FЄLON STAA* TROF ND

09 HЄDE MN JU RЄD ЄNER FAM INWNNEN SA

10 KЄON ALLE ʘERA T HJU SPROKEN HЄDE TO

11 FЄRE FON HJRA JNE STAT - RVCH ALUS DЄN

12 - NERA RENKA BROCHTON HJA TWYSPALT IN

13 OVIRA STAA* ND TORENDON HJA T BAND

14 SADЄNE FON ЄN T ET FOLK FON A ЄNNE

15 STAT NYICH WЄRE VPPET FOLK FON EN ORA

16 STAT ND FAR ET ALDERMINESTA LIK FЄR

17 - HЄMANDE BISKAWADE - JU FЄRE ЄRA

18 IS WЄST T A GOLA JEFA TROWYDA VS

19 AL ET LAND OFWNNEN HVEN ALONT ЄRA

20 SKELDA ND I MAGY ALTO ЄRE WRSARA -

21 HO -R ЄRBY TO GVNGEN IS HE MIN MEM

22 VNTLE OWERS NAS IT BOK NAVT SKRЄVEN

23 NE WRDEN - AFSKEN IK ALLE HAPE VRLЄREN

24 HV A ET SKIL HELPA A BATA - IK NE SKR

25 - YW US NAVT INNA WAN ET* IK ЄRRVCH

26 ET* LND SKIL WINNA JEFA BIHALDANE -

27 T IS MINRA ACHTNE VNDVALIK - IK SKR

28 - YW ALLЄNA FAR ET FTER KVMANDE SLACHT

29 TIL JU HJA ALGADUR WЄTA MŮGE VP

30 HV DЄNA WISA WY VRLЄREN GVNGE ND

31 A ALRA MANNALIK HYR UT LЄRA MЄI

32 T ELK KWAD SIN GЄJA TЄLA -

 [BOEK VAN ADELBROST PAG. 89]

as er wkade ovir sin aejn stt ; aend thi n ne jf nawet t antha thera . Mith ra burchfamna gvnget jeta aerger to . Alrek thisra bogade vppira aejne wisdom aend sahwersa tha Grvetmanna awet ddon buta hjam , s wrochten hja mistryvwa bitwiska tham aend sinum ljudum . Skder en ske thr flon sttha trof aend hde maen thju rd ner fm in wnnen , s kthon alle thera that hju sproken hde to fre fon hjra aejne stt . 9. Thrvch althus dnera renka brochton hja twyspalt in ovira sttha aend torendon hja that band sdne fon n , that et folk fon tha nne stt nythich wre vppet folk fon en ora stt aend fret alderminesta lik frhmande biskwade . Thju fre thra is wst that tha Gola jeftha Trowyda vs al t lnd of wnnen haeven al ont thra Skelda aend thi Magy al to thre Wrsra . 10. Ho r thrby to gvngen is , heth min mem vntlth , owers nas thit bok navt skrven ne wrden , afskn ik alle hpe vrlren haev tha et skil helpa th bta . Ik ne skryw thus navt inna wn , thet ik thrthrvch thet laend skil winna jeftha bihaldane , that is minra achtne vndvalik , ik skryw allna fr et aefter kvmande slacht , til thju hja algdur wta mge vp hvdna wisa wy vrlren gvnge , aend tha alra mannalik hyr ut lra mi that elk kwd sin gja tlath .

als hij waakte over zijn eigen staat, en de een gaf niets toe aan den ander. Met de Burgtmaagden ging het nog erger toe. Elk van haar boogde op hare eigen wijsheid, en wanneer de Grevetmannen iets deden buiten haar, verwekten zij wantrouwen tusschen hem en zijn volk. Geschiedde er eene zaak, die vele staten betrof, en had men de raad van eene maagd ingewonnen, dan riepen alle andere, dat zij gesproken had ten voordeele van haar eigen staat. 9. Door dusdanige ranken brachten zij tweespalt over de staten, en tornden zij den band zoodanig van een, dat het volk van de eene staat nijdig was op het volk van de andere staat, en voor het allerminste als vreemdelingen beschouwde. Het gevolg daarvan is geweest, dat de Golen of Truwenden ons al het land afgewonnen hebben tot aan de Schelde, en de Magy tot aan de Wesara. 10. Hoe het hierbij toegegaan is, heeft mijne moeder uitgelegd, anders was het boek niet geschreven geworden, ofschoon ik alle hoop verloren heb, dat het helpen zal ten bate. Ik schrijf dus niet in den waan, dat ik daardoor het land zal winnen of behouden, dat is mijns achtens ondoenlijk. Ik schrijf alleen voor het nakomende geslacht, opdat zij al te zamen mogen weten, op hoedanige wijze wij verloren gingen, en opdat ieder daaruit leeren mag. dat alle kwaad zijne straf teelt.

if he looked after his own state, and did nor care for the others. With the burgh-femmes it was still worse. Each of them depended upon her own judgment, and whenever a reeve did anything without her, she raised distrust between him and his people. If any case happened which concerned several states, and one femme had been consulted, the rest all exclaimed that she had spoken only in the interest of her own state. 9. By such proceedings they brought disputes among the states, and so severed the bond of union that the people of one state were jealous of those of the rest, or at least considered them as strangers; the consequence of which was that the Golar or Trowydar took possession of our lands as far as the Skelda, and the Magy as far as the Wrsara. 10. How this happened my mother has explained, otherwise this book would not have been written, although I have lost all hope that it would be of any use. I do not write in the hope that I shall win back the land or preserve it: in my opinion that is impossible. I write only for the future generations, that they may all know in what way we were lost, and that each may learn that every crime brings its punishment.

wenn er ber seinen eigenen Staat wachte ; und der eine gab dem anderen nicht nach. Mit den Burgmaiden war es noch schlimmer bestellt. Jedwede rhmte sich der eigenen Weisheit, und wenn die Grevetmnner etwas taten ohne sie, so erwirkten sie Misstrauen zwischen ihm und seinem Volke. Geschah eine Sache, die viele Staaten betraf, und hatte man den Rat einer Maid eingeholt, so riefen die anderen, dass sie gesprochen htte zum Nutzen ihres eigenen Staates. 9. Durch solche Rnke brachten sie Zwiespalt ber die Staaten und lockerten sie die Banden dermassen, dass das Volk des einen Staates neidisch wurde auf das Volk des anderen Staates und es mindestens als Fremde betrachtete. Der Nutzen davon ist gewesen, dass die Golen oder Trowyden uns all das Land abgewonnen haben bis zur Schelde und der Magy bis zur Weser. 10. Wie es hierbei zugegangen ist, hat meine Mutter dargelegt ; sonst wre dies Buch nicht geschrieben worden, obgleich ich alle Hoffnung verloren habe, dass es noch frommen wird. Ich schreibe also nicht in dem Wahne, dass ich dadurch das Land werde gewinnen oder behalten. Das ist meines Erachtens untunlich. Ich schreibe allein fr das nachkommende Geschlecht, auf dass sie allesamt wissen mgen, auf welche Art und Weise wir zugrunde gingen, und damit ein jeder daraus lernen mge, dass alles bel seine Busse zeugt              

MS 090 APOL-LANJA

 

10 MY HE MN APOL-LANJA HЄTEN - TWYJA

02 RITICH DЄGA NЄI MM HIRA* DAD HE

03 MN ADEL-BROST MIN BROER VRSLEJEN

04 FONDEN VPPA WRF - SIN HAWED SPLIT

05 ND SINA LINE ŮT ЄN HRЄTEN - MIN

06 TAT ЄR SIAK LЄIDE IS FON SKRIK VRSTUR-

07 - VEN - A IS APOL MIN JUNGERE BROER

08 FON HYR NЄI ЄRE WEST-SYDE FON SKЄN.

09 - LAND FAREN - ЄR HE ER EN BURCH E-

10 BUWAD LINDA-S BURCH HЄTEN VMBE

11 DANA TO WREKANA VS LЄ - WRALDA

12 HE IM ЄR TO FЄLO JЄRA LЄNAD - HY

13 HE FIF SVNA WNNEN - ALAM BREN

14 - GA ENE MAGY SKRIK [p. 126] ND MIN

15 BROER GʘMA - AFTER MM ND

16 BROERIS DAD SEND A FROMESTA

17 FON-UT-A LA / N / DUM TO EKKʘRUM KVMEN

18 HJA HAVON EN BAND SLOTEN ADEL-BAND

19 HЄTEN TIL JU VS NЄN LЄ WIER.

20 - FARA NE SKOLDE HVA HJA MY ND

21 ADEL-HIRT MIN JUNGSTE BROER VP-

22 - PER BURCH BROCHT - MY BY A FAM-

23 KES ND MIN BROER BY A WЄR-

24 AR - A IK RITICH JЄR WЄRE HE

25 MAN MY TO BURCH-FAM KЄREN - ND

26 A MIN BROER FIFTICH WЄRE WER

27 - ER KЄREN TO GRЄVETMAN - FON

28 MMIS SYDE WЄRE MIN BROER

29 ENE SEXTE - MEN FON TATHIS SYDE ENE

30 RIDE - NЄI RJUCHT MACHTON SINA

31 FTERKVMANDA US NЄN OVERA

32 LINDA FTER HJARA NʘMUN NAVT NE

 [BOEK VAN APOLLONIA PAG. 90]

11. My heth maen Apollnja hten . Twyia thritich dga ni maem hira dd heth maen Adelbrost min brother vrsljen fonden vppa waerf , sin hawed split aend sina lithne t n hrten . Min tt thr siak lide is fon skrik vrsturven . Th is Apol min jungere brother fon hyr ni thre westsyde fon Sknlnd fren . Thr heth er en burch ebuwad , Lindasburch hten , vmbe dna to wrekana vs lth . Wralda heth im thr to flo jra lnad . Hy heth fif svna wnnen . Altham brengath thne Magy skrik [126] aend min brother gma . 12. After maem aend brother is dd send tha fromesta fon ut a lndum to ekkrum kvmen , hja havon en bnd sloten Adelbnd hten . Til thju vs nn leth witherfra ne skolde , haevath hja my aend Adelhirt min jungste brother vpper burch brocht , my by tha fmna aend min brother by tha wrar . 13. Th ik thritich jr wer heth man my to Burchfm kren , aend th min brother fiftich wre , werth er keren to Grvetman . Fon maem is syde wre min brother thene sexte , men fon tt his syde thene thride . Ni rjucht machton sine aefterkvmande thus nn overa Linda aefter hjara nmun navt ne

11. Mij heeft men Apollonia genoemd. Tweemaal dertig dagen na moeders dood, heeft men Adelbrost mijn broeder verslagen gevonden op de werf, zijn hoofd gespleten, en zijne leden uiteengereten. Mijn vader, die ziek lag, is van schrik gestorven. Toen is Apol mijn jongere broeder, van hier naar de westzijde van Schoenland gevaren. Daar heeft hij eene burgt gebouwd, Lindasburgt geheeten, om vandaar ons leed te wreken. Wralda heeft hem daartoe vele jaren geleend. Hij heeft vijf zonen gewonnen. Die alle brengen den Magy schrik[127] en mijn broeder room aan. 12. Na den dood van mijne moeder en mijn broeder, zijn de braafsten van onze landen te zamen gekomen en hebben een verbond gesloten, Adelbond geheeten. Opdat ons geen leed wedervaren zoude, hebben zij mij en mijn jongsten broeder Adelhirt op de burgt gebracht, mij bij de maagden en mijn broeder bij de krijgslieden. 13. Toen ik dertig jaren oud was, heeft men mij tot Burgtmaagd gekozen, en toen mijn broeder vijftig was, werd hij gekozen tot Grevetman. Van moeders zijde was mijn broeder de zesde, maar van vaders zijde de derde. Naar recht mochten dus zijne nakomelingen niet overa Linda achter hunne namen

11. My name is Apollonia. Two-and-thirty days after my mothers death my brother Adelbrost was found murdered on the wharf, his skull fractured and his limbs torn asunder. My father, who lay ill, died of fright. Then my younger brother, Apol, sailed from here to the west side of Skenland. There he built a burgh named Lindasburch, in order there to avenge our wrong. Wr-alda accorded him many years for that. He had five sons, who all caused fear to Magy, and brought fame to my brother. 12. After the death of my mother and my brother, all the bravest of the land joined together and made a covenant, called the Adelband. In order to preserve us from injury, they brought me and my youngest brother, Adelhirt, to the burgh - me to the femmes, and him to the warriors. 13. When I was thirty years old I was chosen as burgh-femme, and my brother at fifty was chosen reeve. From mothers side my brother was the sixth, but from fathers side the third. By right, therefore, his descendants could not put Oera Linda after their names,

11. Man hat mich Apollonia geheissen. Zweimal dreissig Tage nach dem Tode meiner Mutter hat man Adelbrost, meinen Bruder, erschlagen gefunden auf der Werft, sein Haupt gespalten und seine Glieder auseinandergerissen. Mein Vater, der siech daniederlag, ist vor Schrecken gestorben. Da ist Apol, mein jngerer Bruder, von hier nach der Westseite von Schonland gefahren. Dort hat er eine Burg gebaut, Lindasburch geheissen, um von da unser Leid zu rachen. Wralda hat ihm dazu viele Jahre verliehen. Er hat fnf Shne gewonnen: allesamt bringen sie dem Magy Schrecken und meinem Bruder Freuden. 12. Nach dem Tode meiner Mutter und meines Bruders sind die Wckersten aus dem Lande zusammengekommen : sie haben einen Bund geschlossen, Adelbund geheissen. Auf dass uns kein Leid widerfahren sollte, haben sie mich und Adelhirt, meinen jngsten Bruder, auf die Burg gebracht, mich zu den Maiden und meinen Bruder zu den Wehren. 13. Als ich dreissig Jahre alt war, hat man mich zur Burgmaid gekoren, und als mein Bruder fnfzig war, wurde er zum Grevetmann gekoren. Von Mutters Seite war mein Bruder der sechste, aber von Vaters Seite der dritte. Nach Recht drfen also seine Nachfahren nicht Overa Linda (ber die Linden) hinter ihrem Namen                126

 

MS 091 SKRIFTA BRUNNO-S

 

01 FORA MEN ALRA MNNALIK WILDET

02 HVA TO ЄRE FON MINA MM - ЄR TO

03 BOPPA HE MN VS K EN OFSKRIFTE JEV-

04 - EN FON ET* BOK ЄRA ADELA FOLLISTAR -

05 ЄR MIA BEN IK ET* BLYDESTE HWAND

06 RVCH MIN MM HJRA WISDOM KЄM

07 - ET IN WRALDA - IN AS BURCH HV

08 IK JETA ʘRA SKRIFTA FVNDEN ЄR NAVT

09 IN T BOK NE STAN K LOV-SPRЄKA OVIR

10 MIN MM - ALAM WIL IK FTER

11 SKRIVA -

 

IT SEND A NЄILET-

12 NE SKRIFTA BRUNNO-S*

 

ЄR SKRYWER

13 WЄSEN IS TO ISRE BURCH -

14 AFTER T A ADELA FOLLISTAR ELLA

15 HЄDE LETA OVERSKRYVA ELK IN SIN RIK

16 HWAT HWRYT WAS IN - VPPA WAGARUM

17 ЄRA BURGUM - BISLOTON HJA EN MOD

18 - ER TO KJASANE - ЄRTO WR EN MЄNA

19 ACHT* BILЄID VP ISRE HЄM - AFTER A

20 FORME RЄD ADELA-S WR TŮNTJA

21 BIFOLEN - AK SKOLD ET SLACHT HVE - ACH

22 NW FRЄGE MIN BURCH-FAM ET* WORT

23 - HJU HЄDE IMMERE WЄNICH WEST

24 T HJU MODER SKOLDE WERA UT ЄR

25 - SEKE T HJU HYR VPPER BURCH SAT

26 HWANA MЄST ALLE MODERUM KЄR

27 - EN WЄRON - A HJU ET* WORD GUND

28 WAS - ЄPENDE HJU HJRA FALXA WЄRA

29 NDE KЄ - I ALLE SKIN RG TO

30 HEFTANE AN ADELA-S RЄD - A T

31 NE SKIL ЄRVMDE MIN MVLA NAVT

32 NE SLUTA NER SNARA - HWA TACH

 [BOEK APOLLONIA PAG. 91]

fora , men alra maennalik wildet haeva to re fon mina maem . 14. Thr to boppa heth maen vs aek en ofskrifte jven fon thet bok thra Adela follistar . Thr mitha ben ik thet blydeste , hwand thrvch min maem hjra wisdom km et in wralda . In thas burch haev ik jeta ra skrifta fvnden , thr navt in 't bok ne stan , aek lovsprka ovir min maem , altham wil ik aefter skriva .

voeren; maar iedereen wilde het hebben ter eere van mijne moeder. 14. Daarenboven heeft men ons ook een afschrift gegeven van het boek van Adel a's aanhangers. Daarmede ben ik het meest verheugd, want door mijner moeder wijsheid kwam het in de wereld. In de burgt heb ik nog andere geschriften gevonden, ook lofspraken over mijne moeder, die alle wil ik hier achter schrijven.

but they all wished to do it in honour of their mother. 14. In addition to this, there was given to us also a copy of The Book of Adelas Followers. That gave me the most pleasure, because it came into the World by my mothers wisdom. In the burgh I have found other writings also in praise of my mother. All this I will write afterwards.

fhren , aber ein jeder wollte es haben, meiner Mutter zu Ehren. 14. berdies hat man uns auch eine Abschrift gegeben von dem Buche derFolger Adelas. Darob freue ich mich am meisten, denn durch die Weisheit meiner Mutter kam es in die Welt. In der Burg habe ich noch andere Schriften gefunden, die nicht in dem Buche stehen, auch Lobreden auf meine Mutter. Von allen diesen will ich nachher schreiben.

 

BOEK VAN BRUNO PAG. 91]

15. Thit send tha niltne skrifta Brunnos , ther skrywer wsen is to thisre burch . 16. After that tha Adela follistar ella hde lta overskryva elk in sin rik , hwat wryt was in vppa wgarum thra burgum , bisloton hja en Moder to kjasane . Thrto waerth en mna acht bilid vp thisra hm . 17. After tha forme rd Adelas waerth Tntja bifolen . Ak skoldet slcht haeve . Thach nw frge min Burgtfm thet wort , hju hede immerthe wnich wst thaet hju Moder skolde wertha , ut rske thaet hju hyr vpper burch sat , hwana mst alle Moderum kren wron . 18. Tha hju thet word gund was , pende hju hira falxa wra aende kth : 19. I alle skinth aerg to heftane an Adelas rd , tha thaet ne skil thrvmde min mvla navt ne sluta ner snra . Hwa tach

15. Dit zijn de nagelaten geschriften van Bruno, die schrijver geweest is op deze burgt. 16. Nadat de aanhangers van Adela alles hadden laten overschrijven, elk in zijn rijk, wat op de wanden der burgten gegrift was, besloten zij eene Moeder te kiezen. Daartoe werd eene vergadering belegd op deze hiem. 17. Naar de eerste raad van Adela werd Teuntja aanbevolen. Dit zoude ook geslaagd zijn, doch nu vroeg mijne Burgtmaagd het woord: zij was altijd in de meening geweest, dat zij Moeder zoude worden, uit oorzaak dat zij hier op de burgt zat, van waar meest alle Moeders gekozen waren. 18. Toen haar het woord gegund was, opende zij hare valsche lippen en sprak: 19. Gij allen schijnt zeer te hechten aan Adelas raad; doch dat zal daarom mijn mond niet sluiten noch snoeren. Wie toch

15. These are the writings left by Brunno, who was the scribe of this burgh: 16. After the followers of Adela had made copies, each in his state, of what was inscribed upon the walls of the burgh, they resolved to choose a folk-mother. For this purpose a general assembly was called at this farm. 17. By the advice of Adela, Tuntia was recommended. That would have been arranged, only that my burgh-femme asked to speak: she had always supposed that she would be chosen folk-mother, because she was at the burgh from which folk-mothers had generally been chosen. 18. When she was allowed to speak, she opened her false lips and said: 19. "You all seem to place great value on Adelas advice, but that shall not shut my mouth. Who

15. Dies sind die nachgelassenen schriften Brunnos, der schreiber gewesen ist auf dieser burg . 16. Nachdem die Folger Adelas alles hatten abschreiben lassen, ein jeder in seinem Reiche, was auf den Wnden der Burg geschrieben war, beschlossen sie, eine Mutter zu kiesen. Dazu war eine gemeine Acht belegt auf diesem Hiem . 17. Nach dem Rate Adelas wurde Tntja empfohlen. Sie wrde auch Erfolg gehabt haben. Doch da erbat meine Burgmaid das Wort. Sie hatte immer gewhnt, dass sie Mutter werden sollte, aus dem Grunde, dass sie hier auf der Burg sass, von der meist alle Mtter gekoren waren. 18. Als ihr das Wort vergnnt wurde, offnete sie ihre falschen Lippen und sprach: 19. Ihr alle scheint Adelas Rat grossen Wert beizumessen. Das wird darum meinen Mund nicht schliessen noch schnren. Wer  

MS 092 SKRIFTA BRUNNO-S

 

01 IS ADELA ND HWANA KVMT ET WЄI

02 TSTER SOKKE HAGE LOVE TO SWIK -

03 LIK IK HJUDDEGA IS HJU TO FARA HYR

04 BURCH-FAM WЄST - [p. 128] A IS HJU ЄRVM

05 - BE WISER JEFTA BЄTRE AS IK ND AL

06 - LE ʘERA JEFTA IS HJU MAR STELET*

07 VPP VSA SЄD* ND PLEGUM - HWЄRE

08 T ET FAL* SA SKOLDE HJU WEL MOD

09 - ER WRDEN WЄSA A HJU ЄRTO KЄR

10 EN IS - MEN NЄAN HJU WILDE RЄD

11 - ER ENNEN BOSTA HA MI ALL JOI

12 ND NOCHTA ЄR ER ANEBONDEN

13 SEND IN STЄD FON ЄNSUM* FAR OVER

14 HJAM ND ET FOLK TO WAKANE -

15 HJU IS ЄL KLARSJANDE - GOD MEN

16 MIN AGNE NE SEND FЄR FON VR

17 - JUSTRED TO WЄSANE - IK HV SJAN

18 T HJU HJRA FRYA DELF HERDE MIN

19 NW GOD - T IS LOVLIK - MEN IK HV

20 FORER SJAN T TŮNTJA APOLIS

21 NIFT IS WYDER* NIL* IK NAWET NE

22 SEDSA - A FORSTA BIGRIPEN ЄL

23 GOD HWЄR HJU HLY SOCHTE - MEN E-

24 MONG ET FOLK KЄM TWYSPALT ND

25 NЄIDAM HE MARA-DEL FON HYR

26 WЄI KЄM NILDE T TŮNTJA IU ЄRE

27 NAVT NE GUNA - RЄDNE WRDE STOP

28 A SAXNE TAGON UTA SKDNE - MEN

29 ЄR NE WR NЄNE MODER KЄREN -

30 KIRT FTER HЄDE ANNEN VSERA

31 BODNE SIN MAKKER FLE - TIL

32 HJUDDЄGA HЄDE DER FROD WЄSEN

 [BOEK VAN BRUNO PAG. 92]

is Adela aend hwna kvmt et wi thaetster sokke hge love to swikth . Lik ik hjuddga is hju to fara hyr burchfam wst . [128] Tha is hju thr vmbe wiser jefta btre as ik aend alle thera , jefta is hju mr stelet vppvsa sd aend plgum . 20. Hwre thaet et fal , s skolde hju wel Moder wrden wsa , th hju thrto kren is , men nan hju wilde rder ennen bosta ha mith all joi aend nochta thr er anebonden send , in std fon nsum over hjam aend et folk to wkane . Hju is l klarsjande , god , men min gne ne send fr fon vrthjustred to wsane . Ik haev sjan thaet hju hira fryadelf herde minth , nw god , thaet is lovelik , men ik haev forther sjan thaet Tntja Apol is nift is . Wyder wil ik navt ne sedsa . 21. Tha forsta bigripen l god , hwr hju hly sochte , men emong et folk km twyspalt , aend nidam heth maradl fon hyr wei km , wilde t Tntja thiu re navt ne guna . Rdne wrde stopth , tha saxne tgon uta skaedne , men thr ne waerth nne Moder kren . 22. Kirt aefter hde annen vsera bodne sin makker faeleth . Til hjuddga hde der frod wsen ,

is Adela en waar komt het van daan, dat gij haar zulken hoogen lof toezwaait? Gelijk ik tegenwoordig, zoo is zij te voren hier Burgtmaagd geweest; [129] doch is zij daarom wijzer en beter als ik en alle andere? of is zij meer gesteld op onze zeden en gewoonten? 20. Was dat het geval, dan zoude zij wel Moeder geworden zijn, toen zij daartoe gekozen is, maar zij wilde liever een huwelijk hebben met alle vreugde en genoegens, die daaraan verbonden zijn, in plaats van eenzaam over haar zelve en het volk te waken. Zij is zeer helderziende, goed, maar mijne oogen zijn verre van verduisterd te wezen. Ik heb gezien dat zij haren echtgenoot grootelijks bemint, nu goed, dat is loffelijk, maar ik heb verder gezien, dat Teuntje Apols nicht is. Wijders wil ik niets zeggen. 21. De voornaamsten begrepen heel goed, waar zij luwte zocht, maar onder het volk kwam tweespalt, en, naardien het meerderdeel van hier kwam, wilde het Teuntje die eer niet gunnen. De redeneringen werden geindigd: de messen uit de scheede gehaald, en er werd geene Moeder gekozen. 22. Kort daarop had een van onze boden zijn makker geveld. Tot nu toe was hij braaf geweest,

is Adela, and whence comes it that you respect her so highly? She was what I am now, a burgh-femme of this place; is she, then, wiser and better than I and all the others? Or is she more conversant with our laws and customs? 20. "If that had been the case, she would have become folk-mother when she was chosen; but instead of that, she preferred matrimony to a single life, watching over herself and her people. She is certainly very clear-sighted, but my eyes are far from being dim. I have observed that she is very much attached to her husband, which is very praiseworthy; but I see, likewise, that Tuntia is Apols niece. Further I say nothing." 21. The principal people understood very well which way the wind blew with her; but among the people there arose disputes, and as most of the people came from here, they would not give the honour to Tuntia. The conferences were ended, knives were drawn, and no folk-mother was chosen. 22. Shortly afterwards one of our messengers killed his comrade. As he had been a man of good character hitherto,

ist doch Adela, und woher kommt es, dass ihr ihr solch hohes Lob spendet? Gleich mir heutzutage, ist sie zuvor hier Burgmaid gewesen. Doch ist sie darum weiser und besser als ich und alle anderen? Oder hlt sie mehr auf unsere Sitten und Bruche? 20. Wre dies der Fall, so wrde sie wohl Mutter geworden sein, als sie dazu gekoren war. Aber nein, sie wollte lieber eine Ehe haben mit aller Wonne und Lust, die damit verbunben ist, anstatt einsam ber sich und das Volk zu wachen. Sie ist klarsehend. Gut! Aber meine Augen sind weit davon entfernt, verdunkelt zu sein. Ich habe gesehen, dass sie ihren Friedel sehr minnte. Nun gut, das ist lblich. Aber ich habe frder gesehen, dass Tntja die Nichte Apols ist. Weiter will ich nichts sagen. 21. Die Frnehmsten begriffen sehr wohl, wo sie Luv suchte . Aber unter das Volk kam Zwiespalt, und sintemal die Mehrheit von hier kam, wollte sie Tntja die Ehre nicht gnnen. Reden wurden geendet, die Messer aus der Scheide gezogen, aber da ward keine Mutter gekoren. 22. Kurz darnach hatte einer unserer Boten seinen Gefhrten gefllt. Bis heutzutag war er tchtig gewesen,           128

MS 093 SKRIFTA BRUNNO-S

 

01 ЄRVMBE HЄDE MIN BURCH-FAM ORLOVI*

02 VMB IM BUTA A LAND-PALA TO HELPANE -

03 ACH IN STЄD FON IM TO HELPANE NЄI ET*

04 TWISK-LAND ALSA FLJUCHTE HJU SELVA MI

05 IM OVERE WRSARA ND FOR NЄI A

06 MAGY - I MAGY AM SINA FRYA-S SVN

07 - A HAGJA WILDE STALD IRI* AS MODER

08 TO GODABURCH ET SKЄNLAND- MEN HJU

09 WILDE MAR - HJU SЄID INI* T SAHWER

10 SA HI ADELA VPRUMA KOSTE HI MSTER

11 SKOLDE WERA OVER ЄL FRYA-S-LAND -

12 HJU WЄR EN FYAND FON ADELE SЄIDE HJU

13 HWAND RVCH HJRA RENKA NAS* HJU NЄN

14 MODER WRDEN - SAHWERSA HY HJR TEX

15 LAND FORSPRЄKA WILDE SA SKOLDE HJRA

16 BODA SINA WICHAR TO WEI-WYSER JANJA -

17 AL ISSA SЄKA HE HJRA / BODA / SELVA BILYAD -

18 ET* ʘERA SKRIFT -

19 FIFTIAN / MONAA / NЄI ЄRE LERSTE ACHT - WЄR ET

20 FRJUNSKIP JEFA WINNE MʘNA - ALLE

21 - RA MNNELIK JEF TO AN MERY [p. 130] FRU

22 ND BLY ND NINMAN* NЄDE* DIGER

23 AN TO AKANE SINA NOCHT - ACH WR

24 - ALDA WILD VS WYSA T WAKENDOM

25 NAVT VRGAMLA WRDE NE MЄI -

26 TO MIDNE FON ET FЄST FYRJA KЄM NЄVIL

27 TO HULLANDE VSA WRDA IN IKKE JUS.

28 TERNISE - NOCHT RUNDE WЄI - A WAKEN

29 - DOM NILDE* NAVT NE KЄRA - A STRAND

30 WAKAR WЄRON FON HJARA NЄD-FJURA

31 HLAPEN - ND VPPA A TO PADUM NAS*

32 NЄNEN TO BISJA* - A NЄVIL EWЄI

[BOEK VAN BRUNO PAG. 93]

thrvmbe hede min burchfm orlovi vmb im buta tha lndpla to helpane . Thach in std fon im to helpane ni thet Twiskland , alsa fljuchte hju selva mith im overe Wrsara aend forth ni tha Mgy . 23. Thi Mgy tham sina Fryas svna hagja wilde stald iri as Moder to Godaburch et Skuland , mn hju wilde mr , hju sid im thaet sahwersa hi Adela vpruma koste , hi maester skolde wertha over l Fryas land . Hju wr en fyand fon Adele side hju , hwand thrvch hjra renka nas hju nn Moder wrden . Sahwersa hy hir Texland forspreka wilde , sa skolde hjra boda sina wichar to wiwyser thjanja . Al thissa ska heth hjra boda selva bilyad . Caput II. Thet othera skrift . 1. Fiftian monatha ni thre lerste acht wr et Frjunskip jeftha Winnemnath . Alleramaennelik jef to an mery [130] mery fru aend bly , aend nimman nde diger than to kane sina nocht . Thach Wralda wild vs wysa , thaet wkendom navt vrgamlath wrde ne mi . To midne fon et fst fyrja km nvil to hullande vsa wrda in thikke thjusternise . Nocht runde wi , tha wkendom nilde navt ne kra . Tha strandwkar wron fon hjara nd fjura hlpen aend vppa tha to pdum nas nnen to bisja . Th nvil ewi

daarom had mijne Burgtmaagt verlof hem buiten de landpalen te helpen. Doch, in plaats van hem te helpen naar het Twiskland, zoo vluchtte zij zelve met hem over de Wesara en voorts naar den Magy. 23. De Magy, die zijne Fryaszonen behagen wilde, stelde haar aan als Moeder op Godaburgt in Schoenland; maar zij wilde meer, zij zeide hem dat, bijaldien hij Adela uit den weg ruimen konde, hij meester zoude worden over geheel Fryas land. Zij was eene vijandin van Adela, zeide zij, want door hare ranken was zij geene Moeder geworden. Bijaldien hij haar Texland wilde toezeggen, zoude haar bode zijne krijgslieden tot wegwijzer dienen. Al deze zaken heeft haar bode zelf beleden. Hoofdstuk II. Het tweede geschrift. 1. Vijftien maanden na deze laatste algemeene vergadering was het Vriendschaps of Winnemaand. Iedereen gaf toe aan [131] lustige vreugde en blijdschap, en niemand had zorg dan zijn vermaak te vermeerderen. Doch Wralda wilde ons aantoonen, dat de waakzaamheid niet mag verwaarloosd worden. Te midden van het feestvieren kwam de nevel onze oorden in dichte duisternis hullen. Het vermaak vlood weg, en de waakzaamheid wilde niet terugkeeren. De strandwakers waren van hunne noodvuren weggeloopen, en op de toepaden was niemand te zien. 2. Toen de nevel optrok,

my burgh-femme had permission to help him over the frontier; but instead of helping him over to Twiskland, she fled with him herself to Wrsara, and then to the Magy. 23. The Magy, who wished to please his sons of Frya, appointed her burgh-femme of Godahisburch, in Skenland; but she wished for more, and she told him that if he could get Adela out of the way he might become master of the whole of Fryasland. She said she hated Adela for having prevented her from being chosen folk-mother. If he would promise her Texland, her messenger should serve as guide to his warriors. All this was confessed by her messenger. Chapter II: The second writing - 1. Fifteen months after the last general assembly, at the festival of the Winne Month, everybody gave himself up to pleasure and merry-making, and no one thought of anything but diversion; but Wr-alda wished to teach us that watchfulness should never be relaxed. In the midst of the festivities the fog came and enveloped every place in darkness. Cheerfulness melted away, but watchfulness did not take its place. The coastguard deserted their beacons, and no one was to be seen on any of the paths. 2. When the fog rose,

darum hat meine Burgmaid Urlaub, ihm aus den Landpfahlen zu helfen. Doch anstatt ihm zu helfen, nach dem Twiskland zu entkommen, floh sie selber mit ihm ber die Weser und frder zu dem Magy. 23. Der Magy, der seinen Fryasshnen gefallen wollte, bestellte sie als Mutter auf Godaburg und Schonland. Aber sie wollte mehr. Sie sagte ihm, dass, so er Adela beiseiteschaffen knnte, er Herr werden sollte ber das ganze Fryasland. Sie wre eine Feindin Adelas, sagte sie, denn durch ihre Rnke wre sie keine Mutter geworden. So wenn er ihr Texland zusprechen wollte, wrde ihr Bote seinen Kriegern als Wegweiser dienen. Alle diese Sachen hat ihr Bote selber gestanden. Kapitel II. Die andere Schrift. 1. Fnfzehn Monate nach der letzten Acht war Freundschafts- oder Winnemonat. Ein jeder gab sich der lusLigen Freudigkeit hin, und niemand hatte andere Sorge, als sein Vergngen zu mehren. Doch Wralda wollte uns zeigen, dass Wachsamkeit nicht vernachlssigt werden darf. Inmitten des Festenfeierns kam der Nebel und hllte unsere Orte in dichte Dunkelheit ein. Das Vergngen floh dahin, aber die Wachsamkeit wollte nicht zurckkehren. Die Strandwchter waren von ihren Notfeuern weggelaufen, und auf den Zugangspfaden war niemand zu sehen. 2. Als der Nebel hinweg-

MS 094 SKRIFTA BRUNNO-S

 

01 TACH LOKTE SVNNE RVCH A RЄTA ЄRA

02 WOLKUM VP JRA - ALREK KЄM WIER

03 UT - TO JUWGANDE ND TO JOLANDE ET*

04 JUNGK-FOLK TACH SJONGANDE MIA GŮR

05 - BAM ND ISSE OVER-FULDE LUFT MI

06 SINA LIAFLIKA ADAM - MEN AHWILA

07 ЄR ALREK IN NOCHT BAJADA WAS VR-

08 RЄD LAND - MI HORSUM ND RIDDERUM

09 LIK ALLE RGA WЄRON HJA HELPEN

10 RVCH JUSTERNISSE - ND HINNE GLUP

11 - A RVCH LINDA-WALDIS PADA -

12 TO FARA ADELA-S DURE TAGON TWILIF

13 MANGЄRTNE MI TWILIF LMKES

14 ND TWILIF KNAPA MI TWILIF HOK-

15 LINGA - EN JUNGE SAXMN BIRЄD EN WIL

16 - DE BUFLE ЄR ER SELVA FENSEN HЄDE ND

17 TMAD - MI ALLERLЄJA BLOMMA WЄR

18 - ON HJA SIARAD ND A LINNEN TO-

19 HNEKNA ЄRA MNGЄRTNE WЄRON

20 OMBORAD* MI GOLD UT ER RЄNE -

21 A ADELA TO HIRA* HUS UT VPPET SLECHT

22 KЄM FOL EN BLOMRЄIN DEL VPPJRA HOLE AL

23 - LE JUWGADE HERDE ND A TOT-HORNE* ЄRA

24 KNAPUM GŮLDON BOPPA ELLA UT - ARME

25 ADELA RM FOLK HO KIRT SKIL FRŮ HIR

26 BYDJA - A JU LʘNGE SKRE UT SJOCHT

27 WЄRE KЄM ER EN HLO MAGJARA RID

28 - DERUM LIN-RJUCHT TO RINNANDE VP

29 ADELA-S HЄM - HJRA TAT ND GADE WЄR

30 - ON JETA VPPA STOPPENBENKE SЄTEN -

31 JU DURE STOND ЄPEN ND ЄR BINNA

32 STAND ADEL-BROST HJRA SVNA* - AS ER

 [BOEK VAN BRUNO PAG. 94]

tch , lokte svnne thrvch tha rta thra wolkum vp irtha . Alrek km wither ut to juwgande aend to jolande , thet jungk folk tch sjongande mitha grbm aend thisse overfulde luft mith sina liaflika dam . Men thahwila thr alrek in nocht bjada , was vrrd lnd mith horsum aend ridderum. 3. Lik alle aerga wron hja helpen thrvch thjusternisse , aend hinne glupath thrvch Linda waldis pda . To fra Adelas dure tagon twilif mangrtne mith twilif laemkes aend twilif knpa mith twilif hoklinga , en junge Saxmaen bird en wilde bufle thr er selva fensen hde aend taemad . Mith allerlja blomma wron hja siarad , aend tha linnen tohnekna thra maengrtne wron omborad mith gold ut er Rne . 4. Th Adela to hira hus ut vppet slecht km , fol en blomrin del vppira hole , alle juwgade herde aend tha tot horne thra knpum gldon boppa ella ut . Arme Adela , aerm folk , ho kirt skil fr hir bydja . Th thju lnge skaere ut sjocht wrekm er en hloth mgjara ridderum linrjucht to rinnande vp Adelas hm . 5. Hira tt aend gde wron jeta vppa sloppenbenke sten . Thju dure stond pen aend thr binna stand Adelbrost hira svna . As er

keek de zon door de reeten der wolken op aarde neder. Iedereen kwam weder uit om te juichen en te joelen, het jongvolk trok zingende met de meidoorn, en deze vervulde de lucht met haar lieffelijken adem. Maar, terwijl daar iedereen in vreugde baadde, was verraad geland met paarden en ruiters; 3. gelijk alle boozen waren zij geholpen door de duisternis, en binnengeslopen door de paden van Lindaswoud. Voor de deur van Adela trokken twaalf meisjes met twaalf lammeren en twaalf knapen met twaalf hokkelingen, een jonge Saksman bereed een wilden buffel, dien hij zelf gevangen en getemd had. Met allerlei bloemen waren zij versierd, en de linnen jurken der meisjes waren omboord met goud uit den Rijn. 4.Toen Adela uit haar huis op de straat kwam viel een bloemregen op haar hoofd, allen juichten luide, en de toethoornen der knapen klonken boven alles uit. Arme Adela, arm volk, hoe kort zal de vreugde hier vertoeven! Toen de lange schare uit het gezicht was, kwam een troep Magyaarsche ruiters lijnrecht aanrennen op Adelas erf. 5. Haar vader en haar man waren nog gezeten op de stoepbank. De deur stond open en daar binnen stond Adelbrost haar zoon. Als hij

the sun scarcely appeared among the clouds; but the people all came out shouting with joy, and the young folks went about singing to their bagpipes, filling the air with their melody. But while every one was intoxicated with pleasure, treachery had landed with its horses and riders. 3. As usual, darkness had favoured the wicked, and they had slipped in through the paths of Linda Wald. Before Adelas door twelve girls led twelve lambs, and twelve boys led twelve calves. A young Saxman bestrode a wild bull which he had caught and tamed. They were decked with all kinds of flowers, and the linen tunics of the girls were fringed with gold from the Rene. 4. When Adela came out of her house, a shower of flowers fell on her head; they all cheered loudly, and the fifes of the boys were heard over everything. Poor Adela! Poor people! How short will be your joy! When the procession was out of sight, a troop of Magyarar soldiers rushed up to Adelas house. 5. Her father and her husband were sitting on the steps. The door was open, and within stood Adelbrost her son. When he

zog, drang die Shne durch die Wolkenspalten auf die Erde. Ein jeder kam zurck, um zu jauchzen und zu johlen : das junge Volk zog singend mit dem Maienbaum umher, und dieser erfllte die Luft mit seinem lieblichen Geruch. Aber dieweilen sich ein jeder in Vergngen badete, war Verrat gelandet mit Rossen und Reutern. 3. Gleich allen Bsen, wurde ihnen von der Finsternis geholfen, und sie waren hereingeschlpft durch die Pfade des Lindenwaldes. Vor Adelas Tre zogen zwlf Mdchen mit zwlf Lmmern und zwlf Knaben mit zwlf Klbern ; ein junger Saxmann beritt einen wilden Bullen, den er selber gefangen und gezhmt hatte. Mit allerhand Blumen waren sie geziert, und die leinenen Obergewnder der Mdchen waren umbordet mit Gold aus dem Rhein . 4. Als Adela von ihrem Hause auf den Weg kam, fiel ein Blumenregen auf ihr Haupt nieder ; alles jauchzte laut, und die Tuthrner der Knaben gellten uber alles hinaus. Arme Adela, armes Volk, wie kurz sollte die Freude hier weilen. Als die lange Schar den Blicken entschwunden war, kam eine Horde Magjaren-Reuter schnurgerade auf Adelas Hiem losgerannt. 5. Ihr Vater und ihr Gatte sasten auf der Stufenbank. Die Tre stand offen, und drinnen stand Adelbrost, ihr Sohn. Als er     130

MS 095 ЄRE BURCHFAMS LOV

 

01 SACH HO SINA ELDRA IN FRЄSE WЄRON GRIPT ER

02 SINE BʘGE FON ERE WACH WЄI ND SKAT NЄI A

03 FORESTA ЄRA RAWARUM - IS SWIKT ND

04 TRULDE VPPET GRS DEL - OVERNE TWADE ND

05 RIDE WAS EN Є-LIK LʘT BISKEREN* - INTWIS

06 - KA HЄDON SINA ELDRA HJARA WЄPNE FAT -

07 ND TAGON VNDYGER TO JONIS - A RAWERA

08 SKOLDON HJAM RING FENSEN [p. 132] HA* - MEN ADELA

09 KЄM - VPPERE BURCH HЄDE HJA ALLE WЄPNE

10 TO HANTЄRA LЄRAD - SJUGUN IRFET* WЄRE

11 HJU LʘNG ND HJRA GЄRT* SA FЄLO - RYJA

12 SWIKTE HJA AM OR* HJRA HOLE ND AS ER

13 DEL KЄM WЄR EN RIDDER GRSFALLICH -

14 FOLLISTAR KЄMON OMME HERNE ЄRE

15 LʘNE WЄI - A RAWAR WRDON FLA ND

16 FENSEN - ACH TO LЄT EN PIL HЄDE HJRA

17 BOSME TREF - VRRЄDELIKA MAGY IN

18 FENIN WAS SIN PINT DIP ND ЄROF

19 IS HJU STURVEN -

20 ЄRE BURCHFAMS LOV -

21 JES FЄR-HЄMANDE AE - USANDE SEND

22 AL KUMEN ND JET MARA SEND VP WЄI -

23 [BLANCO REGEL]

24 WEL - HJA WILLA ADELA-S WISDOM HЄRA -

25 [BLANCO REGEL]

26 SЄKUR IS HJU FORSTINE HWAND HJU IS IMMER

27 JU FOSTE* WЄST -

28 [BLANCO REGEL]

29 O WACH HWERTO SKOLDE HJA JANJA -

30 - HIRA HEME IS LINNEN - HJRA TOHNEKKA

31 WOL T HJU SELVA SPON ND WЄVADE -

32 HWЄRMЄI SKOLDE HJA HJRA

[BOEK VAN BRUNO PAG. 95]

sach ho sina eldra in frse wron , gripter sine bge fon ere wch wi aend skt ni tha foresta thra rwarum ; this swikt aend trulde vppet gaers del ; overne twade aend thride was en lik lt biskren . 6. Intwiska hdon sina eldra hjara wpne fat , aend tagon vndyger to Jonis . Tha rwera skoldon hjam ring fensen [132] ha , men Adela km , vppere burch hde hja alle wpne to hantra lrad , sjugun irthft wre hju lng aend hira grt s flo , thryja swikte hja tham or hjra hole aend as er del km wr en ridder gaersfallich . 7. Follistar kmon omme herne thre lne wi . Tha rwar wrdon faelath aend fensen . Thach to lt , en pil hde hjra bosme trefth . Vrrdelika Magy! In fenin was sin pint dipth aend throf is hju sturven . Caput III. Thre burchfams lov . 1. Jes ferhmande the , thusande send al kumen aend jet mra send vp wi . 2. Wel , hja willath Adelas wisdom hra . 3. Sekur is hju forstine , hwand hju is immer thja forste wst . 4. O wach hwrto skolde hja thjanja . 5. Hira hemeth is linnen , hira tohnekka wol , thaet hjv selva spon aend wvade . Hwrmi skolde hja hjra sknhd hga . Navt mith paerlum , hwand hjra tuskar send witter ; navt mith gold , hwand hjra hr is blikkander ; navt mith stna , wel send

zag hoe zijne ouders in vrees waren, greep hij zijn boog van de wand, en schoot naar den voorste der roovers; deze wankelde en tuimelde op het gras neder; over den tweede en derde was een gelijk lot beschoren. 6. Intusschen hadden zijne ouders hunne wapenen gegrepen en trokken onbezorgd hun tegemoet. De roovers zouden hen spoedig gevangen ge- [133] nomen hebben, maar Adela kwam, op de burgt had zij alle wapens leeren hanteeren, zeven aardvoet was zij lang, en haar zwaard even zoo lang, dit zwaaide zij driemaal over haar hoofd en toen het nederkwam beet een ridder in het gras. 7. Helpers kwamen om den hoek van de laan weg. De roovers werden geveld en gevangen. Doch te laat! een pijl had haar boezem getroffen. Verraderlijke Magy! De pijlspits was in vergif gedoopt en daaraan is zij gestorven. Hoofdstuk III. De lofspraak der Burgtmaagd. 1. Ja, ver wonende vriend, duizende zijn reeds gekomen en nog meerdere zijn op weg. 2. Wel, zij willen Adelas wijsheid hooren. 3. Zeker is zij eene vorstin, want zij is altijd de voorste geweest. 4. O wee! waartoe zoude zij dienen. 5. Haar hemd is van linnen, hare tunika van wol, die zij zelve spon en weefde. Waarmede zoude zij hare schoonheid verhoogen? Niet met paarlen, want hare tanden zijn witter; niet met goud, want hare lokken zijn blinkender; niet met edelgesteenten, wel zijn

saw the danger of his parents, he took his bow from the wall and shot the leader of the pirates, who staggered and fell on the grass. The second and third met a similar fate. 6. In the meantime his parents had seized their weapons, and went slowly to Jons house. They would soon have been taken, but Adela came. She had learned in the burgh to use all kinds of weapons. She was seven feet high, and her sword was the same length. She waved it three times over her head, and each time a knight bit the dirt. 7. Reinforcements came, and the pirates were made prisoners; but too late - an arrow had penetrated her bosom! The treacherous Magy had poisoned it, and she died of it. Chapter III: The elegy of the burgh-femme - 1. Yes, departed friend, thousands are arrived, and more are coming. 2. They wish to hear the wisdom of Adela. 3. Truly, she was a princess, for she had always been the leader. 4. O sorrow, what can you do? 5. Her short kilt of linen, and her tunic of wool, she spun and wove herself. How could she add to her beauty? Not with pearls, for her teeth were more white; not with gold, for her tresses were more brilliant; not with precious stones, for

sah, in welcher Gefahr seine Eltern waren, griff er seinen Bogen von der Wand und schoss nach dem vordersten der Ruber. Dieser wankte und taumelte nieder ins Gras. Dem zweiten und dem dritten war ein gleiches Los beschert. 6. Inzwischen hatten seine Eltern ihre Waffen ergriffen und zogen unbesorgt ihnen entgegen. Sie wren bald von den Rubern gefangen worden, aber da kam Adela. Auf der Burg hatte sie gelernt, alle Waffen zu fhren ; sieben Erdfsse war sie lang, und ihr Schwert gleich lang . Dreimal schwang sie es, und als es niederkam war ein Reuter grasfllig. 7. Gefolgsleute kamen um die Ecke des Feldweges heran. Die Ruber wurden gefllt oder gefangen. Doch zu spt. Ein Pfeil hatte ihren Busen getroffen. Verrterischer Magy. In Gift war seine Spitze getaucht, und darob ist sie gestorben. Kapitel III. Der Burgmaid Lob. 1. Ja, fernbeheimateter Freund, Tausende sind schon gekommen und noch mehr sind unterwegs. 2. Wohl, sie wollen Adelas Weisheit hren. 3. Gewiss ist sie eine Frstin, denn sie ist immer die frderste gewesen. 4. O weh, wozu sollte sie dienen ? 5. Ihr Hemd ist von Leinen, ihr bergewand von Wolle, die sie selber s^ann und webte. Womit wrde sie ihre Schonheit erhohen? Nicht mit Perlen, denn ihre Zhne sind weisser ; nicht mit Gold, denn ihr Haar ist leuchtender ; nicht mit Steinen. Wohl sind         132

MS 096 ЄRE BURCHFAMS LOV

 

01 SKЄNHЄD HAGA -

02 NAVT MI PRLUM - HWAND HJRA TUSKAR

03 SEND WITTER

04 NAVT MI GOLD - HWAND HJRA HЄR IS BLIK

05 - KANDER

06 NAVT MI STЄNA - WEL SEND HJRA AGON

07 SAFT AS LAMKES AGON ACH TOLIK SA

08 GLANDER T MN ЄR SKRʘMLIK IN

09 SJA NE MЄI -

10 MEN HWAT KLT IK FON SKЄN - FRYA

11 WЄRE WIS NAVT SKЄNER .

12 [BLANCO REGEL]

13 JA AE - FRYA ЄR SJUGUN SKЄNHЄDE

14 HЄDE HWERFON HJRA TOGHATERA MEN

15 ЄNE ELK - HACHSTENS RIA URVEN HVE -

16 MEN AL WЄRE HJU LEDLIK ACH SKOLDE

17 HJU VS DJŮRA WЄSA -

18 [BLANCO REGEL]

19 JEF HJU WYGANDLIK SY -

20 HARK AE - ADELA IS ET ENGE BERN

21 VSAR GRЄVET-MAN - SJUGUN JR-FЄT IS

22 HJU HACH J- ETA GRATER EN HJRA LICH

23 - EME IS HJRA WISHЄD ND HJRA MOD

24 IS LIK BЄDE TOSЄMINE -

25 LOK ЄR - ЄR WЄRE ЄNIS EN FЄN-BRʘND

26 RJU BERN WЄRON VP JENSKE GRF-STЄN

27 SPRONGEN - WIND BLOS FEL - ALREK KRЄTA

28 ND JU MM WЄRE RЄDALAS - ЄR KVMT

29 ADELA - HO STЄITST ND TЄME STE HROP

30 HJU - TRAGD HELP TO LЄ [p. 134] NANDE ND WR

31 - ALDA SKIL JO KREFTA JЄVA - ЄR HIP

32 HJU NЄI : T KRYL-WOD - GRIP ELSNE TRЄJON

[BOEK VAN BRUNO PAG. 96]

hjra gon saft as lamkes gon , thach to lik sa glander thaet maen thr skrmlik in sja ne mi . 6. Men hwat kaelt ik fon skn . 7. Frya wre wis navt skner . 8. Ja the , Frya thr sjugun sknhde hde , hwrfon hjra toghtera men ne elk hchstens thria urven haeve . Men al wre hju ldlik , thach skolde hju vs djura wsa . 9. Jef hju wygandlik sy . Hark the , Adela is thet nge bern vsar grvetman . Sjugun jrthfet is hju hch , jeta grter then hjra licheme is hjra wishd aend hjra mod is lik bde to smine . 10. Lok* thr , thr wre nis en fnbrnd , thrju bern wron vp jenske graefstn sprongen . Wind blos fel . Alrek krta aend thju maem wre rdals . Thr kvmt Adela : 11. ho stitst aend tmethste hropth hju , tragd help to lnande [134] aend Wralda skil jo krefta jva . 12. Thr hipth hja ni t Krylwod , gript elsne trjon ,

hare oogen zacht als die van een lam, doch te gelijk zoo vurig, dat men er bezwaarlijk in kan zien. 6. Maar wat spreek ik van schoon? 7. Frya was gewis niet schoener. 8. Ja vriend, Frya die zeven schoonheden bezat, waarvan hare dochters elk maar eene, hoogstens drie gerfd hebben. Maar al was zij leelijk geweest, toch zoude zij ons dierbaar wezen. 9. Of zij krijgshaftig is? Luister vriend, Adela is het eenige kind van onzen grevetman. Zeven aardvoet is zij hoog, hare wijsheid is nog grooter als haar ligchaam, en haar moed is gelijk beide te zamen. 10. Zie daar, er was eens een veenbrand, drie kinderen waren op gindschen grafsteen gesprongen. De wind blies fel. Iedereen schreeuwde en de moeder was radeloos. Daar komt Adela: 11. Hoe staat en talmt gij, roept zij, tracht hulp te ver- [135] leenen, en Wr.alda zal u krachten geven. 12. Daarop ijlt zij naar het Krijlwoud, grijpt elzentakken,

her eyes, though soft as those of a lamb, were so lustrous that you could scarcely look into them. 6. But why do I talk of beauty? 7. Frya was certainly not more beautiful. 8. Yes, my friends, Frya possessed seven perfections, of which each of her daughters inherited one, or at most three. But even if she had been ugly, she would still have been dear to us. 9. Is she warlike? Listen, my friend. Adela was the only daughter of our reeve. She stood seven feet high. Her wisdom exceeded her stature, and her courage was equal to both together. 10. Here is an instance. There was once a turf-ground on fire. Three children got upon yonder gravestone. There was a furious wind. The people were all shouting, and their mother was helpless. Then came Adela. She cried: 11. "What are you all standing still here for? Try to help them, and Wr-alda will give you strength." 12. Then she ran to the Krylwald and got some elder branches,

ihre, Augen sanft als Lammesaugen, doch zugleich so glastend, dass man darin mit Scheu nur sehen konnte. J6. Jedoch was rede ich von schn? 8. Ja, Freund, Frya, die sieben Schnheiten besass, deren ihre Tchter jede eine aber hchstens dreie geerbt haben, 7. Frya war gewiss nicht schner. Aber wre sie hasslich gewesen, doch wrde sie uns teuer sein. 9. Ob sie reckenhaft war? Lausche, Freund, Adela ist das einzige Kind unseres Grevetmannes. Sieben Erdfsse ist sie hoch, noch grsser als ihr Leib ist ihre Weisheit, und ihr Mut ist gleich beiden zusammen. 10. Lug hier, da war einmal ein Fennbrand. Drei Kinder waren auf jenen Grabstein gesprungen. Wind blies scharf. Jedweder schrie, und die Mtter waren ratlos. Da kommt Adela. 11. Was steht und zaudert ihr, ruft sie, versucht Hilfe zu bringen, und Wralda wird euch Krfte geben. 12. Da luft sie nach dem Krylwald, ergreift Gestruch,

MS 097 ЄRE BURCHFAMS LOV

 

01 TRAGD* EN BREG TO MAKJANDE - NW HELPA AK

02 A ʘERA ND A BERN SEND HRED -

04 JЄRLIKES KЄMON A BERN HYR BLOMMA LED

04 - SA - ЄR KЄMON RЄ FONYSJAR SKIP-LJUDA

05 ЄR HJA WRЄVELA WILDE - MEN ADELA KЄM

06 HJU HЄDE HJARA HWOP* HЄRAD - IN SWIM

07 SLЄI HJU A LЄA ND TIL JU HJA SEL

08 - VA JECHTA SKOLDE ET* HJA VNWЄRELIKE

09 MANA WЄRON BINT HJU ALSЄMEN AN EN

10 SPINAROK FEST - A FЄRHЄMANDA HЄRA

11 KЄMON HJARA JUD ASKJA - A HJA SAG

12 - ON HO SKOTS HJA MISDЄN WЄRON KЄM

13 TORN VP - ACH MN TELLADE HO T BЄRD

14 WAS -

15 HWAT HJA FOR DЄDON - HJA BUWGD

16 - ON TO FARA ADELA ND KESTON JU

17 SLYP HJRAR TOHNEKKA - MEN

18 KVM FЄRHЄMANDE AE A WALD FŮG

19 LON* FLJUC / H / TA TO FARA A FЄLO FORSYK

20 - AR - KVM AE SA MЄIST HJARA WISHЄD

21 HЄRA .

22 [EXTRA BLANCO REGEL TE VEEL]

23 BY A GRFSTЄN HWЄR FON IN A LOVSPRЄKE

24 MELD WR* - IS MM HIRA* LIK BIGRVEN -

25 VPPJRA GRFSTЄN HE MN ISSA WORDA

26 HWRYTEN - NE HLAP NAVT TO HASTICH HWAND

27 HYR LЄID ADELA -

28 [EXTRA BLANCO REGEL TE VEEL]

29 JU FORM-LЄRE ЄR IS HWRYTEN INUTERE

30 WACH ЄR BURCH-TORE NIS* NAVT WIER

31 ESKRЄVEN IN T BOK ЄRA ADELA FOL

32 - LISTAR - HWЄRVMBE ET* LЄTEN IS NЄT* IK

33 NAVT TO SKRIWAND - A IT BOK IS MIN AIN*

 

[BOEK VAN BRUNO PAG. 97]

tragd en breg to makjande , nw helpath k tha thera aend tha bern send hred . 13. Jrlikes kmon tha bern hyr blomma ledsa . 14. Thr kmon thr Fonysjar skipljuda thr hja wrvela wilde , men Adela km , hju hde hjara hwop (hrop) hrad , in swim slith hju tha ltha aend til thju hja selva jechta skolde , thet hja vnwrthelike manna wron , bint hju alsmen an en spinrok fest . 15. Tha frhmanda hra kmon hjara thjud askja . Tha hja sagon ho skots hja misdn wron , km torn vp , thach maen tellade ho t brd was . Hwat hja forth ddon , 16. hja buwgdon to fra Adela aend keston thju slyp hyrar tohnekka . Kvm frhmande the , tha wald fglon fljuchtath to fra tha flo forsykar . 17. Kvm the s mist hjara wishd hra . By tha graefstn hwerfon in tha lovsprke meld waerth , is maem hira lik bigraeven . 18. Vppira graefstn heth maen thissa worda hwryten . 19. Ne hlap navt to hastich hwand hyr lid Adela . 20. Thju formlre thr is hwryten inutere wch thr burchtore , nis navt wither eskrven in thaet bok thra Adela follistar . Hwrvmbe thet lten is nt ik navt to skriwand . Tha thit bok is min ajn ,

tracht eene brug te maken; nu helpen ook de anderen en de kinderen zijn gered. 13. Jaarlijks kwamen de kinderen hier bloemen neerleggen. 14. Er kwamen drie Phoenicische zeelieden, die de kinderen wilden mishandelen, maar nu kwam Adela, die hun geschrei hoorde, zij slaat de onverlaten in zwym; en opdat zij zelve zouden getuigen, dat zij onwaardige mannen waren, bindt zij hen alle te zamen aan een spinrok vast. 15. De uitheemsche heeren kwamen hun volk opeischen; toen zy zagen hoe raar zij waren mishandeld, kwam toorn bij hen op; doch men verhaalde hun, hoe het gebeurd was. Wat deden zjj verder? 16. Zij bogen zich voor Adela en kusten de slip van haar kleed. 17. Maar kom, verafwonende vriend. De woudvogelen vluchten voor de vele bezoekers. Kom, vriend, zoo moogt gij hare wjjsheid hooren. 18. Bij den grafsteen, waarvan in de lofspraak melding wordt gemaakt, is moeders lijk begraven. Op haren grafsteen heeft men deze woorden gegrift. 19. Loop niet te haastig, want hier ligt Adela. 20. De oude leer, die gegrift is buiten op de wand des burgttorens, is niet geschreven in het boek van Adelas volgers. Waarom dit nagelaten is, weet ik niet te schrijven. Doch dit boek is mijn eigen,

of which she made a bridge. The others then came to assist her, and the children were saved. 13. The children bring flowers to the place every year. 14. There came once three Phonisiar sailors, who began to ill-treat the children, when Adela, having heard their screams, beat the scoundrels till they were insensible, and then, to prove to them what miserable wretches they were, she tied them all three to a spindle. 15. The foreign lords came to look after their people, and when they saw how ridiculously they had been treated they were very angry, till they were told what had happened. 16. Upon that they bowed themselves before Adela, and kissed the hems of her short kilt and tunic. 17. But come, distant living friend. The birds of the forest fled before the numerous visitors. Come, friend, and you shall hear her wisdom. 18. By the gravestone of which mention has already been made her body is buried. Upon the stone the following words are inscribed: 19. "Tread softly, for here lies Adela." 20. The old legend which is written on the outside wall of the burgh tower is not written in The Book of Adelas Followers. Why this has been neglected I do not know; but this book is my own,

versucht eine Brcke zu machen. Nun helfen auch die anderen, und die Kinder sind gerettet. 13. Jhrlich kamen die Kinder hier, um Blumen niederzulegen. 14. Da kamen drei phnizische Schiffsleute, die an ihnen freveln wollten. Aber Adela eilte hinzu : sie hatte ihr Schreien gehrt. In Ohnmacht schlug sie die beltter, und damit sie es selber gestehen sollten, dass sie unwrdige Mnner waren, band sie sie allesamt an einem Spinnrocken fest. 15. Die fremden Herren kamen und forderten ihr Volk zurck. Als sie sahen, wie ihnen mitgespielt worden war, stieg der Zorn bei ihnen hoch. Doch man erzhlte ihnen, wie es sich zugetragen hatte. Was sie frder taten? 16. Sie beugten sich vor Adela und kssten den Saum ihres bergewandes. Komm, weitab wohnender Freund, die Waldvgel fliehen vor den vielen Besuchern. 17. Komm, Freund, so darfst du ihre Weisheit hren. 18. [...] 20. Aus den Schriften von Adelbrost und Apollonia. Die lteste Lehre, die geritzt ist auf die Austenwand der Burgtrme, ist nicht abgeschrieben in dem Buch der Adela-Folger. Warum dies unterblieben ist, weiss ich nicht zu schreiben. Doch dies Buch ist mein eigen :

MS 098 FORM-LЄRE I

 

01 ЄRVMBE WIL IK HJA ЄR INNA SETTA TO

02 WILLA MINRA MGUM -

03 FORM-LЄRE -

04 ALLE GOD MINNANDA FRYA-S BERN SY HELD -

05 - HWAND RVCH AM [p. 136] SKIL ET SЄLICH WERA

06 VP JRA - LЄR ND KЄ TO A FOLKUM -

07 WR-ALDA IS ET* ALDERALDESTA JEFA

08 OVER-ALDESTA - HWAND ET* SKOP ALLA

09 INGA -

10 WR-ALDA IS ELLA IN ELLA - HWAND ET* IS

11 ЄVG ND VN-ENDLIK -

12 WR-ALDA IS OVERAL AINWARDICH - MEN

13 NARNE TO BISJA* - ЄRVMBE WR ET*

14 WЄSA GAST HЄTEN -

15 AL HWAT WI FON HIM SJA* MŮGE SEND

16 A SKEPSELA ЄR RVCH SIN LЄVA KVM

17 - E ND WIER HENNE GA

18 HWAND INUT WR-ALDA KVMA ALLE

19 INGA ND KЄRA ALLE INGA -

20 FON UT WR-ALDA KVM T ANFANG ND

21 - ET ENDE* ALRA INGA GЄI IN IM VPPA -

22 WR-ALDA IS ET* ЄNE ELLA-MACHTIGA*

23 WЄSA - HWAND ALLE ʘRE MACHT IS FON

24 HIM LЄNAD ND KЄRA TO HIM WIER -

25 IN UT WR-ALDA KVMA ALLE KREFTA ND

26 ALLE KREFTA KЄRA TO HIM WIER -

27 ЄRVMBE IS HI ALLЄNA E* SKEPPAN

28 - DE WЄSA ND ЄR NIS* NAWET ESKЄP

29 - EN BUTA HIM -

30 WR-ALDA LЄIDE ЄVGE SETMA ET* IS

31 ЄWA IN AL ET SKЄPNE ND ЄR NE

32 SEND NЄN GODE SETMA JEFA HJA

 

[BOEK VAN BRUNO PAG. 98]

thrvmbe wil ik hja thr inna setta to wille minra maegum . Formlre . Alle god minnanda Fryas bern sy held . Hwand thrvch tham [136] skil et slich wertha vp jrtha . Lr aend kth to tha folkum . Wralda is thet alderaldesta jeftha overaldesta , hwand thet skop alla thinga . Wralda is ella in ella , hwand thet is vg aend vnendlik . Wralda is overal ainwardich , men narne to bisja , thrvmbe waerth thet wsa gst hten . Al hwat wi fon him sja mge send tha skepsela thr thrvch sin lva kvme aend wither henne ga , hwand inut Wralda kvmath alle thinga aend krath alle thinga . Fon ut Wralda kvmth t anfang aend et ende , alra thinga gith in im vppa . Wralda is thet ne ella machtige wsa , hwand alle re macht is fon him lnad aend krath to him wither . In ut Wralda kvmath alle krefta aend alle krefta krath to him wither . Thrvmbe is hi allna theth skeppande wsa aend thr nis nawet eskpen buta him . Wralda lide vge setma thet is wa in al et skpne , aend thr ne send nn gode setma jeftha hja

daarom wil ik die daarin zetten ter wille van mijne bloedverwanten. Oudste leer. Alle het goede minnende Fryas kinderen zij heil! Daardoor [137] zal het zalig worden op aarde. Leer en verkondig aan de volken. Wralda is het alleroudste of overoudste, want hjj schiep alle dingen. Wralda is alles in alles, want hij is eeuwig en oneindig. Wralda is overal tegenwoordig, maar nergens te aanschouwen, daarom wordt dit wezen geest genoemd. Alles wat wij van hem zien kunnen, zijn de schepselen die door zijn leven komen en weder heengaan, want uit Wralda komen alle dingen en keeren tot hem weder. Van uit Wralda komt de aanvang en het einde, alle dingen gaan in hem op. Wralda is het eenige almachtige wezen, want alle andere macht is van hem geleend en keert tot hem terug. Uit Wralda komen alle krachten en alle krachten keeren tot hem weder. Daarom is hij alleen het scheppende wezen, en niets is geschapen buiten hem. 8. Wralda legde eeuwige inzettingen, dat is wetten in al het geschapene, en er zijn geen goede wetten, of zij

so I will put it in out of regard to my relations. Chapter IV: The oldest doctrine - 1. Hail to all the well-intentioned Children of Frya! 2. Through you Irtha shall become holy. 3. Learn and announce to the people that Wr-alda is the ancient of ancients, for he created all things. 4. Wr-alda is all in all, for he is eternal and everlasting. 5. Wr-alda is everywhere but invisible, and therefore is called a spirit. All that we can see of him are the created beings who come to life through him and go again, because from Wr-alda all things proceed and return to him. 6. Wr-alda is the beginning and the end. 7. Wr-alda is the only mighty being, because from him all strength comes, and returns to him. Therefore he alone is the creator, and nothing exists without him. 8. Wr-alda established eternal principles, upon which the laws of creation were founded, and no good laws could stand on

darum will ich diese darin setzen, meinen Magen zu Willen. Kapitel IV. lteste Lehre. 1. Allen Gutes minnenden Fryaskindern sei Heil! 2. Denn dadurch wird es selig werden auf Erden : 3. lehre und knde den Vlkern. - Wralda ist das Allerlteste und berlteste, denn Es schuf alle Dinge. 4. Wralda ist alles in allem, denn Es ist ewig und unendlich. 5. Wralda ist berall einwrtig, aber nirgends zu besehen : darum wird dies Wesen Geist geheissen. Alles, was wir von Ihm sehen knnen, sind die Geschpfe, die durch sein Leben kommen und wieder hingehen : denn aus Wralda kommen alle Dinge und kehren alle Dinge wieder. 6. Aus Wralda kommt der Anfang und das Ende, alle Dinge gehen in ihm auf. 7. Wralda ist das eine allmchtige Wesen, denn alle andere Macht ist von ihm entliehen und kehret zu Ihm wieder. Aus Wralda kommen alle Krfte, und alle Krfte kehren zu Ihm zurck. Darum ist Er allein das schaffende Wesen, und da ist nichts geschaffen ausser Ihm. 8. Wralda legte ewige Satzungen, das sind Gesetze, in all das Geschaffene, und es gibt keine guten Gesetze, sie seien                136

MS 099 FORM-LЄRE I

 

01 MOTON ЄR NЄI TAVLIKT WЄSA -

02 MEN AFSKЄN ELLA IN WRALDA SY A

03 BOSHЄD ЄRA MNNISKA NIS* NAVT FON HIM -

04 BOSHЄD KVM RVCH LʘMHЄD VNDIGERHЄD

05 ND DVMHЄD - ЄRVMBE KN HJU WEL A

06 MNNISKA SKADA - WRALDA NIMMER -

07 WRALDA IS JU WISHЄD ND

08 A EWA ЄR HJU TAVLIKT HE - SEND

09 A BOKA WЄRUT WY LЄRA MŮGE - ND

10 ЄR NIS* NЄNE WISHЄD TO FINDANDE

11 NER TO GARJANDE BUTA AM -

12 A MINNISKA* MŮGON FЄLO INGA SJA*

13 MEN WRALDA SJA ALLE INGA -

14 A MNNISKA MŮGON FЄLO INGA

15 LЄRA - MEN WR-ALDA WЄT ALLE INGA -

16 A MNNISKA MŮGON FЄLO INGA VNT

17 SLUTA - MEN TO FARA WRALDA IS ELLA ЄP

18 - NED -

19 A MNNISKA SEND MNNALIK ND

20 BERLIK -MEN WRALDA SKEPT BЄDE -

21 A MNNISKA MINNA ND HT

22 - A = A WRALDA IS ALLЄNA RJUCHTFЄR

23 - DICH -

24 ЄRVMBE IS WRALDA ALLЄNE GOD -

25 ND ЄR NE SEND NЄNA GODA BUTA HIM -

26 MI ET* JOL WANDELA ND WIX

27 - LA ALLET ESKЄPENE - MEN GOD IS AL

28 LЄNA VNFORANDERLIK -

29 RUCH T WRALDA GOD IS ALSA

30 NE MЄI HI AK NAVT FORANDERJA [p. 138]

31 ND RVCH ET ER BILYWA - ЄRVMBE

32 IS HY ALLЄNA - WЄSA ND AL ET ORA

/ SKIN - /

 

 [BOEK VAN BRUNO PAG. 99]

moton thrni tavlikt wsa . Men afskn ella in Wralda sy , tha boshd thra maenniska nis navt fon him . Boshd kvmth thrvch lmhd vndigerhed aend domhd . Thrvmbe kaen hju wel tha maenniska skda , Wralda nimmer . Wralda is thju wishd , aend tha wa thr hju tavlikt heth , send tha boka wrt wy lra mge , aend thr nis nne wishd to findande ner to garjande buta tham . Tha maenniska mgon flo thinga sja , men Wralda sjath alle thinga . Tha maenniska mgon flo thinga lra , men Wralda wt alle thinga . Tha maenniska mgon felo thinga vntslta , men to fra Wralda is ella pned . Tha maenniska send maennalik aend berlik , men Wralda skept bde . Tha maenniska minnath aend haetath , tha Wralda is allna rjuchtfrdich . Thrvmbe is Wralda allne god , aend thr ne send nne goda bta him . Mith thet Jol wandelath aend wixlat allet eskpne , men god is allna vnforanderlik . Thruch that Wralda god is , alsa ne mei hi k navt foranderja ; [138] aend thrvch thet er bilywath , thrvmbe is hy allna wsa aend al et ora skin .

moeten daarnaar ingericht zijn. Maar ofschoon alles in Wralda is, de boosheid der menschen is niet van hem. Boosheid komt door loomheid, zorgeloosheid en domheid. Daarom kan zij wel de menschen schaden, maar Wralda nimmer. Wralda is de wijsheid, en de wetten, die hij gemaakt heeft, zijn de boeken, waaruit wij leeren kunnen, en er is geen wijsheid te vinden, noch te vergaderen buiten die. De menschen kunnen vele dingen zien, maar Wralda ziet alle dingen. De menschen kunnen vele dingen leeren, maar Wralda weet alle dingen. De menschen kunnen vele dingen ontsluiten, maar voor Wralda is alles geopend. De menschen zijn mannelijk en vrouwelijk, maar Wralda schept beide. De menschen beminnen en haten, maar Wralda alleen is rechtvaardig. Daarom is Wralda alleen goed, en er zijn geene goeden buiten hem. Met het Juul verandert en wisselt al het geschapene, maar het goede is alleen onveranderlijk. Omdat Wralda goed is, kan hij ook niet veranderen; [139] en omdat hij blijft, daarom is hij alleen wezen, en al het andere schijn.

any other foundation. 9. But although everything is derived from Wr-alda, the wickedness of men does not come from him. Wickedness comes from heaviness, carelessness, and stupidity; therefore they may well be injurious to men, but never to Wr-alda. 10. Wr-alda is wisdom, and the laws that he has made are the books from which we learn, nor is any wisdom to be found or gathered but in them. 11. Men may see a great deal, but Wr-alda sees everything. Men can learn a great deal, but Wr-alda knows everything. Men can discover much, but to Wr-alda everything is open. Mankind are male and female, but Wr-alda created both. Mankind love and hate, but Wr-alda alone is just. Therefore Wr-alda is good, and there is no good without him. 12. In the progress of time all creation alters and changes, but goodness alone is unalterable; and since Wr-alda is good, he cannot change. As he endures, he alone exists; everything else is show.

denn danach gebildet. 9. Aber obschon alles in Wralda ist, die Bosheit des Menschen ist nicht in Ihm. Bosheit kommt durch Trgheit, Unachtsamkeit und Dummheit. 10. Wralda ist die Weisheit, und die Gesetze, die sie geschaffen hat, sind die Bcher, aus denen wir lernen knnen, und es ist keine Weisheit zu finden noch zu sammeln ausser dieser. Die Menschen knnen viele Dinge sehen, aber Wralda sieht alle Dinge. 11. Die Menschen konnen viele Dinge erschliessen, aber fr Wralda ist alles geffnet. Die Menschen sind mnnlich und gebhrlich , aber Wralda schuf beide. Die Menschen minnen und hassen, aber Wralda ist allein gerecht. Darum ist Wralda allein gut, und es gibt nichts Gutes ausser Ihm. 12. Mit dem Jul wandelt und wechselt alles Geschaffene, aber das Gute ist allein unvernderlich. Dadurch, dass Wralda gut ist, kann Er auch nicht verndern, und weil Er bleibt, darum ist Er allein Wesen und alles andere ist Schein.              138

MS 100 FORM-LЄRE II

 

 

************************************************

01 ET ʘERA DЄL FONRE FORM-LЄR -

02 EMONG FINDA-S FOLK SEND WAN-WYSA -

03 ЄR RVCH HJARA OVER-FINDINGRIKHЄD AL

04 SA RG SEND EWERDEN T HJA HJARA SEL

05 - VA WIS MAKJA ND A INEWIDA BI

06 - TJUGA T HJA ET BESTE DЄL SEND

07 FON WRALDA - ET HJARA GAST ET BESTE

08 DЄL IS FON WR-ALDAS GAST ND ET

09 WRALDA ALLЄNA MЄI NKJA RVCH

10 HELPE HJARIS BRYN -

11 T AIDER SKEPSLE EN DЄL IS FON

12 WR / AL / DA-S VNENDLIK WЄSA T HVON

13 HJA FON VS GABAD - MEN HJARA FALXE

14 RЄDNE ND HJARA TMLASE HACH-FAR

15 - ENHЄD HE RA VPPEN DWALWЄI BROCHT -

16 - WЄRE HJARA GAST WR-ALDAS GAST

17 SA SKOLDE WR-ALDA ЄL DVM WЄSA

18 IN STЄDE FON LICHT AND WIS - HWAND

19 HJARA GAST SLAV HIM SELVA IMMER

20 OF VMBE SKЄNE BYLDA TO MAKJANDE

21 ЄRY FTERNЄI ANBID - MEN FINDA

22 - S FOLK IS EN RG FOLK - HWAND AFSKЄN

23 A WAN-WYSA ЄRA - HJARA SELVA WIS

24 MAKJA T HJA DROCHTNE SEND - SA

25 HVON HJA TO FARA A VN-EWIDA FALXA

26 DROCHTNE - ESKЄPEN TO KЄANDE ALLER

27 WЄIKES T ISSA DROCHTNE WRALDA

28 ESKEPEN HVE - MI AL HWAT ЄR INNE

29 IS - GYRIGA DROCHTNE FVL NYD ND

30 TORN - AM ЄRA ND JANA WILLA

31 WЄSA - RVCH A MNNISKA - ЄR

32 BLOD ND OFFER WILLA ND SKAT

************************************************

                                                                                                   

    

[BOEK VAN BRUNO PAG. 100]

Thet othera dl fonre formlr . 1. Emong Findas folk send wanwysa , thr thrvch hjara overfindingrikhd alsa aerg send , thaet hja hjara selva wis mkja aend tha inewida bitjuga , thaet hja thet besta dl send fon Wralda ; thaet hjara gst thet beste dl is fon Wraldas gst aend thet Wralda allna mi thaenkja thrvch helpe hjaris bryn . 2. Thaet aider skepsle en dl is fon Wraldas vnendlik wsa , thaet haevon hja fon vs gbad . 3. Men hjara falxe rdne aend hjara taemlse hchfarenhd heth ra vppen dwlwi brocht . Wre hjara gst Wraldas gst , s skolde Wralda l dvm wsa in stde fon licht and wis . Hwand hjara gst slvth him selva immer of vmbe skne bylda to mkjande , thr y aefterni anbid . 4. Men Findas folk is en aerg folk , hwand afskn tha wanwysa thra hjara selva wis mkja thaet hja drochtne send , sa haevon hja to fra tha vnewida falxa drochtne eskpen , to kthande allerwikes , thaet thissa drochtne Wralda eskpen haeve , mith al hwat thr inne is ; gyriga drochtne fvl nyd aend torn , tham rath aend thjanath willath wsa thrvch tha maenniska , thr blod aend offer willa aend skt

Het tweede deel van de oudste leer. 1. Onder Findas volk zijn wanwijzen, die door hunne overvindingrijkheid zoo boos zijn geworden, dat zij zich zelven wijs maken en de ingewijden doen gelooven, dat zij het beste deel zijn van Wralda; dat hun geest het beste deel is van Wralda's geest, en dat Wralda alleen kan denken door hulp van hun brein. 2. Dat ieder schepsel een deel is van Wralda's oneindig wezen, dat hebben zij van ons gestolen. 3. Maar hunne valsche redeneering en hunne toomelooze hoovaardigheid hebben hen op een dwaalweg gebracht. Ware hun geest Wraldas geest, dan zoude Wralda heel dom wezen, in plaats van verstandig en wijs. Want hun geest slooft zich altijd af om schoone beelden te maken, die gij naderhand aanbidt. 4. Maar Findas volk is een boos volk, want ofschoon de wanwijzen onder hen zich zelven wijsmaken, dat zij goden zijn, zoo hebben zij voor de oningewijden valsche goden geschapen, en verkondigen allerwege dat deze afgoden de wereld geschapen hebben, met alles wat daar in is; gierige afgoden vol nijd en toorn, die gediend en geerd willen wezen, door de menschen; die bloed en offer willen en schatting

Chapter V: The second part of the oldest doctrine - 1. Among Findas people there are false teachers, who, by their over-inventiveness, have become so wicked that they make themselves and their adherents believe that they are the best part of Wr-alda, that their spirit is the best part of Wr-aldas spirit, and that Wr-alda can only think by the help of their brains. 2. That every creature is a part of Wr-aldas eternal being, that they have stolen from us. 3. But their false reasoning and ungovernable pride have brought them on the road to ruin. If their spirit was Wr-aldas spirit, then Wr-alda would be very stupid, instead of being sensible and wise; for their spirit labours to create beautiful statues, which they afterwards worship. 4. Findas people are a wicked people, for although they presumptuously pretend among themselves that they are gods, they proclaim the unconsecrated false gods, and declare everywhere that these idols created Wr-alda and all that therein is - greedy idols, full of envy and anger, who desire to be served and honoured by the people, and who exact bloody sacrifices and rich offerings;

Der zweite Teil der ltesten Lehre. 1. Unter Findas Volk gibt es Wahnweise, die durch berfindigkeit so arg geworden sind, dass sie sich selber weismachen und die Eingeweihten berzeugen, dass sie der beste Teil des Geistes Wraldas sind und dass Wralda allein vermag zu denken durch Hilfe ihres Gehirnes. 2. Dass jedes Geschpf ein Teil von Wraldas unendlichem Wesen ist, das haben sie von uns ergafft. 3. Aber ihre falschen Reden und ihre zgellose Hochfhrtigkeit haben sie auf einen Irrweg gebracht. Wre ihr Geist Wraldas Geist, so wrde Wralda ganz dumm sein, statt licht und weise. Denn ihr Geist mht sich immer ab, um schne Bilder zu machen, welche sie spter anbeten. 4. Aber Findas Volk ist ein arges Volk, denn obschon die Wahnweisen sich selbst weismachen, dass sie Gtter seien, so haben sie fr die Uneingeweihten falsche Gtter geschaffen, um alleweg zu verknden, dass diese Gtter die Welt geschaffen haben, mit allem, was darin ist, gierige Gtter, voll Neid und Zorn, welche geehrt und gedienet sein wollen von den Menschen, die Blut und Opfer wollen und Schatzung

 

 

************************************************

 

 

 

 

  

Rodinbook